Νέα αναταραχή στις διεθνείς αγορές προκαλεί η μαζική άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, με το κόστος δανεισμού να επιστρέφει σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από την εποχή της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
- Η ισχυρή αμερικανική οικονομία, σε συνδυασμό με την άνοδο του πετρελαίου και τις αυξημένες ανάγκες δανεισμού, ενισχύουν τις εκτιμήσεις για νέα αύξηση επιτοκίων από τη Fed, πυροδοτώντας την πώληση κρατικών ομολόγων διεθνώς.
- Η πίεση στην αμερικανική αγορά εντάθηκε μετά από μια δημοπρασία 5ετών ομολόγων με χαμηλή ζήτηση. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε ακριβότερο κόστος δανεισμού για την κυβέρνηση, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
- Το κύμα πωλήσεων επεκτάθηκε και στις αγορές της Ασίας, με τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στην Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και την Ιαπωνία να καταγράφουν σημαντική άνοδο, αποδεικνύοντας τον παγκόσμιο χαρακτήρα του φαινομένου.
- Η εκτίναξη των αποδόσεων πλήττει και τις χρηματιστηριακές αγορές, καθώς τα ομόλογα γίνονται ελκυστικότερα, το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων αυξάνεται και η γενική αβεβαιότητα ενισχύεται, οδηγώντας τους επενδυτές σε αναπροσαρμογή στρατηγικής.
Στις ΗΠΑ, η απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου εκτινάχθηκε στο 5,13%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από τον Απρίλιο του 2025 και φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007. Την ίδια ώρα, η απόδοση του 5ετούς ξεπέρασε για πρώτη φορά από το 2007 το 5%, ενώ το 2ετές κινήθηκε κοντά στο 4,93%.
Την ίδια στιγμή, ο παγκόσμιος δείκτης κρατικών ομολόγων του Bloomberg’s Global Aggregate Treasuries έφτασε σε μέση απόδοση 3,99%, δηλαδή μόλις μία ανάσα από το ψυχολογικό όριο του 4% – επίπεδο που δεν έχει καταγραφεί από το 2007.
Τι έχει προκαλέσει το νέο sell-off των κρατικών ομολόγων
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα νέα στοιχεία για την αμερικανική οικονομία, τα οποία έδειξαν ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα εξακολουθεί να κινείται με ιδιαίτερα ισχυρούς ρυθμούς.
Ο προκαταρκτικός σύνθετος δείκτης PMI της S&P Global για τον Σεπτέμβριο διαμορφώθηκε στο 58,4, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2021. Η ισχυρή εικόνα της οικονομίας ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι η Federal Reserve μπορεί να χρειαστεί να διατηρήσει μια πιο αυστηρή νομισματική πολιτική.
Την ίδια στιγμή, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου ενισχύει τις ανησυχίες για νέο πληθωριστικό κύμα, ενώ οι αυξημένες ανάγκες κρατικού δανεισμού προσθέτουν επιπλέον πίεση στην αγορά.
Οι επενδυτές αυξάνουν έτσι τα στοιχήματά τους για νέες αυξήσεις επιτοκίων από τη Fed. Σύμφωνα με τα στοιχεία που μεταδίδονται από τις αγορές, οι πιθανότητες για νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Οκτώβριο έχουν ανέβει στο 73%.
«Σήμα κινδύνου» από την αγορά ομολόγων
Η πίεση εντάθηκε μετά και την έκδοση αμερικανικών 5ετών ομολόγων ύψους 70 δισ. δολαρίων, η οποία προσέλκυσε ασθενέστερη ζήτηση και οδήγησε την απόδοση στο υψηλότερο επίπεδο από το 2006.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς οι αποδόσεις των ομολόγων κινούνται αντίστροφα από τις τιμές τους: όταν οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερη απόδοση, οι τιμές των ήδη εκδομένων τίτλων υποχωρούν.
Παράλληλα, η άνοδος των αποδόσεων σημαίνει ακριβότερο χρήμα για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Όσο αυξάνεται το κόστος με το οποίο χρηματοδοτείται το αμερικανικό Δημόσιο, τόσο μεγαλώνει και η πίεση στα δημόσια οικονομικά. Για τις επιχειρήσεις, υψηλότερα επιτόκια σημαίνουν ακριβότερη χρηματοδότηση, ενώ για τα νοικοκυριά αυξάνεται το κόστος νέων δανείων και αναχρηματοδοτήσεων.
Η αναταραχή περνά στην Ασία
Το sell-off δεν έμεινε στις ΗΠΑ.
Στην Αυστραλία, η απόδοση του 3ετούς κρατικού ομολόγου εκτινάχθηκε στο 5,07%, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2011. Στη Νέα Ζηλανδία, η απόδοση του 2ετούς τίτλου πλησίασε το 4%, ενώ στην Ιαπωνία οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων κινήθηκαν επίσης ανοδικά μετά την επαναλειτουργία της αγοράς.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η άνοδος του κόστους χρήματος δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά αμερικανική υπόθεση.
Οι αναλυτές της JPMorgan και της KKR βλέπουν περιθώριο για περαιτέρω άνοδο των αμερικανικών αποδόσεων, καθώς παραμένουν στο προσκήνιο ο ενεργειακός πληθωρισμός, οι αυξημένες ανάγκες κρατικού δανεισμού και η πιθανότητα περαιτέρω σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής.
Γιατί ανησυχούν και οι χρηματιστηριακές αγορές
Η νέα άνοδος των αποδόσεων δημιουργεί πονοκέφαλο και για τις μετοχές.
Όταν τα κρατικά ομόλογα προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις, οι επενδυτές έχουν μεγαλύτερο κίνητρο να τοποθετήσουν κεφάλαια σε τίτλους χαμηλότερου κινδύνου. Παράλληλα, τα υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και μειώνουν την παρούσα αξία των μελλοντικών κερδών τους.
Το κλίμα επιβαρύνει και η αυξημένη μεταβλητότητα. Ο δείκτης ICE BofA MOVE, που αποτυπώνει τις διακυμάνσεις στην αμερικανική αγορά ομολόγων, ανέβηκε την Τετάρτη στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο.
Το βασικό ερώτημα πλέον για τις αγορές είναι αν η εκτίναξη των αποδόσεων αποτελεί ένα προσωρινό σοκ ή την αρχή μιας μεγαλύτερης περιόδου υψηλού κόστους χρήματος.
Με το αμερικανικό 10ετές στο 5,13% και τη μέση απόδοση των κρατικών ομολόγων παγκοσμίως να αγγίζει το 4%, οι επενδυτές καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον όπου η εποχή του φθηνού χρήματος φαίνεται να απομακρύνεται ακόμη περισσότερο.
