Συγκρατημένη αισιοδοξία για πιθανή πρόοδο στις διπλωματικές διεργασίες με το Ιράν εξέφρασαν οι ΗΠΑ, την ώρα που εντείνονται οι παρασκηνιακές επαφές με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και την επίτευξη συμφωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.
- Οι ΗΠΑ εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία για πιθανή πρόοδο στις διπλωματικές επαφές με το Ιράν, καθώς το Πακιστάν εντείνει τις διαμεσολαβητικές του προσπάθειες. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε επικείμενη επίσκεψη Πακιστανού αξιωματούχου στην Τεχεράνη, ελπίζοντας σε εξέλιξη των συνομιλιών.
- Το Ιράν επιμένει στις αξιώσεις του για αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού λιμανιών, δηλώνοντας ότι δεν θα υποκύψει σε εκφοβισμό. Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποιούν για επέκταση της σύγκρουσης πέραν της περιοχής σε περίπτωση επανέναρξης του πολέμου, παρά την εύθραυστη εκεχειρία.
- Η αμερικανική CENTCOM διατηρεί την ομάδα μάχης του USS Abraham Lincoln σε «μέγιστη ετοιμότητα», επιβάλλοντας τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, ενώ ο Τραμπ προειδοποιεί την Τεχεράνη. Αναλυτές επισημαίνουν ότι καμία πλευρά δεν θέλει να φανεί ηττημένη, ενώ υπάρχουν ρήγματα ΗΠΑ-Ισραήλ και ανησυχίες για την ενέργεια.
- Το Ιράν ίδρυσε την «Αρχή του Στενού του Περσικού Κόλπου», διεκδικώντας έλεγχο και πιθανά διόδια, προκαλώντας την αντίδραση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων που χαρακτήρισαν το σχέδιο «χίμαιρα». Η κίνηση αυτή εντείνει τις ανησίες για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και την ευρωζώνη.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε πως η Ουάσιγκτον αναμένει την επίσκεψη Πακιστανού μεσολαβητή στην Τεχεράνη, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι επαφές αυτές θα επιτρέψουν να «προχωρήσουν τα πράγματα».
«Πιστεύω ότι οι Πακιστανοί πάνε στην Τεχεράνη αύριο. Ελπίζουμε ότι αυτό θα επιτρέψει να προχωρήσουν τα πράγματα», ανέφερε ο Ρούμπιο πριν αναχωρήσει για τη Σουηδία, όπου συμμετέχει στη σύνοδο του NATO.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας έκανε λόγο για πρόοδο στις έμμεσες συνομιλίες, ενώ μία ημέρα νωρίτερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε περιγράψει την κατάσταση ως «στο όριο» μεταξύ συμφωνίας και επανέναρξης των εχθροπραξιών.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ISNA, ο αρχηγός του πακιστανικού γενικού επιτελείου, Ασίμ Μουνίρ, αναμένεται στην Τεχεράνη για συνομιλίες με ιρανούς αξιωματούχους, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη επιβεβαίωση από το Ισλαμαμπάντ.
Επιμένει η Τεχεράνη στις απαιτήσεις της
Το Πακιστάν έχει εντείνει τις τελευταίες ημέρες τις διαμεσολαβητικές του πρωτοβουλίες. Ο υπουργός Εσωτερικών της χώρας, Μοσχίν Νακβί, μετέβη δύο φορές στην Τεχεράνη μέσα σε λίγες ημέρες, μεταφέροντας τη νεότερη αμερικανική πρόταση, την οποία – σύμφωνα με την ιρανική πλευρά – εξετάζει η Τεχεράνη.
Παράλληλα, η Ισλαμική Δημοκρατία επιμένει στις βασικές της αξιώσεις, ζητώντας την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που έχουν παγώσει στο εξωτερικό, καθώς και τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών.
Οι ιρανικές Αρχές διαμηνύουν ότι δεν πρόκειται να υποκύψουν σε «εκφοβισμό», ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποιούν πως σε περίπτωση επανέναρξης του πολέμου, η σύγκρουση «θα επεκταθεί πολύ πέραν της περιοχής».
Εύθραυστη εκεχειρία και φόβοι νέας ανάφλεξης
Παρά την εύθραυστη εκεχειρία που ανακοινώθηκε στις 8 Απριλίου, μετά από περισσότερο από έναν μήνα πολέμου, οι συνομιλίες παραμένουν στάσιμες, με τις δύο πλευρές να επιμένουν στις θέσεις τους και να ανταλλάσσουν απειλές.
Η μοναδική συνάντηση αντιπροσωπειών ΗΠΑ και Ιράν, που πραγματοποιήθηκε στις 11 Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ, απέβη άκαρπη.
