Τα «παραθυράκια» του θεσμικού πλαισίου που προκαλούσαν από τριβές μέχρι δράματα μεταξύ εταιρειών διαχείρισης δανείων (servicers) και οφειλετών, με τους δεύτερους να είναι φυσικά ο αδύναμος κρίκος της εξίσωσης με οδυνηρές επιπτώσεις «Κλείνουν όλα. Και κλείνουν από αυτή τη νομοθετική πρωτοβουλία» όπως τόνισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό Αlpha.
Το νέο πλαίσιο κανόνων για τους servicers που θα διέπει τις
σχέσεις τους με τους δανειολήπτες και τη διαδικασία τη ρύθμισης των δανείων
αλλά την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης θα τεθεί στο αμέσως προσεχές
διάστημα σε δημόσια διαβούλευση και στόχος είναι να εντός του μήνα να έχουν
ψηφιστεί.
Η νομοθετική παρέμβαση που αποτελείται από ένα πακέτο 16
παρεμβάσεων είχε προαναγγελθεί καθώς η Γενική Γραμματεία
Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους είχε αξιολογήσει
σειρά καταγγελιών και παραπόνων (πολλές ήταν αβάσιμες) ενώ και η Τράπεζα της
Ελλάδος είχε προχωρήσει σε επαναξιολόγηση του πλαισίου.
Οι παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν μετά τη χθεσινή συνεδρίαση
του υπουργικού συμβουλίου κινούνται σε δύο άξονες : οκτώ παρεμβάσεις αφορούν
άμεσα τους οφειλέτες και οκτώ τη λειτουργία των servicers, προβλέποντας
«βαριές» κυρώσεις.
Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η αντικατάσταση του
Κώδικα Δεοντολογίας που θεσπίστηκε το 2013 από μια νέα αυτοτελή και δεσμευτική
διαδικασία διμερούς ρύθμισης που θα εξελίσσεται σε συγκεκριμένα χρονικά
περιθώρια και δεν θα ξεπερνά συνολικά τους έξι μήνες.
Ωστόσο, όπως τονίζουν πηγές του υπουργείου Οικονομικών
αλλά και των εταιρειών διαχείρισης προϋπόθεση είναι μπορεί να υπάρχει
επικοινωνία του με τον οφειλέτη. Και αυτό τονίζεται γιατί σε πολλές και όχι
μεμονωμένες περιπτώσεις ο οφειλέτης έχει αλλάξει κατοικία, τηλέφωνο…
«Αυτοί οι οφειλέτες πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι στην
πραγματικότητα δεν μπορούν να κρύβονται για πάντα γιατί στο τέλος οι συνέπειες
θα είναι οδυνηρές για τους ίδιους» αναφέρουν πηγές με γνώση της κατάστασης που
επικρατεί. Και προσθέτουν ότι το νέο πλαίσιο προσφέρει ξεκάθαρες και βιώσιμες
λύσεις ρύθμισης των οφειλών.
Ειδικότερα, οι προτάσεις δεν θα μπορούν να είναι γενικές ή
τυπικές. Θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το εισόδημα, την περιουσιακή κατάσταση
και την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη. Εφόσον υπάρχουν δύο
εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται και οι δύο, ενώ σε
περίπτωση απόρριψης ο πιστωτής θα είναι υποχρεωμένος να αιτιολογεί εγγράφως την
απόφασή του. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα προσφυγής στον Ελληνικό
Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή. Με απόφαση της Τράπεζα της Ελλάδος θα καθοριστούν
οι ελάχιστες πληροφορίες που υποχρεωτικά θα περιλαμβάνονται στις προτάσεις,
ώστε ο οφειλέτης να γνωρίζει επ’ ακριβώς πως προέκυψε η προτεινόμενη ρύθμιση.
Το «ταβάνι» 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ο
πιστωτής ώστε να συμφωνήσει σε διμερή ρύθμιση αναμένεται να αυξήσει τον αριθμό
των επιτυχών ρυθμίσεων. Το πλαφόν καθορίζεται στο 15% της οφειλής, έναντι
απαιτήσεων που, σύμφωνα με το υπουργείο, μπορούσαν μέχρι σήμερα να υπερβαίνουν
το 30% και σε ορισμένες περιπτώσεις να φτάνουν ακόμη και στο 50%. Πηγές
της αγοράς ωστόσο σημείωναν ότι το 50% αφορούσε λίγες περιπτώσεις και για πολύ
συγκεκριμένους λόγους. Υπενθυμίζεται ότι στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ισχύει
ήδη πλαφόν 10%.
