Νέα φωτιά στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν βάζει ο Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποιώντας την Τεχεράνη ότι η Ουάσινγκτον ενδέχεται να πλήξει σύντομα το λεγόμενο «Όρος της Αξίνας» ( Pickaxe Mountain).
- Το «Όρος της Αξίνας» είναι μια βαθιά υπόγεια και οχυρωμένη εγκατάσταση κοντά στη Νατάνζ, κατασκευασμένη σε γρανίτη. Εκτιμάται ότι σχετίζεται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, πιθανόν για συναρμολόγηση φυγοκεντρητών ή εμπλουτισμό ουρανίου.
- Νέα ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το CSIS καταγράφει σημαντική αύξηση της κατασκευαστικής δραστηριότητας στην περιοχή. Οι εργασίες εστιάζουν στην ενίσχυση των σηράγγων και των υποδομών, προκαλώντας ανησυχία για την πρόοδο του ιρανικού προγράμματος.
- Η εγκατάσταση αποτελεί σοβαρή στρατιωτική πρόκληση, καθώς το βάθος της εντός σκληρού γρανίτη πιθανόν υπερβαίνει τις δυνατότητες των υφιστάμενων αμερικανικών βομβών διάτρησης, όπως η GBU-57 MOP, καθιστώντας την έναν εξαιρετικά δύσκολο στόχο.
- Οι ΗΠΑ αναπτύσσουν μια νέα γενιά διατρητικών βομβών για την αντιμετώπιση τέτοιων στόχων. Παράλληλα, ο πρόεδρος Τραμπ διατηρεί ενεργή την απειλή ενός άμεσου στρατιωτικού πλήγματος κατά της συγκεκριμένης υπόγειας ιρανικής εγκατάστασης.
Πρόκειται για μια βαθιά υπόγεια και οχυρωμένη εγκατάσταση που βρίσκεται μόλις λίγα χιλιόμετρα από το πυρηνικό συγκρότημα της Νατάνζ.
«Βλέπουμε λίγη δραστηριότητα στο Pickaxe. Θα συμβούλευα το Ιράν να μην κάνει εξυπνάδες, γιατί θα πρέπει να το χτυπήσουμε πολύ σκληρά», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, επαναφέροντας στο προσκήνιο έναν στόχο που έχει απειλήσει επανειλημμένα από το καλοκαίρι.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς νέα ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το Center for Strategic and International Studies (CSIS) καταγράφει «σαφή αύξηση της κατασκευαστικής δραστηριότητας» στην περιοχή μέσα στο 2026 κι ενώ ο Τραμπ έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι δεν θα επιτρέψει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο το Ιράν.
Τι κρύβεται κάτω από το «Όρος της Αξίνας» του Ιράν
Το Όρος της Αξίνας βρίσκεται περίπου 220 με 225 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης και μόλις δύο χιλιόμετρα από το συγκρότημα της Νατάνζ.
Πρόκειται για εγκατάσταση που έχει κατασκευαστεί βαθιά μέσα σε γρανιτένιο ορεινό όγκο, με δύο υπόγεια συγκροτήματα σηράγγων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών, το βάθος της εγκατάστασης φτάνει τουλάχιστον τα 100 μέτρα, γεγονός που την καθιστά εξαιρετικά δύσκολο στόχο ακόμη και για τα ισχυρότερα συμβατικά όπλα των ΗΠΑ.
Το CSIS εκτιμά ότι η εγκατάσταση πιθανότατα σχετίζεται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, χωρίς ωστόσο να είναι ξεκάθαρο ποιος ακριβώς θα είναι ο τελικός της ρόλος.
Οι τρεις βασικές εκδοχές που εξετάζονται είναι να χρησιμοποιηθεί ως:
- εγκατάσταση συναρμολόγησης φυγοκεντρητών,
- εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου,
- ασφαλές καταφύγιο για άλλες δραστηριότητες που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι αναλυτές, πάντως, επισημαίνουν ότι η εγκατάσταση δεν φαίνεται ακόμη έτοιμη να πραγματοποιήσει εργασίες εμπλουτισμού, εφόσον αυτός είναι πράγματι ο σκοπός της.
Οι δορυφορικές εικόνες που έχουν σημάνει συναγερμό
Η νέα ανάλυση του CSIS, η οποία βασίστηκε σε δορυφορικές εικόνες έξι ετών, δείχνει ότι η κατασκευαστική δραστηριότητα στο Pickaxe Mountain αυξήθηκε αισθητά μέσα στο 2026.
Οι εργασίες φαίνεται να έχουν μετατοπιστεί από την αρχική εκσκαφή προς την εσωτερική κατασκευή και την ενίσχυση των εξωτερικών υποδομών.
