Ο εφιάλτης στο Νεπάλ ενδέχεται να μην έχει τελειώσει.
- Οι αρχές και οι επιστήμονες προειδοποιούν για τον κίνδυνο ενός νέου, αιφνίδιου πλημμυρικού κύματος. Η ανησυχία εστιάζεται σε ένα φυσικό φράγμα από πάγο και φερτά υλικά που, εάν καταρρεύσει, θα απειλήσει τις ήδη πληγείσες περιοχές.
- Η αρχική καταστροφή πιθανότατα προκλήθηκε από χιονοστιβάδα που απέφραξε προσωρινά τον ποταμό Λχέντε Κόλα. Η ξαφνική απελευθέρωση του νερού προκάλεσε άνοδο της στάθμης του ποταμού Trishuli έως και εννέα μέτρα μέσα σε 30 λεπτά.
- Διεθνείς οργανισμοί και αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση στα σύνορα με το Θιβέτ. Στην κινεζική πλευρά, ομάδες διάσωσης προσπαθούν να σταθεροποιήσουν μια «λίμνη-φράγμα» που έχει δημιουργηθεί για την προστασία των κοινοτήτων.
- Το περιστατικό αναδεικνύει τον αυξανόμενο κίνδυνο κλιμακωτών καταστροφών στα Ιμαλάια. Ο κίνδυνος δεν έχει περάσει και οι αρχές καλούν τον πληθυσμό να παραμείνει σε επιφυλακή, καθώς η σταθερότητα του φυσικού φράγματος είναι αβέβαιη.
Ενώ οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης βρίσκονται σε εξέλιξη μετά τις καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν περιοχές στα βόρεια της χώρας, οι αρχές και οι επιστήμονες προειδοποιούν για τον κίνδυνο ενός νέου, αιφνίδιου πλημμυρικού κύματος.
Η βασική ανησυχία
εντοπίζεται σε ένα πιθανό φυσικό «φράγμα» από πάγο, βράχους και φερτά υλικά που
παραμένει ανάντη του ποταμού Λχέντε Κόλα (Lhende Khola), κοντά στα σύνορα Νεπάλ-Κίνας.
Εάν η συσσώρευση νερού πίσω από το εμπόδιο αυξηθεί και το προσωρινό φράγμα καταρρεύσει, τεράστιες ποσότητες νερού, λάσπης και βράχων θα μπορούσαν να κινηθούν ξανά με μεγάλη ταχύτητα προς τις ήδη πληγείσες περιοχές.
Η προειδοποίηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η περιοχή έχει ήδη υποστεί εκτεταμένες καταστροφές, με σπίτια, δρόμους, γέφυρες και εγκαταστάσεις υδροηλεκτρικής ενέργειας να έχουν παρασυρθεί, ενώ εκατοντάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και πάνω από χίλιοι εξακολουθούν να αγνοούνται.
Το «φράγμα» που μπορεί να προκαλέσει δεύτερη καταστροφή
Οι επιστήμονες εξετάζουν ως πιθανότερο σενάριο το ενδεχόμενο μια χιονοστιβάδα πάγου και βράχων μετά την αποκόλληση τμήματος παγετώνα να έπεσε στον ποταμό Λχέντε Κόλα, προκαλώντας προσωρινή απόφραξη της κοίτης.
Η απότομη απελευθέρωση νερού και φερτών υλικών θα μπορούσε να εξηγεί την πρωτοφανή ταχύτητα με την οποία εξαπλώθηκε η πλημμύρα στο δίκτυο των ποταμών Bhote Koshi και Trishuli.
Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές υδρολογικές μετρήσεις που επικαλείται το ICIMOD, η στάθμη του ποταμού Trishuli στην περιοχή Galchchi αυξήθηκε κατά περίπου εννέα μέτρα μέσα σε μόλις 30 λεπτά, ενώ στο Malekhu η άνοδος έφτασε τα επτά μέτρα σε αντίστοιχο χρονικό διάστημα.
Οι ειδικοί εξετάζουν τώρα εάν τμήματα των ποταμών έχουν μπλοκαριστεί από τα συντρίμμια. Σε μια τέτοια περίπτωση μπορεί να δημιουργηθεί ένα προσωρινό φυσικό φράγμα από υλικά κατολισθήσεων.
