Σε κρίσιμο σημείο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν με τον Ντόναλντ Τραμπ να εμφανίζεται επιφυλακτικός έως αρνητικός απέναντι στη νέα πρόταση της Τεχεράνης για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.
- Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται δυσαρεστημένος με την ιρανική πρόταση για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, καθώς δεν αντιμετωπίζει το πυρηνικό πρόγραμμα, τονίζοντας ότι αποτελεί βασικό διαπραγματευτικό μοχλό. Ο ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τον αποκλεισμό «οικονομικό πυρηνικό όπλο».
- Το Ιράν κατηγορεί τις ΗΠΑ για «πειρατεία» λόγω αναχαίτισης πετρελαιοφόρων, ενώ οι διπλωματικές προσπάθειες του Πακιστάν σκοντάφτουν. Η Ρωσία ενισχύει την υποστήριξή της προς την Τεχεράνη, υπερασπιζόμενη το δικαίωμά της να περιορίζει τη ναυσιπλοΐα.
- Η οικονομία του Ιράν επιδεινώνεται ραγδαία, με αυξανόμενη ανεργία και τιμές, γεγονός που καθιστά τον ναυτικό αποκλεισμό μη βιώσιμο για πάνω από λίγες εβδομάδες. Οι Αρχές ανησυχούν για κοινωνικές αναταραχές και την σταθερότητα του καθεστώτος.
- Το μέλλον των συνομιλιών παραμένει αβέβαιο, με τις ΗΠΑ να επιμένουν στα συμφέροντά τους και στην απαγόρευση πυρηνικών όπλων για το Ιράν. Οι θεμελιώδεις διαφωνίες, η έλλειψη εμπιστοσύνης και οι εσωτερικές πιέσεις καθιστούν δύσκολη τη λύση, εισάγοντας την κρίση σε κρίσιμη φάση.
Σύμφωνα με πληροφορίες από αμερικανικές πηγές, που επικαλούνται το Reuters και το CNN ο Τραμπ ενημερώθηκε από τους κορυφαίους συμβούλους εθνικής ασφάλειας σε σύσκεψη στον Λευκό Οίκο και φέρεται να μην ενθουσιάστηκε με το περιεχόμενο της ιρανικής πρότασης. Αν και δεν την απέρριψε επίσημα, θεωρείται απίθανο να τη δεχθεί στη σημερινή της μορφή.
Η βασική ένσταση της Ουάσιγκτον αφορά το γεγονός ότι η ιρανική πρόταση δεν περιλαμβάνει άμεση αντιμετώπιση του πυρηνικού προγράμματος της χώρας, το οποίο αποτελεί για τις ΗΠΑ τον πυρήνα της σύγκρουσης.
Τα Στενά του
Ορμούζ στο επίκεντρο
Η πρόταση του Ιράν προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ – μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου – αφήνοντας όμως το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος για μεταγενέστερες διαπραγματεύσεις.
Η στάση αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στην αμερικανική πλευρά, καθώς η επαναλειτουργία της διόδου χωρίς δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα στερούσε από την Ουάσιγκτον ένα βασικό διαπραγματευτικό μοχλό πίεσης.
Ταυτόχρονα, η
παρατεταμένη παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας έχει ήδη προκαλέσει σημαντική άνοδο
στις τιμές της ενέργειας διεθνώς, εντείνοντας την οικονομική πίεση τόσο στις
ΗΠΑ όσο και σε άλλες χώρες.
Ρούμπιο: «Οικονομικό
πυρηνικό όπλο» ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ
Ο υπουργός
Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε τον αποκλεισμό των Στενών του
Χορμούζ ως «οικονομικό πυρηνικό όπλο», υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη επιχειρεί
να εκβιάσει τη διεθνή κοινότητα.
Όπως δήλωσε, η
ενέργεια αυτή αποδεικνύει γιατί το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά
όπλα, καθώς θα μπορούσε να κρατήσει «όμηρο» ολόκληρη την περιοχή.
Παράλληλα, ο
Ρούμπιο αναγνώρισε ότι η ιρανική πρόταση είναι «καλύτερη από ό,τι αναμενόταν»,
αλλά επέμεινε ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να διασφαλίζει οριστικά ότι η
Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο.
