Το ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) επιβεβαίωσε τις προβλέψεις και αναδείχθηκε πρώτο στις εκλογές του κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ, στην πρώην Ανατολική Γερμανία, συγκεντρώνοντας το 44% των ψήφων.
Παρά τη σημαντική εκλογική του επίδοση, το αντιμεταναστευτικό και φιλορωσικό κόμμα δεν διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία, καθώς του λείπουν τρεις έδρες. Ως εκ τούτου, καλείται είτε να αναζητήσει κυβερνητικό εταίρο για τον σχηματισμό συνασπισμού είτε να επιχειρήσει να διοικήσει το κρατίδιο ως κυβέρνηση μειοψηφίας.
Δύσκολη η εξίσωση για τον σχηματισμό κυβέρνησης
Και τα δύο σενάρια δημιουργούν εμπόδια στην υλοποίηση σημαντικού μέρους του προεκλογικού προγράμματος του AfD. Τα βασικά πολιτικά κόμματα της Γερμανίας εξακολουθούν να αποκλείουν τη συνεργασία με το κόμμα, στο πλαίσιο του λεγόμενου «τείχους προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά.
Ένα ενδεχόμενο θα μπορούσε να είναι η συνεργασία με το ακροαριστερό BSW. Το κόμμα επέκρινε τη Δευτέρα την πολιτική του «τείχους προστασίας» και σε ορισμένα ζητήματα, όπως η μεταναστευτική πολιτική και η στάση της Γερμανίας απέναντι στην Ουκρανία, διατηρεί θέσεις που συγκλίνουν με την κριτική του AfD.
Παράλληλα, στελέχη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ επιχειρούν να προσεγγίσουν τη δεξιότερη πτέρυγα των Χριστιανοδημοκρατών (CDU). Ωστόσο, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει αποκλείσει κατηγορηματικά οποιαδήποτε συνεργασία με το AfD.
Κρίσιμες οι επόμενες ημέρες
Οι διαπραγματεύσεις για πιθανές συμμαχίες αναμένεται να καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό την πορεία του κρατιδίου. Το ομοσπονδιακό σύστημα της Γερμανίας παρέχει στα 16 κρατίδια σημαντικές αρμοδιότητες σε τομείς όπως η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, η αστυνομία και η δημόσια ραδιοτηλεόραση.
Το AfD έχει καταστήσει σαφή την πρόθεσή του να αξιοποιήσει τη διακυβέρνηση της Σαξονίας-Άνχαλτ ως μοντέλο και για την υπόλοιπη Γερμανία. Πριν από αυτό, όμως, θα πρέπει να αντιμετωπίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα του κρατιδίου, αλλά και τις δυσκολίες που συνεπάγεται η μετάβαση από την αντιπολίτευση στην εξουσία.
Το 258 σελίδων προεκλογικό μανιφέστο του κόμματος περιγράφει τις βασικές προτεραιότητές του για τη Σαξονία-Άνχαλτ.
Μεταναστευτική πολιτική
Κεντρική θέση στο πρόγραμμα του AfD καταλαμβάνει η αλλαγή της μεταναστευτικής πολιτικής. Μεταξύ άλλων, το κόμμα προτείνει την άμεση απέλαση παράτυπων μεταναστών, την επέκταση των κέντρων μαζικής κράτησης, αλλά και την επιστροφή πολιτών μη γερμανικής καταγωγής στις χώρες προέλευσής τους, στο πλαίσιο της πολιτικής που χαρακτηρίζει «επαναμετανάστευση».
Το AfD υποστηρίζει ότι η περιοχή έχει πλέον «εξαντλήσει» τις δυνατότητές της ως προς την υποδοχή προσφύγων, επικαλούμενο τόσο ζητήματα ασφάλειας όσο και ζητήματα ταυτότητας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Γιοχάνες Κις, Αναπληρωτή Διευθυντή του Ινστιτούτου Έλσε-Φρένκελ-Μπρούνσβικ (EFBI) για την Έρευνα για τη Δημοκρατία στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας, η μεταναστευτική πολιτική θα είναι ένας από τους πιο δύσκολους τομείς στην εφαρμογή των προτάσεων του κόμματος, καθώς τα κρατίδια δεσμεύονται από ομοσπονδιακούς νόμους και κανονισμούς.
Εκπαίδευση και «αποϊδεολογικοποίηση»
Ο υποψήφιος πρωθυπουργός του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, Ούλριχ Ζίγκμουντ, έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να προχωρήσει σε αλλαγές στο σχολικό πρόγραμμα και να «αποϊδεολογικοποιήσει» την εκπαίδευση.
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η απαγόρευση της σημαίας Pride στα σχολεία και η μεγαλύτερη έμφαση στις λεγόμενες «παραδοσιακές» γερμανικές αξίες.
Παράλληλα, οι πολιτικοί του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ τάσσονται υπέρ μιας διαφορετικής προσέγγισης στη διδασκαλία της γερμανικής ιστορίας, με μεγαλύτερη έμφαση στις περιόδους πριν από τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους και μικρότερη αναφορά στο ναζιστικό παρελθόν της χώρας.
Στόχος, όπως υποστηρίζει το κόμμα, είναι οι Γερμανοί να αφήσουν πίσω τους το αίσθημα ενοχής και να δώσουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην εθνική υπερηφάνεια.
Το πρόγραμμα προβλέπει ακόμη ξεχωριστές τάξεις για παιδιά προσφύγων, καθώς και μια εκπαιδευτική προσέγγιση που θα μεταφέρει την αντίληψη ότι η παραμονή τους στη Γερμανία είναι προσωρινή.
«Νέα, πατριωτική πολιτιστική πολιτική»
Στον τομέα του πολιτισμού, το AfD προαναγγέλλει μια «νέα, πατριωτική πολιτιστική πολιτική». Το κόμμα υποστηρίζει ότι οι κρατικοί πολιτιστικοί θεσμοί πρέπει να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο στην ενίσχυση της γερμανικής εθνικής ταυτότητας.
Παράλληλα, τάσσεται υπέρ της διακοπής της κρατικής χρηματοδότησης σε αυτό που χαρακτηρίζει «αντιγερμανική» τέχνη. Καλλιτέχνες και πολιτιστικά ιδρύματα που επιθυμούν κρατική χρηματοδότηση θα πρέπει, σύμφωνα με το πρόγραμμα, να δεσμεύονται ότι δεν θα περιφρονούν τη Γερμανία και τον πολιτισμό της.
Στο ίδιο πλαίσιο, το μανιφέστο επικρίνει την προηγούμενη κυβέρνηση του κρατιδίου για την ιδιαίτερη πολιτιστική σημασία που απέδωσε στο Μπάουχαους, την περίφημη γερμανική σχολή τέχνης, στο πλαίσιο της ατζέντας της «σύγχρονης σκέψης».
Κατά το AfD, το συγκεκριμένο κίνημα δεν εκφράζει επαρκώς τη γερμανική ταυτότητα.
Ο υπουργός Πολιτισμού Βόλφραμ Βάιμερ δήλωσε στο Associated Press ότι το AfD επιτίθεται στο Μπάουχαους χρησιμοποιώντας εκφράσεις αντίστοιχες με εκείνες που χρησιμοποιούσαν οι Ναζί πριν από έναν αιώνα.
Όπως ανέφερε, αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις, τόσο από τον συντηρητικό όσο και από τον αριστερό χώρο, αντιδρούν στις συγκεκριμένες θέσεις.
