Η NASA αποκάλυψε τις 8 αεροδιαστημικές εταιρείες που μπορούν να διεκδικήσουν συμβάσεις ύψους έως και 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για την δημιουργία μόνιμης βάση στην Σελήνη.
- Η NASA επεκτείνει το εμπορικό σεληνιακό πρόγραμμά της, με την κατασκευή της μόνιμης βάσης να ξεκινά μετά το 2032. Στόχος είναι η μακρόχρονη παραμονή αστροναυτών για επιστημονικές έρευνες και η προετοιμασία για αποστολές στον Άρη.
- Για την υλοποίηση του έργου, θεσπίζεται το 10ετές πλαίσιο συμβολαίων CLPS 2, ύψους έως 10 δισ. δολαρίων. Οκτώ εταιρείες, μεταξύ των οποίων η SpaceX και η Blue Origin, μπορούν να διεκδικήσουν τις αναθέσεις.
- Η NASA ανέθεσε ήδη άμεσα συμβόλαια για την επιτάχυνση της προετοιμασίας. Οι αναθέσεις αφορούν την παράδοση πυρηνοκίνητου οχήματος από την Blue Origin, δορυφόρους επικοινωνιών από την SpaceX και συστήματα ενέργειας στην επιφάνεια της Σελήνης.
- Η μόνιμη βάση θα είναι ένας οικισμός κοντά στον Νότιο Πόλο για εκμετάλλευση του πάγου. Αυτόνομα ρομπότ θα καλύπτουν τα κτίρια με υλικά από σεληνιακό έδαφος, ενώ πυρηνικοί αντιδραστήρες θα παρέχουν ενέργεια σε απόσταση.
«Προχωράμε στο χτίσιμο. Όταν οι αστροναύτες μας επιστρέψουν στη Σελήνη, στην επιφάνεια θα τους περιμένουν ήδη τα πρώτα στοιχεία της Βάσης» δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Ισαάκμαν, δηλώνοντας ότι προχωράει κανονικά το φιλόδοξο πρόγραμμα «Moon Base», που ανακοινώθηκε τον Μάιο του 2026.
Η ανακοίνωση, που έγινε στην στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα, επεκτείνει το εμπορικό σεληνιακό πρόγραμμα της NASA με ιδιωτικές εταιρείες, για την παράδοση επιστημονικού εξοπλισμού, τεχνολογίας και υποδομών στον νότιο πόλο της σελήνης.
Η Αμερικανική Υπηρεσία διαστήματος θα ξεκινήσει επίσημα την κατασκευή της μόνιμης βάσης, η οποία έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει μακροχρόνια παραμονή αστροναυτών, μετά το 2032.
Στόχος είναι η μακροχρόνια παρουσία αστροναυτών στον δορυφόρο της Γης – όπου θα μπορούν να ζουν και να εργάζονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα πραγματοποιώντας επιστημονικές αποστολές και δοκιμές τεχνολογιών – και η προετοιμασία μελλοντικών επανδρωμένων αποστολών προς τον Άρη.
Υποψήφιες οι SpaceX και Blue Origin, στον σεληνιακό «πυρετό του χρυσού»
Η NASA παρουσίασε ένα 10ετές πλαίσιο συμβολαίων με την ονομασία «Commercial Lunar Payload Services 2 (CLPS 2, Εμπορικές Υπηρεσίες Σεληνιακού Ωφέλιμου Φορτίου), με την βασική συμφωνία να έχει ανώτατο όριο 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων για 10 χρόνια (έως το 2036), με δυνατότητα επέκτασης έως το 2041 και ανώτατο όριο 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Σύμφωνα με την NASA η SpaceX του Έλον Μασκ , η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος και έξι άλλες αεροδιαστημικές εταιρείες είναι επιλέξιμες για να διεκδικήσουν συμβόλαια για το ιστορικό πρότζεκτ.
Παράλληλα με την SpaceX και την Blue Origin – για να ανταγωνιστούν για μελλοντικές αποστολές παράδοσης στη Σελήνη – η NASA επέλεξε τις Firefly Aerospace, Intuitive Machines, iSpace US, Lockheed Martin Space, Northrop Grumman Space Systems και Voyager Technologies.
Η NASA αύξησε επίσης το ανώτατο όριο του υπάρχοντος συμβολαίου CLPS 1.0 από 2,6 δισεκατομμύρια δολάρια σε 4,2 δισεκατομμύρια δολάρια, ώστε να χρηματοδοτήσει τους άμεσους στόχους της Πρώτης Φάσης της βάσης.