Μεταξύ άλλων, οι αναλυτές εντόπισαν:
- ενίσχυση και ανύψωση των εισόδων των σηράγγων,
- εργασίες στο εσωτερικό οδικό δίκτυο,
- ενίσχυση των περιοχών πρόσβασης,
- απομάκρυνση των προϊόντων εκσκαφής,
- αυξημένη κίνηση στους δρόμους γύρω από την εγκατάσταση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η δραστηριότητα συνεχίστηκε ακόμη και κατά την περίοδο της προσωρινής εκεχειρίας, σύμφωνα με την ανάλυση του CSIS.
Ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν επίσης υποστηρίξει ότι το Ιράν ενδέχεται να επιχειρεί να μεταφέρει φυγοκεντρητές και εξαρτήματα στις υπόγειες εγκαταστάσεις. Ο συγκεκριμένος ισχυρισμός, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Γιατί το Pickaxe είναι τόσο δύσκολο να καταστραφεί
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είναι το γεγονός ότι το Pickaxe βρίσκεται μέσα σε σκληρό γρανίτη, ενώ το βάθος της εγκατάστασης φαίνεται να υπερβαίνει την αποτελεσματική εμβέλεια των υφιστάμενων αμερικανικών βομβών διάτρησης καταφυγίων.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν τη GBU-57 Massive Ordnance Penetrator (MOP), ένα από τα ισχυρότερα συμβατικά όπλα στον κόσμο για την καταστροφή βαθιά θαμμένων εγκαταστάσεων. Ωστόσο, εκτιμήσεις ειδικών που επικαλούνται αμερικανικά μέσα ενημέρωσης δείχνουν ότι ακόμη και ένα τέτοιο όπλο ενδέχεται να μην μπορεί να φτάσει στο βαθύτερο τμήμα του Pickaxe.
Γι’ αυτό και η Ουάσινγκτον φέρεται να εξετάζει λύσεις πέρα από τα σημερινά όπλα.
Οι ΗΠΑ δοκιμάζουν νέα γενιά βομβών
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάπτυξη μιας νέας γενιάς διατρητικών βομβών, οι οποίες θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να πλήξουν ακόμη βαθύτερα υπόγειους στόχους.
Σύμφωνα με το CNN, λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της αμερικανικής επιχείρησης «Epic Fury» κατά του Ιράν, η Defense Threat Reduction Agency (DTRA) ενέκρινε έκτακτη σύμβαση ύψους 1,2 εκατ. δολαρίων για εργασίες σε υπόγεια εγκατάσταση δοκιμών στο White Sands Missile Range του Νέου Μεξικού.
Το έγγραφο έκανε λόγο για δοκιμή πραγματικών πυρών που θα αξιολογούσε απόρρητες δυνατότητες απέναντι σε αναδυόμενες απειλές.
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι εργασίες εκσκαφής πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 16 και 18 Φεβρουαρίου σε απομακρυσμένη εγκατάσταση του White Sands, η οποία είναι επίσης σκαμμένη σε γρανίτη.
Το CNN, ωστόσο, υπογραμμίζει ότι δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα εάν η συγκεκριμένη δοκιμή πραγματοποιήθηκε ή ποιος ακριβώς ήταν ο σκοπός της.
Παράλληλα, ο αμερικανικός στρατός φέρεται να εργάζεται πάνω σε έναν «next generation penetrator», ο οποίος θα μπορούσε να διαδεχθεί την υφιστάμενη τεχνολογία MOP και να αντιμετωπίσει ακόμη βαθύτερα θαμμένους στόχους.
Ο Τραμπ κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο επίθεσης
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ μπορεί να χτυπήσουν το Pickaxe Mountain.
«Μπορεί να χτυπήσουμε το Pickaxe πολύ σύντομα», είχε δηλώσει πρόσφατα, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι η αμερικανική πλευρά γνωρίζει ποιοι και τι μετακινούνται στην περιοχή.
Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το CNN, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διατηρούν επιχειρησιακά σχέδια για πλήγμα στην εγκατάσταση, η οποία είχε συμπεριληφθεί σε πακέτο πιθανών στόχων νωρίτερα το καλοκαίρι.
Το βασικό ερώτημα, όμως, παραμένει: μπορούν οι διαθέσιμες αμερικανικές βόμβες να φτάσουν αρκετά βαθιά ώστε να καταστρέψουν την εγκατάσταση;
Εναλλακτικά, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να πλήξουν τις εισόδους των σηράγγων και να τις καταστήσουν μη λειτουργικές. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι το Ιράν έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι μπορεί να αποκαθιστά και να επαναφέρει υπόγειες εγκαταστάσεις.
Για την Ουάσινγκτον, επομένως, το Pickaxe Mountain δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη πιθανό στόχο. Είναι μια δοκιμασία των δυνατοτήτων των αμερικανικών όπλων απέναντι σε εγκαταστάσεις που έχουν σχεδιαστεί ακριβώς για να επιβιώσουν από αεροπορικές επιδρομές.
Και η νέα προειδοποίηση Τραμπ δείχνει ότι το ενδεχόμενο ενός χτυπήματος παραμένει ενεργό στο τραπέζι.