Ο πόλεμος, που ξέσπασε ύστερα από την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά της Τεχεράνης στις 28 Φεβρουαρίου, έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, όπου δρα η φιλοϊρανική Χεζμπολάχ.
Την ίδια ώρα, η ένταση συνεχίζεται και στον Λίβανο. Σύμφωνα με τις αρχές της Βηρυτού, εννέα άνθρωποι τραυματίστηκαν σε πλήγμα εναντίον νοσοκομείου στην Τεμπνίν, στο νότιο τμήμα της χώρας.
Η Ουάσιγκτον σε «μέγιστη ετοιμότητα»
Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι η ομάδα μάχης του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln παραμένει σε «μέγιστη ετοιμότητα» στην Αραβική Θάλασσα.
Σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η CENTCOM δημοσίευσε εικόνες από απογειώσεις αμερικανικών μαχητικών, μεταξύ αυτών και F-35 stealth, σημειώνοντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι έτοιμες ενώ «επιβάλλουν τον αμερικανικό αποκλεισμό κατά των ιρανικών λιμανιών».
Η ανακοίνωση ήρθε ενώ ο πρόεδρος Τραμπ επανέλαβε την προειδοποίησή του προς την Τεχεράνη ότι θα αντιμετωπίσει «πολύ δραστικά μέτρα» εάν δεν παραδώσει τα αποθέματα ουρανίου στις ΗΠΑ.
Αναλυτές: Καμία πλευρά δεν θέλει να εμφανιστεί ηττημένη
Ο Νταγκ Μπάντοου, ανώτερος ερευνητής του Cato Institute, μιλώντας στο Al Jazeera, εκτίμησε ότι η εικόνα προς την κοινή γνώμη παίζει καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις.
«Καμία από τις δύο πλευρές δεν θέλει να φανεί ότι υποχωρεί. Δεν θέλουν να εμφανιστούν ως “ηττημένοι”, για να χρησιμοποιήσω τη ρητορική του προέδρου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως πρόσθεσε, «ιδιωτικά μπορεί να είναι διατεθειμένοι να κάνουν σοβαρές συμφωνίες, όμως δημόσια θέλουν πολιτική προστασία και δεν επιθυμούν η άλλη πλευρά να πανηγυρίζει ότι τους νίκησε. Έτσι, δημοσίως θα τηρήσουν σκληρή στάση».
Ο ίδιος εξέφρασε την ελπίδα ότι και οι δύο πλευρές είναι έτοιμες να προχωρήσουν σε αμοιβαίες παραχωρήσεις και στη συνέχεια να διαχειριστούν επικοινωνιακά τη συμφωνία ώστε «και οι δύο να εμφανιστούν ως νικητές».
Ρήγμα Τραμπ – Νετανιάχου και ενεργειακή ανησυχία
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο για ένταση στις σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, αναφέροντας ότι υπήρξε τεταμένη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ τους.
Το Ισραήλ επιδιώκει την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ενώ – σύμφωνα με τον Ντάνι Κιτρίνοβιτς, ερευνητή του Ινστιτούτου Μελετών Εθνικής Ασφαλείας του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ – «για τις ΗΠΑ, η προτεραιότητα είναι πάντα να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει συμφωνία με το υπάρχον καθεστώς».
Παράλληλα, η κρίση προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, κυρίως λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν. Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου της Μέσης Ανατολής.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε ότι η αγορά πετρελαίου κινδυνεύει να εισέλθει σε «κόκκινη ζώνη» με σοβαρές ελλείψεις προσφοράς «τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο», εάν δεν υπάρξει μόνιμη διευθέτηση της κρίσης.
Νέα ένταση για τα Στενά του Ορμούζ
Το Ιράν επισημοποίησε αυτή την εβδομάδα τη δημιουργία της «Αρχής του Στενού του Περσικού Κόλπου», φορέα που θα επιβλέπει τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια αρτηρία και ενδεχομένως θα εισπράττει διόδια.
Η νέα αρχή διεκδίκησε μάλιστα ζώνη ελέγχου που επεκτείνεται έως τα ύδατα νότια του λιμανιού Φουτζάιρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Αντιδρώντας μέσω X, ο σύμβουλος του προέδρου των Εμιράτων, Ανουάρ Γκαργκάς, κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι επιχειρεί να επιβάλει «μια νέα πραγματικότητα», χαρακτηρίζοντας το σχέδιο ιρανικού ελέγχου των Στενών «χίμαιρα».
Την ίδια στιγμή, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν νέο πακέτο στήριξης άνω των 350 εκατ. ευρώ για επιχειρήσεις της χώρας, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις ανάπτυξης για την ευρωζώνη, εξαιτίας των επιπτώσεων της σύγκρουσης στην παγκόσμια οικονομία.