Άμεσες αναθέσεις αποστολών
Παράλληλα με το ευρύτερο πλαίσιο του CLPS 2, η NASA προχώρησε σε αρκετές άμεσες αναθέσεις συμβολαίων για να επιταχύνει την προετοιμασία της σεληνιακής επιφάνειας, ώστε να ξεκινήσει στη συνέχεια η κατασκευή της βάσης.
Τα πιο σημαντικά έργα αφορούν:
- Παράδοση Πυρηνοκίνητου Οχήματος (Rover). Η Blue Origin κέρδισε βασικό συμβόλαιο 94 εκατομμυρίων δολαρίων (με δικαίωμα προαίρεσης απόδοσης 140 εκατομμυρίων δολαρίων) για να προσσεληνώσει το PROMISE της NASA στον Νότιο Πόλο της Σελήνης στα τέλη του 2028, χρησιμοποιώντας τη σεληνάκατο Mark 1.
Κατασκευασμένο με εφεδρικά εξαρτήματα από τα οχήματα Curiosity και Perseverance του Άρη, το PROMISE θα αναζητήσει πάγο νερού και υπόγειους πόρους.
- Επικοινωνίες Γης – Σελήνης. Η SpaceX επιλέχθηκε για την εκτόξευση δορυφόρων επικοινωνιών στο χώρο μεταξύ Γης και Σελήνης με το Starship το 2028.
- Επιδείξεις εκτόξευσης και τροχιακής μεταφοράς. Η NASA ανέθεσε περίπου 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε έξι επιμέρους έργα στις εταιρείες Blue Origin, Impulse Space και Arrow Science and Technology.
- Ενέργεια και Επικοινωνίες Επιφάνειας. Οι εταιρείες Honeybee Robotics, Redwire και Yank Technologies θα προμηθεύσουν τον εξοπλισμό για έναν Μίνι Πύργο Επικοινωνιών και Ηλιακής Ενέργειας (miniCAST).
Πώς θα είναι η μόνιμη βάση στη Σελήνη
Συμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η μόνιμη βάση της NASA στη Σελήνη θα στηθεί κοντά στον Νότιο Πόλο (όπως στην περιοχή του κρατήρα Shackleton), όπου υπάρχουν κρατήρες με μόνιμη σκιά που κρύβουν πάγο νερού.
Η Βάση δεν θα είναι ένα ενιαίο κτίριο, αλλά ένας ολόκληρος οικισμός, ένα εκτεταμένο δίκτυο υποδομών που θα καλύπτει εκατοντάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Οι οικισμοί θα αποτελούνται από συνδεδεμένες, φουσκωτές ή μεταλλικές μονάδες πολλαπλών επιπέδων και θα περιλαμβάνουν αεροφράκτες, εργαστήρια γεωλογίας και βιολογίας, χώρους υγιεινής, όργανα γυμναστικής, ιατρείο και υπνοδωμάτια.
Ο σχεδιασμός της Βάσης βασίζεται στη σταδιακή ανάπτυξη μονάδων διαβίωσης, πυρηνικής και ηλιακής ενέργειας, καθώς και αυτόνομων οχημάτων.
Οι μονάδες διαβίωσης και οι ηλιακοί συλλέκτες θα τοποθετηθούν σε υπερυψωμένα σημεία που δέχονται σχεδόν συνεχή ηλιακή ακτινοβολία ενώ ειδικές εγκαταστάσεις θα εξορύσσουν τον πάγο νερού από τους κρατήρες, μετατρέποντάς τον σε πόσιμο νερό, οξυγόνο για αναπνοή και καύσιμα πυραύλων.
Για να επιβιώσουν οι αστροναύτες από την κοσμική ακτινοβολία, τους μικρομετεωρίτες και τις ακραίες θερμοκρασίες (από 120°C έως -250°C), αυτόνομα ρομπότ θα καλύπτουν τα κτίρια με τούβλα από ψημένο σεληνιακό έδαφος (ρηγόλιθο) ή τρισδιάστατα εκτυπωμένα κελύφη.
Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες σχάσης θα εγκατασταθούν σε απόσταση μεγαλύτερη του 1 χιλιομέτρου από τους χώρους διαβίωσης για την προστασία των αστροναυτών από την ακτινοβολία.
Τέλος, θα δημιουργηθούν Ειδικές Ζώνες Προσσελήνωσης: επίπεδες εξέδρες και προστατευτικά τοιχώματα από σεληνιακό έδαφος, ώστε η σκόνη που σηκώνουν οι πύραυλοι να μην καταστρέφει τον ευαίσθητο εξοπλισμό.