Πότε «πέφτει καμπάνα» ως 500.000 ευρώ και πέντε δόσεις
«πέναλτι» στον servicer
Ισχυρότερη θα είναι η προστασία του συνεπή δανειολήπτη, αυτού
δηλαδή που είναι σε ρύθμιση και την τηρεί καταβάλλοντας τη μηνιαία δόση που
έχει συμφωνηθεί.
Όσο ο οφειλέτης παραμένει συνεπής, ο πιστωτής ή ο servicer
δεν θα μπορεί να προχωρήσει σε καταγγελία της ρύθμισης, έκδοση διαταγής
πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού. Η προστασία θα ισχύει ακόμη και
εάν δεν καταβλήθηκε μία δόση επειδή ο servicer δεν έδωσε εγκαίρως τα απαραίτητα
στοιχεία για την πληρωμή της.
Εάν παρ’ όλα αυτά προχωρήσει μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης,
αυτό θα είναι αυτοδικαίως άκυρο. Επιπλέον, ο οφειλέτης θα πιστώνεται με ποσό
ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, η διάρκεια της ρύθμισης θα παρατείνεται κατά
πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και θα μπορεί να επιβληθεί διοικητικό πρόστιμο από
50.000 έως 500.000 ευρώ.
«Εκπροσωπώντας την πολιτεία: αυτό είναι μη αποδεκτό. Και
πλέον θα είναι μη αποδεκτό και με νόμο», ανέφερε ο Κ. Πιερρακάκης και αποκάλυψε
ότι σε περίπτωση υποτροπής το πρόστιμο θα διπλασιάζεται.
Ετσι, τέτοιου είδους λάθη εκ μέρους των servicers πλέον δεν
θα…. συγχωρούνται.
Επίσης, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από έναν πλειστηριασμό,
ο πιστωτής θα υποχρεούται να υποβάλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη
πρόταση ρύθμισης, προσαρμοσμένη στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του
οφειλέτη.
Χωρίς πλήρη εικόνα της οφειλής «παγώνουν» οι τόκοι μετά τις
45 ημέρες.
Ο δανειολήπτης αποκτά ρητό δικαίωμα να ζητά δωρεάν πλήρη
εικόνα της οφειλής του: αρχική σύμβαση και τροποποιήσεις, ιστορικό πληρωμών,
τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και αναλυτικό διαχωρισμό μεταξύ κεφαλαίου,
τόκων, προμηθειών και λοιπών επιβαρύνσεων.
Εάν τα στοιχεία δεν υπάρχουν ήδη στην ηλεκτρονική
προσωποποιημένη πληροφόρηση, θα πρέπει να χορηγούνται μέσα σε 45 ημέρες.
Διαφορετικά, η τοκοφορία της οφειλής θα αναστέλλεται μέχρι να δοθούν όλα τα
απαιτούμενα στοιχεία.
Παράλληλα, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από έναν
πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα υποχρεούται να υποβάλει κατάλληλη, βιώσιμη και
τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης, προσαρμοσμένη στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα
του οφειλέτη.
Φρένο στη χωρίς όριο διόγκωση της οφειλής
Επανέρχεται χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης και η
προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004. Για δάνεια και πιστώσεις
με καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών τίθεται ανώτατο όριο στη συνολική
ληξιπρόθεσμη οφειλή και τράπεζες και servicers θα πρέπει να αναπροσαρμόζουν
αναλόγως τις απαιτήσεις τους.
Σημειώνεται ότι το άρθρο 39 του νόμου 3259/2004 προβλέπει,
κατά βάσει, ότι συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή από δάνειο ή πίστωση δεν μπορεί να
υπερβαίνει το τριπλάσιο του κεφαλαίου που είχε λάβει ο δανειολήπτης.
Προστασία για οικογένειες παιδιών με αναπηρία
Επεκτείνονται τα δικαιώματα για άτομα με αναπηρία και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω. Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε συνέχεια της επιστολής της Ενωσης Σπάνιων Ασθενειών Ελλάδος της 11ης Σεπτεμβρίου 2026.
