Η κατσαρόλα μόλις κατέβηκε από το μάτι και το φαγητό είναι ακόμη ζεστό.
Η εύκολη λύση είναι να μπει κατευθείαν στο ψυγείο, ειδικά όταν θέλουμε να τακτοποιήσουμε γρήγορα την κουζίνα ή φοβόμαστε μήπως το φαγητό μείνει για ώρα εκτός ψύξης.
Είναι όμως μια συνήθεια που οι ίδιοι οι κατασκευαστές ψυγείων συνιστούν να αποφεύγεται.
Η LG αναφέρει ότι τα ζεστά φαγητά πρέπει να έχουν κρυώσει πριν τοποθετηθούν στο ψυγείο, καθώς διαφορετικά μπορεί να αυξηθεί η θερμοκρασία στο εσωτερικό της συσκευής και να επηρεαστούν τα τρόφιμα που βρίσκονται ήδη στα κοντινά ράφια.
Παράλληλα, η συσκευή χρειάζεται να λειτουργήσει εντονότερα για να επαναφέρει γρήγορα την επιθυμητή θερμοκρασία.
Την ίδια οδηγία δίνουν και άλλοι μεγάλοι κατασκευαστές.
Η Bosch συστήνει να αφήνουμε τα ζεστά φαγητά και ροφήματα να κρυώσουν πριν μπουν στη συσκευή, ενώ η Samsung επισημαίνει ότι η απευθείας τοποθέτηση ζεστού φαγητού μπορεί να ανεβάσει τη θερμοκρασία του θαλάμου και να επηρεάσει τη συντήρηση των υπόλοιπων τροφίμων.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη θερμοκρασία.
Ένα ζεστό φαγητό απελευθερώνει υδρατμούς μέσα σε έναν κλειστό και ψυχρό χώρο. Η υγρασία αυτή μπορεί να συμπυκνωθεί στα εσωτερικά τοιχώματα, να δημιουργήσει περισσότερη υγρασία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συμβάλει στον σχηματισμό πάγου.
Η LG επισημαίνει ειδικά ότι η εισαγωγή ανεπαρκώς κρυωμένων τροφίμων μπορεί να δημιουργήσει υδρατμούς που στη συνέχεια μετατρέπονται σε πάγο στις εσωτερικές επιφάνειες.
Τι συμβαίνει μέσα στο ψυγείο
Το ψυγείο έχει σχεδιαστεί για να διατηρεί σταθερή τη χαμηλή θερμοκρασία στο εσωτερικό του. Όταν όμως τοποθετείται μέσα ένα καυτό σκεύος, η συσκευή πρέπει να απομακρύνει επιπλέον θερμότητα.
Η LG επισημαίνει ότι η τοποθέτηση ζεστού φαγητού μπορεί να ανεβάσει τη θερμοκρασία στο εσωτερικό και να επηρεάσει τα τρόφιμα που βρίσκονται κοντά του, ενώ παράλληλα αυξάνει το έργο που πρέπει να κάνει η συσκευή για να επανέλθει στις επιθυμητές συνθήκες λειτουργίας.
Η Samsung σημειώνει επίσης ότι το ζεστό φαγητό μπορεί να αυξήσει συνολικά τη θερμοκρασία του θαλάμου και να επηρεάσει τη διάρκεια διατήρησης άλλων τροφίμων που βρίσκονται δίπλα του.
Δεν πρόκειται, επομένως, για έναν κανόνα που αφορά μόνο την κατανάλωση ενέργειας. Η σταθερότητα της θερμοκρασίας είναι βασικό κομμάτι της σωστής συντήρησης των τροφίμων.
Το πρόβλημα με τους υδρατμούς
Υπάρχει και ένας δεύτερος παράγοντας που συχνά περνά απαρατήρητος: η υγρασία.
Ένα ζεστό φαγητό απελευθερώνει υδρατμούς καθώς κρυώνει. Όταν αυτοί έρχονται σε επαφή με τις ψυχρές επιφάνειες στο εσωτερικό του ψυγείου, μπορούν να συμπυκνωθούν.
Η LG αναφέρει ότι οι υδρατμοί από ζεστό φαγητό μπορεί να δημιουργήσουν συμπύκνωση ή ακόμη και πάγο, ιδιαίτερα όταν η θερμοκρασία στο εσωτερικό της συσκευής είναι πολύ χαμηλή. Σε σχετική οδηγία της, εξηγεί ότι ο ατμός μπορεί να μετατραπεί σε πάγο όταν έρθει σε επαφή με τον κρύο αέρα του ψυγείου.
Η Samsung επισημαίνει από την πλευρά της ότι η τοποθέτηση ζεστού φαγητού μπορεί να αυξήσει την υγρασία, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί πάγος στην κατάψυξη.
Γι’ αυτό και το φαινόμενο που κάποιος μπορεί να παρατηρήσει ως μικρές σταγόνες νερού, υγρασία ή πάγο μετά την αποθήκευση ζεστού φαγητού δεν είναι τυχαίο.
Η μεγάλη κατσαρόλα είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα
Άλλο να βάλεις ένα μικρό δοχείο με χλιαρό φαγητό και άλλο μια κατσαρόλα γεμάτη σούπα ή ένα μεγάλο ταψί με μαγειρευτό.
Όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα του φαγητού, τόσο μεγαλύτερη είναι και η ποσότητα θερμότητας που πρέπει να απομακρυνθεί. Ταυτόχρονα, το φαγητό στο κέντρο ενός μεγάλου δοχείου χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να κρυώσει.
Γι’ αυτό η Bosch δίνει έμφαση όχι μόνο στην ψύξη του ζεστού φαγητού πριν από την αποθήκευση, αλλά και στη σωστή κυκλοφορία του αέρα στο εσωτερικό του ψυγείου. Τα τρόφιμα δεν πρέπει να μπλοκάρουν τα ανοίγματα από τα οποία κυκλοφορεί ο ψυχρός αέρας.
Η λογική είναι απλή: όσο πιο σωστά κυκλοφορεί ο αέρας, τόσο πιο ομοιόμορφα διατηρείται η θερμοκρασία.
Γιατί δεν πρέπει να αφήνεις όμως το φαγητό για ώρες στον πάγκο
Εδώ βρίσκεται η παρεξήγηση γύρω από τον συγκεκριμένο κανόνα.
Το γεγονός ότι οι κατασκευαστές λένε «άφησέ το να κρυώσει» δεν σημαίνει ότι μια κατσαρόλα πρέπει να μείνει όλο το βράδυ εκτός ψυγείου.
Η ίδια η LG αναφέρει ως πρακτικό όριο τις δύο ώρες για να κρυώσει το μαγειρεμένο φαγητό πριν αποθηκευτεί.
Άρα, η σωστή πρακτική δεν είναι «το αφήνω έξω μέχρι να γίνει εντελώς κρύο». Είναι να αποφεύγεται η παρατεταμένη παραμονή του σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και ταυτόχρονα να μην τοποθετείται καυτό μέσα στο ψυγείο.
Τι να κάνεις με το φαγητό που περίσσεψε
Ο πιο πρακτικός τρόπος είναι να μην αποθηκεύσεις ολόκληρη την κατσαρόλα.
Μοίρασε το φαγητό σε μικρότερα δοχεία, κατά προτίμηση ρηχά, ώστε να αποβάλλει ευκολότερα τη θερμότητα. Άφησέ το να σταματήσει να είναι καυτό και να πέσει σε πιο ασφαλή θερμοκρασία και στη συνέχεια τοποθέτησέ το στο ψυγείο.
Τα δοχεία πρέπει να είναι καλά κλεισμένα, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τρόφιμα με πολλά υγρά. Η LG συστήνει τα υγρά και τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε υγρασία να αποθηκεύονται σε κλειστά δοχεία, ώστε να περιορίζονται η διαρροή, η συμπύκνωση και ο σχηματισμός πάγου.
Παράλληλα, δεν πρέπει να μπλοκάρονται οι αεραγωγοί του ψυγείου. Η Bosch προειδοποιεί ότι η παρεμπόδιση της κυκλοφορίας του αέρα μπορεί να επηρεάσει την ψύξη, ενώ ορισμένα τρόφιμα που βρίσκονται ακριβώς μπροστά από τις εξόδους αέρα μπορεί να παγώσουν.
Και τι γίνεται με την κατάψυξη
Στην κατάψυξη το ζήτημα της υγρασίας γίνεται ακόμη πιο εμφανές.
Η LG αναφέρει ότι όταν τοποθετείται ζεστό φαγητό στην κατάψυξη, ο ατμός που απελευθερώνεται μπορεί να συμπυκνωθεί και να παγώσει, δημιουργώντας πάγο ή κρυστάλλους στις εσωτερικές επιφάνειες.
Η Samsung δίνει αντίστοιχη οδηγία και συνιστά να κρυώνει πρώτα το φαγητό πριν τοποθετηθεί στην κατάψυξη.
Ειδικά όταν πρόκειται για συσκευές που λειτουργούν με κυκλοφορία ψυχρού αέρα, η συσσώρευση πάγου και η αυξημένη υγρασία δεν είναι κάτι που θέλει ο κατασκευαστής.
Ο κανόνας που αξίζει να θυμάσαι
Το «ποτέ ζεστό φαγητό στο ψυγείο» είναι ένας χρήσιμος οικιακός κανόνας, αλλά η πραγματικότητα είναι λίγο πιο συγκεκριμένη.
Οι κατασκευαστές δεν λένε να αφήνουμε το φαγητό επί ώρες εκτός ψυγείου. Λένε να μην τοποθετούμε καυτό φαγητό απευθείας μέσα στη συσκευή. Η LG, η Bosch, η Samsung και η Whirlpool συγκλίνουν σε αυτή την οδηγία.
Ο λόγος είναι πρακτικός: η καυτή κατσαρόλα ανεβάζει προσωρινά τη θερμοκρασία στο εσωτερικό, αυξάνει την υγρασία και μπορεί να οδηγήσει σε συμπύκνωση ή πάγο, ενώ υποχρεώνει το ψυγείο να δουλέψει περισσότερο.
Η καλύτερη λύση είναι απλή: άφησε το φαγητό να χάσει την έντονη θερμότητά του, μοίρασέ το σε μικρότερα δοχεία και βάλ’ το στο ψυγείο χωρίς μεγάλη καθυστέρηση.
Και, όπως ισχύει για κάθε οικιακή συσκευή, αν το εγχειρίδιο του συγκεκριμένου μοντέλου δίνει διαφορετική οδηγία, αυτή είναι που πρέπει να ακολουθήσεις.
