Χωρίς συμφωνία για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό και την ενέργεια, αλλά και με αρκετές στιγμές έντασης, ολοκληρώθηκε η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες.
Οι 27 ηγέτες αναζητούν συμβιβασμούς σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών και οικονομικών πιέσεων, με την ένταση να… περισσεύει ακόμη και σήμερα όσον αφορά το μεταναστευτικό.
Την ίδια ώρα, η χρηματοδότηση της Ουκρανίας αλλά και ο ανταγωνισμός με την Κίνα ανέδειξαν κι άλλες διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών σε ένα δύσκολο διήμερο διαπραγματεύσεων και συζητήσεων.
Για την Ελλάδα, ιδιαίτερη σημασία έδωσε ο πρωθυπουργός διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό, την προστασία των ευρωπαϊκών κονδυλίων για αγρότες και περιφέρειες, αλλά και η ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Ουκρανία: Πρόσθετη ανάγκη 70 δισ. ευρώ
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε επιπλέον 70 δισ. ευρώ σε στρατιωτική και οικονομική βοήθεια για τον επόμενο χρόνο, καθώς οι ανάγκες του Κιέβου αυξάνονται. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επανέλαβαν τη στήριξή τους προς την Ουκρανία και τη δέσμευση για διατήρηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού, ωστόσο, παραμένει δύσκολη, λόγω του κόστους δανεισμού, των διαφωνιών για τη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και της κατανομής των βαρών μεταξύ των κρατών-μελών.
Προϋπολογισμός: Οι διαφωνίες και η ελληνική κόκκινη γραμμή
Το βασικό αδιέξοδο αφορά τον πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Οι χώρες που επιδιώκουν περιορισμό των δαπανών αντιπαρατίθενται με εκείνες που ζητούν τη διατήρηση των πόρων για τη γεωργία και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας, που περιλαμβάνει σημαντικές περικοπές σε σχέση με την αρχική πρόταση της Επιτροπής, δεν εξασφάλισε συναίνεση.
Τα «φειδωλά» κράτη, με πρώτη τη Γερμανία, ζητούν γενναίες περικοπές, με την συζήτηση να οδηγεί σε αδιέξοδο και τους «27» να ανανεώνουν το ραντεβού τους για τον Νοέμβριο, με την ελπίδα να υπάρχει συμφωνία το αργότερο μέχρι το τέλος του χρόνου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε απόψε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να δεχθεί περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ).
Η Αθήνα, μαζί με άλλες 15 χώρες της ομάδας των «Φίλων της Συνοχής», ζητά να διατηρηθούν οι δύο βασικοί πυλώνες χρηματοδότησης. Στόχος είναι οι διαπραγματεύσεις να ολοκληρωθούν έως τον Δεκέμβριο.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ελληνική πρόταση για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος (European Spectrum Union). Σύμφωνα με το Reuters, η πρωτοβουλία, που συνδέεται με τον Κυριάκο Πιερρακάκη, προβλέπει την αξιοποίηση μέρους των μελλοντικών εσόδων από τις εθνικές δημοπρασίες συχνοτήτων για τα δίκτυα 6G, με δυνητικό αρχικό οικονομικό μέγεθος 12-15 δισ. ευρώ.
Ενέργεια: Προειδοποίηση για την ανταγωνιστικότητα
Το υψηλό ενεργειακό κόστος αποτέλεσε ένα από τα πιο δύσκολα θέματα των διαβουλεύσεων. Ο Έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε μεγαλύτερη ευρωπαϊκή δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να εφαρμόζουν στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στις παρεμβάσεις του προειδοποίησε για τον κίνδυνο αποβιομηχάνισης της Ευρώπης, εάν οι επιχειρήσεις συνεχίσουν να επιβαρύνονται από υψηλές τιμές ενέργειας.
Τα συμπεράσματα της Συνόδου αναγνωρίζουν την ανάγκη αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, χωρίς να επιλύουν τις διαφωνίες για τα συγκεκριμένα μέτρα και το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Μεταναστευτικό: Η ελληνική πρόταση για έκτακτες κρίσεις
Στο μεταναστευτικό, δεν έλειψαν οι εντάσεις καθώς ο Πέδρο Σάντσεθ βρέθηκε στο επίκεντρο της κριτικής, με την Δανία, την Ιταλία και την Πολωνία να του ασκούν έντονη κριτική για τον τρόπο που διαχειρίστηκε τη κρίση στη Θέουτα.
Ακόμη και στο προσχέδιο των συμπερασμάτων έγιναν «ζυμώσεις» για την τελική του μορφή, καθώς οι τρεις χώρες που κράτησαν πιο σκληρή στάση, ζήτησαν να συμπεριληφθή μια έμμεση αναφορά στο σχέδιο της Ισπανίας για τη μαζική νομιμοποίηση 600.000 μεταναστών χωρίς νόμιμα έγγραφα.
Στο νέο προσχέδιο εργασίας ζητούν να αποφεύγονται «μέτρα που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κίνητρα για παράτυπη μετανάστευση», σύμφωνα με το Euronews.
Το προσχέδιο καλεί επίσης την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενισχύσει τον συντονισμό των εθνικών μεταναστευτικών πολιτικών που ενδέχεται να επηρεάζουν άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Την ίδια ώρα, ο Κ. Μητσοτάκης εξέφρασε ικανοποίηση για την αποδοχή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ελληνικής πρότασης για μηχανισμό διαχείρισης έκτακτων κρίσεων, με αναφορά στα γεγονότα της Θέουτα και στην κρίση του Έβρου το 2020.
Η πρόταση προβλέπει ότι, υπό εξαιρετικές συνθήκες, χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή θα μπορούν να αναστέλλουν την εξέταση αιτήσεων ασύλου και να προχωρούν σε μαζικές επιστροφές, βάσει του σχετικού ευρωπαϊκού πλαισίου. Η πρωθυπουργική αναφορά αφορά την υποστήριξη της πρωτοβουλίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όχι την ολοκλήρωση κάθε νομοθετικής διαδικασίας.
Κίνα: Νέα εργαλεία εμπορικής άμυνας
Οι ηγέτες ζήτησαν επίσης ενίσχυση των ευρωπαϊκών εργαλείων εμπορικής άμυνας απέναντι στις κινεζικές εισαγωγές. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι κλάδοι των χημικών και των μηχανημάτων, ενώ το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα, που έφθασε περίπου τα 360 δισ. ευρώ το 2025, εντείνει τις ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Η Επιτροπή καλείται να εξετάσει μέτρα όπως δασμούς και ποσοστώσεις, παράλληλα με τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων με το Πεκίνο.