Το πρόβλημα είναι
ότι κανείς δεν μπορεί προς το παρόν να προβλέψει με ακρίβεια πότε θα
μπορούσε να καταρρεύσει ή πόσο μεγάλο θα ήταν το επόμενο κύμα.
Συναγερμός στα σύνορα – Σε επιφυλακή οι αρχές
Το International Centre for Integrated Mountain Development (ICIMOD) έχει προειδοποιήσει ότι η περιοχή παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη και ότι οι αρχές πρέπει να συνεχίσουν να παρακολουθούν την κατάσταση.
Ο οργανισμός επισημαίνει ότι η ίδια περιοχή είχε πληγεί από σοβαρή πλημμύρα και στο παρελθόν, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για την αυξανόμενη ευαλωτότητα των κοινοτήτων στα Ιμαλάια.
Οι
προειδοποιήσεις αφορούν ιδιαίτερα τις περιοχές κατά μήκος των ποταμών που
κατεβαίνουν από τα σύνορα με το Θιβέτ προς το εσωτερικό του Νεπάλ, ενώ
παρακολουθούνται και οι περιοχές Nuwakot και Dhading, πιο νότια.
Στην κινεζική
πλευρά, ομάδες διάσωσης έχουν θέσει ως βασική προτεραιότητα τη σταθεροποίηση
μιας λεγόμενης «λίμνης-φράγματος» (barrier lake) που έχει
δημιουργηθεί ανάντη της πληγείσας περιοχής. Η απομάκρυνση των φερτών υλικών
θεωρείται κρίσιμη για την ασφάλεια των διασωστών και των κοινοτήτων κατάντη.
Την ίδια ώρα, οι
ζημιές σε δρόμους, τηλεπικοινωνίες και συστήματα υδρολογικής παρακολούθησης
δυσκολεύουν την πρόσβαση και την πλήρη εικόνα της κατάστασης.
Ένας συνδυασμός κινδύνων που γίνεται όλο και πιο απρόβλεπτος
Οι επιστήμονες εξετάζουν επίσης ασυνήθιστες σεισμικές καταγραφές που καταγράφηκαν κοντά στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να έχει αποδειχθεί μέχρι στιγμής ότι υπάρχει άμεση αιτιώδης σχέση μεταξύ των σεισμικών σημάτων και της πλημμύρας.
Το περιστατικό
αναδεικνύει, σύμφωνα με τους ειδικούς, τον αυξανόμενο κίνδυνο από τις λεγόμενες
κλιμακωτές καταστροφές στα Ιμαλάια: μια χιονοστιβάδα ή κατολίσθηση
μπορεί να προκαλέσει απόφραξη ενός ποταμού, η οποία με τη σειρά της μπορεί να
οδηγήσει σε ξαφνική πλημμύρα και να απειλήσει ολόκληρες κοιλάδες μέσα σε λίγες
ώρες.
Παράλληλα, η
μεταβολή των παγετώνων, του μόνιμα παγωμένου εδάφους και των συνθηκών χιονιού
στην περιοχή έχει αυξήσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων για τους κινδύνους που
συνδέονται με την κρυόσφαιρα των Ιμαλαΐων.
Ωστόσο, οι
ειδικοί υπογραμμίζουν ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να αποδοθεί
συγκεκριμένος ρόλος στην κλιματική αλλαγή για τη συγκεκριμένη καταστροφή.
Για τους
κατοίκους των κοιλάδων των Bhote Koshi και Trishuli, πάντως, το βασικό μήνυμα είναι ένα: ο
κίνδυνος δεν έχει περάσει. Η σταθερότητα του φυσικού φράγματος παραμένει
υπό στενή παρακολούθηση, ενώ οι αρχές καλούν τον πληθυσμό να παραμείνει σε
επιφυλακή και να ακολουθεί τις οδηγίες εκκένωσης.
Αν το προσωρινό «φράγμα» καταρρεύσει, το Νεπάλ θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπο με ένα δεύτερο κύμα πλημμύρας πριν προλάβει να συνέλθει από το πρώτο.