Η Τεχεράνη
αντεπιτίθεται: «Πειρατεία» από τις ΗΠΑ
Από την πλευρά του, το Ιράν κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες για «πειρατεία», αναφερόμενο στις επιχειρήσεις αναχαίτισης ιρανικών πετρελαιοφόρων στη θάλασσα.
Ο εκπρόσωπος του
ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών έκανε λόγο για «νομιμοποίηση της ένοπλης
ληστείας», κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι ενεργεί ως κράτος-πειρατής με
επίσημη κάλυψη.
Οι αμοιβαίες
κατηγορίες εντείνουν το ήδη τεταμένο κλίμα, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την
επίτευξη μιας συμφωνίας.
Διπλωματικές
κινήσεις και η Ρωσία… καραδοκεί
Παρά το αδιέξοδο,
οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται, με το Πακιστάν να διαδραματίζει ρόλο
διαμεσολαβητή. Ωστόσο, οι ελπίδες για πρόοδο μειώθηκαν μετά την απόφαση του
Τραμπ να ακυρώσει προγραμματισμένη αποστολή ανώτατων αξιωματούχων στο
Ισλαμαμπάντ.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία εμφανίζεται να ενισχύει τη στήριξή της προς το Ιράν. Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε ότι έλαβε μήνυμα από τον νέο ανώτατο ηγέτη της χώρας, επισημαίνοντας ότι η Μόσχα θα συμβάλει σε μια ειρηνική επίλυση της κρίσης.
Στο Συμβούλιο
Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο Ρώσος πρεσβευτής υπερασπίστηκε το δικαίωμα του Ιράν να
περιορίζει τη ναυσιπλοΐα σε περίοδο πολέμου, κατηγορώντας τις δυτικές χώρες για
υποκρισία και «ληστεία στη θάλασσα».
Εσωτερικές
πιέσεις στο Ιράν
Στο μεταξύ η
κατάσταση στο εσωτερικό του Ιράν φαίνεται να επιδεινώνεται. Σύμφωνα με
πληροφορίες από πηγές ασφαλείας, που επικαλείται το αντιπολιτευόμενο μέσο Iran International, η
οικονομία της χώρας βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο και δεν μπορεί να αντέξει
παρατεταμένο ναυτικό αποκλεισμό πέραν των λίγων εβδομάδων.
Η αύξηση της
ανεργίας, η άνοδος των τιμών και η παράλυση βασικών τομέων της οικονομίας
εντείνουν τον φόβο για κοινωνικές αναταραχές. Εκθέσεις κάνουν λόγο για πιθανές
μαζικές διαδηλώσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να απειλήσουν τη σταθερότητα του
καθεστώτος.
Οι ιρανικές Αρχές
φέρονται να ανησυχούν ότι η συνέχιση της κρίσης, σε συνδυασμό με την πίεση από
τις διεθνείς κυρώσεις, μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες εξελίξεις.
Αβέβαιο το
επόμενο βήμα
Παρά την εύθραυστη εκεχειρία που βρίσκεται σε ισχύ μετά από εβδομάδες συγκρούσεων, το μέλλον των συνομιλιών παραμένει αβέβαιο. Ο Τραμπ εμφανίζεται επιφυλακτικός τόσο απέναντι στην ιρανική πρόταση όσο και στην προοπτική επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η αμερικανική
πλευρά επιμένει ότι έχει το πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις και ότι
οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ,
αποκλείοντας κατηγορηματικά την απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
Ωστόσο, οι
διαφωνίες για τη σειρά και το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων, σε συνδυασμό με
την έλλειψη εμπιστοσύνης και τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις και στις δύο
πλευρές, καθιστούν την εξεύρεση λύσης ιδιαίτερα δύσκολη.
Κρίσιμη φάση
Η κρίση μεταξύ
ΗΠΑ και Ιράν εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, με τις διπλωματικές
προσπάθειες να σκοντάφτουν σε θεμελιώδεις διαφωνίες. Τα Στενά του Ορμούζ
παραμένουν βασικό πεδίο αντιπαράθεσης,
ενώ το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης εξακολουθεί να αποτελεί τον πυρήνα της
σύγκρουσης.
Με την παγκόσμια οικονομία να επηρεάζεται ήδη από την ενεργειακή αστάθεια και την περιφερειακή ασφάλεια να δοκιμάζεται, οι επόμενες κινήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών θα είναι καθοριστικές για την πορεία της κρίσης.
