Ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για «πολύ καλές» επαφές στο Κατάρ, όπου αντιπροσωπείες ΗΠΑ και Ιράν είχαν έμμεσες και τεχνικού χαρακτήρα συνομιλίες για το «μνημόνιο συνεννόησης».
Οι επαφές αυτές έγιναν στον απόηχο ανταλλαγής πληγμάτων που είχαν εντείνει την ένταση στην περιοχή.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν με συμφωνία που δίνει στο Ιράν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει μέρος των παγωμένων κεφαλαίων του στο Κατάρ για την αγορά απαραίτητων αγαθών. Επιπλέον, οι δύο πλευρές φέρεται να συμφώνησαν στη δημιουργία μηχανισμού επικοινωνίας, ο οποίος θα λειτουργήσει άμεσα για την καταγραφή και αναφορά πιθανών παραβιάσεων της συμφωνίας.
Χωρίς Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ οι συνομιλίες
Μετά την υπογραφή ενός αρχικού κειμένου στις 17 Ιουνίου, έπειτα από διαμεσολάβηση κυρίως του Πακιστάν και του Κατάρ, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη ξεκίνησαν μια διαδικασία διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών, με δυνατότητα ανανέωσης. Στόχος είναι η επίτευξη μιας πιο σταθερής συμφωνίας που θα συμβάλει στον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Διπλωματική πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου ανέφερε ότι διεξήχθησαν έμμεσες συνομιλίες στη Ντόχα και ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη κατά τη διάρκεια της ημέρας. Παράλληλα, διευκρινίστηκε πως οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ δεν συμμετείχαν στις συνομιλίες αυτές, αν και είχαν προηγουμένως συναντηθεί με τον πρωθυπουργό του Κατάρ στη Ντόχα.
Οι θέσεις ΗΠΑ και Ιράν
Η Τεχεράνη αρνείται ότι υπήρξαν απευθείας διαπραγματεύσεις με την αμερικανική πλευρά στο Κατάρ, χωρίς αυτό να αναιρεί τη συνέχιση της διαδικασίας μέσω έμμεσων επαφών. Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε ικανοποίηση για τις εξελίξεις, κάνοντας λόγο για «πολύ καλές επαφές» και υποστηρίζοντας ότι «όλα πηγαίνουν καλά».
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στην πορεία της «αποπυρηνικοποίησης του Ιράν», τονίζοντας ότι υπάρχει πρόοδος και ότι η επικοινωνία μεταξύ των δύο πλευρών είναι λειτουργική, παρά τις πρόσφατες εντάσεις.
Οικονομικές ρυθμίσεις και σημαντικές διαφωνίες κυρίως για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών, το Ιράν ανακοίνωσε ότι θα μπορεί να αξιοποιήσει μέρος των δεσμευμένων πόρων του στο Κατάρ για την αγορά προϊόντων και βασικών αγαθών. Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί ανέφερε ότι τα αγαθά θα καθορίζονται με βάση τις ανάγκες της χώρας, χωρίς να δοθούν περαιτέρω λεπτομέρειες για τον μηχανισμό εφαρμογής.
Παρά τη μερική αποκλιμάκωση, παραμένουν σημαντικές διαφωνίες, κυρίως γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τη λειτουργία του Στενού του Ορμούζ. Η περιοχή έχει επηρεαστεί από επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, ενώ έχει καταγραφεί μείωση της ναυσιπλοΐας.
Το Ιράν έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής τελών για τη διέλευση πλοίων, κάτι που οι ΗΠΑ απορρίπτουν ως απαράδεκτο.
Περιφερειακή ένταση και στρατιωτικές εξελίξεις
Μετά από κατηγορίες ότι ιρανικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε δύο πλοία, ο αμερικανικός στρατός προχώρησε σε βομβαρδισμούς στο Ιράν την Κυριακή. Σε απάντηση, η Τεχεράνη εξαπέλυσε πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον χωρών του Κόλπου, όπως το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Παρά τα γεγονότα αυτά, η ένταση φαίνεται να έχει υποχωρήσει τις τελευταίες ημέρες, με την κατάσταση να παρουσιάζει σημάδια σταθεροποίησης.
Λίβανος και ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση
Στον Λίβανο συνεχίζονται οι ισραηλινές επιχειρήσεις, παρά τη συμφωνία-πλαίσιο που υπεγράφη στην Ουάσιγκτον και στοχεύει σε μια πιο μόνιμη ειρήνη. Η συμφωνία προβλέπει ότι το Ισραήλ θα διατηρεί παρουσία σε τμήματα του νότιου Λιβάνου, όσο η Χεζμπολάχ δεν προχωρά σε αφοπλισμό.
Η Χεζμπολάχ απορρίπτει τόσο τη συμφωνία όσο και το ενδεχόμενο παράδοσης των όπλων της. Η λιβανική κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να ικανοποιήσει τις σχετικές διεθνείς απαιτήσεις, παρά τις πιέσεις.
Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς δήλωσε ότι ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει «επ’ αόριστον» σε ζώνες ασφαλείας σε Λίβανο, Συρία και Λωρίδα της Γάζας.
Η συνολική εικόνα δείχνει μια διαδικασία περιορισμένης αποκλιμάκωσης, με συνεχιζόμενες όμως σοβαρές διαφωνίες και περιφερειακές εντάσεις. Παρά τις επαφές και τις οικονομικές διευθετήσεις, η κατάσταση παραμένει ρευστή και ασταθής.
