Νέα εργαλεία στις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές για τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων, με στόχο την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης σκοπεύει να δώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η σχετική πρωτοβουλία περιλαμβάνεται στην Πράξη για την Προσιτή Στέγαση (Affordable Housing Act) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία προβλέπει τη θέσπιση κοινών ευρωπαϊκών κανόνων για τον εντοπισμό περιοχών που αντιμετωπίζουν έντονη στεγαστική πίεση. Στις περιοχές αυτές, οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να λαμβάνουν στοχευμένα μέτρα για την ενίσχυση της διαθεσιμότητας κατοικιών.
Σύμφωνα με τον επίτροπο Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις δεν αποτελούν την κύρια αιτία της στεγαστικής κρίσης στην Ευρώπη, ωστόσο σε αρκετές περιοχές, και κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, επιδεινώνουν την κατάσταση.
Παρότι οι καταχωρισμένες βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιστοιχούν μόλις στο 1,2% περίπου του συνολικού στεγαστικού αποθέματος της ΕΕ, το ποσοστό αυτό αυξάνεται σημαντικά σε τουριστικούς προορισμούς. Στο Πόρτο, για παράδειγμα, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 40% του διαθέσιμου αποθέματος ενοικιαζόμενων κατοικιών στο κέντρο της πόλης, ενώ σε ορισμένες περιοχές της Μαδρίτης φτάνουν έως και το 56% του αποθέματος μακροχρόνιας μίσθωσης. Στο Παρίσι, σύμφωνα με στοιχεία της AirDNA, καταγράφηκαν πέρυσι περίπου 60.000 ενεργές καταχωρίσεις.
Πόλεις άρχισαν να λαμβάνουν μέτρα
Αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις έχουν ήδη προχωρήσει στη λήψη μέτρων. Η Βαρκελώνη σχεδιάζει να καταργήσει σταδιακά περίπου 10.000 αδειοδοτημένα τουριστικά διαμερίσματα έως το 2028, ενώ Άμστερνταμ, Φλωρεντία και Παρίσι έχουν εφαρμόσει συστήματα αδειοδότησης, περιορισμούς ή ανώτατα όρια στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Ωστόσο, οι περιορισμοί έχουν οδηγήσει σε δικαστικές αντιπαραθέσεις μεταξύ τοπικών αρχών, ιδιοκτητών και εταιρειών του κλάδου. Η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία επιχειρεί να προσφέρει μεγαλύτερη νομική ασφάλεια στις αρχές που επιθυμούν να παρέμβουν.
Ο Jørgensen υπογραμμίζει ότι στόχος δεν είναι η επιβολή περιορισμών από τις Βρυξέλλες, αλλά η παροχή των απαραίτητων εργαλείων στις τοπικές κοινωνίες. «Η στέγαση είναι δικαίωμα και όχι απλώς ένα εμπόρευμα», σημειώνει, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η αδυναμία αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης μπορεί να ενισχύσει την απογοήτευση των πολιτών και την άνοδο ακραίων πολιτικών δυνάμεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει, πάντως, ότι οι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις δεν αρκούν από μόνοι τους. Η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί, μεταξύ άλλων, περισσότερες επενδύσεις, αύξηση της προσφοράς κατοικιών και απλοποίηση των σχετικών κανόνων.
