Η υπόθεση με τα φερόμενα «πειραγμένα» αθλητικά σουτιέν στον Γύρο Γαλλίας Γυναικών μπορεί να μοιάζει πρωτόγνωρη, στην πραγματικότητα όμως αποτελεί ακόμη ένα επεισόδιο στη διαρκή μάχη των αθλητικών ομοσπονδιών απέναντι στην τεχνολογία της ένδυσης.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι καταγγελίες αφορούν ειδικές ενισχύσεις μέσα στα σουτιέν, οι οποίες φέρονται να μεταβάλλουν το σχήμα του θώρακα και να βελτιώνουν την αεροδυναμική της ποδηλάτριας.
Σύμφωνα με ειδικούς στην αεροδυναμική, ακόμη και μια μικρή μείωση της αντίστασης του αέρα μπορεί να μεταφραστεί σε πολύτιμα δευτερόλεπτα στις χρονομετρήσεις, όπου οι διαφορές συχνά κρίνονται στα εκατοστά. Η Παγκόσμια ομοσπονδία ποδηλασίας (UCI) αντέδρασε άμεσα, αυστηροποιώντας τους ελέγχους στον εξοπλισμό και υπενθυμίζοντας ότι απαγορεύονται στοιχεία ένδυσης που αλλοιώνουν τεχνητά τη φυσική μορφολογία του αθλητή.
Η UCI είχε ήδη βάλει «φρένο» στις αεροδυναμικές πατέντες
Η υπόθεση δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία για την παγκόσμια ποδηλασία. Μόλις πριν από λίγους μήνες, η UCI είχε ανακοινώσει νέους περιορισμούς στον σχεδιασμό των αγωνιστικών εμφανίσεων, απαγορεύοντας μεταξύ άλλων συγκεκριμένες εξωτερικές τσέπες και πρόσθετα στοιχεία στις στολές που μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αεροδυναμικά βοηθήματα.
Η φιλοσοφία της ομοσπονδίας είναι ξεκάθαρη: ο νικητής πρέπει να κρίνεται από τη φυσική του ικανότητα, την προπόνηση και την τακτική του και όχι από το ποιος διαθέτει την πιο εξελιγμένη ενδυμασία. Άλλωστε, στην ποδηλασία ακόμη και μια βελτίωση της αεροδυναμικής κατά λίγα ποσοστιαία σημεία μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική σε έναν αγώνα υψηλού επιπέδου.
Τα «μαγικά» μαγιό που άλλαξαν την ιστορία της κολύμβησης
Τα δύο περιστατικά στην ποδηλασία δεν είναι τα πρώτα που έρχονται στην επικαιρότητα.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα παρέμβασης των ομοσπονδιών ήρθε από την κολύμβηση. Το 2008 παρουσιάστηκε το περίφημο Speedo LZR Racer, ένα μαγιό υψηλής τεχνολογίας που κατασκευάστηκε με τη βοήθεια μηχανικών αεροδιαστημικής. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: μέσα σε λίγους μήνες καταρρίφθηκαν δεκάδες παγκόσμια ρεκόρ, ενώ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου σχεδόν όλοι οι χρυσοί Ολυμπιονίκες φορούσαν το συγκεκριμένο μοντέλο.
Η τεχνολογία όμως δεν σταμάτησε εκεί. Το 2009 εμφανίστηκαν ακόμη πιο προηγμένα μαγιό από πολυουρεθάνη, τα οποία αύξαναν την πλευστότητα και περιόριζαν σημαντικά την αντίσταση του νερού. Εκείνη τη χρονιά σημειώθηκαν περισσότερα από 40 παγκόσμια ρεκόρ, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις. Η τότε FINA αποφάσισε ότι η κατάσταση είχε ξεφύγει και από το 2010 απαγόρευσε τα συγκεκριμένα μαγιό, επιτρέποντας μόνο υφασμάτινες στολές με αυστηρές προδιαγραφές. Η απόφαση θεωρήθηκε κομβική για την αποκατάσταση της ισορροπίας στο άθλημα. Παράλληλα, κατήργησε τα παγκόσμια ρεκόρ που σημειώθηκαν με τα μαγιό εκείνης της τεχνολογίας.
Το σκι και το πατινάζ
Παρόμοιες συζητήσεις έχουν ανοίξει και σε άλλα αθλήματα. Στο άλμα με σκι οι στολές αποτελούν εδώ και χρόνια αντικείμενο αυστηρών ελέγχων, καθώς ακόμη και μικρές αλλαγές στις διαστάσεις τους μπορούν να αυξήσουν την άντωση και να προσφέρουν μεγαλύτερη απόσταση στα άλματα. Οι διεθνείς αγώνες συνοδεύονται πλέον από εξονυχιστικές μετρήσεις των στολών, ενώ δεν έχουν λείψει αποκλεισμοί αθλητών λόγω μη συμβατού εξοπλισμού.
Αντίστοιχα, στο πατινάζ ταχύτητας η ανάπτυξη των λεγόμενων «clap skates» τη δεκαετία του 1990 άλλαξε τα δεδομένα του αθλήματος. Αν και οι συγκεκριμένοι εξοπλισμοί εγκρίθηκαν τελικά, προκάλεσαν μεγάλη συζήτηση επειδή μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα οδήγησαν σε καταιγισμό νέων παγκόσμιων ρεκόρ.
Ακόμη και στον στίβο, τα τελευταία χρόνια οι τεχνολογικά προηγμένοι αγωνιστικοί πάτοι και οι πλάκες από ανθρακονήματα στα παπούτσια έχουν ανοίξει μια μεγάλη κουβέντα για τα όρια της τεχνολογικής εξέλιξης. Η World Athletics δεν απαγόρευσε τα νέα παπούτσια, αλλά θέσπισε αυστηρούς περιορισμούς στο πάχος της σόλας και στα τεχνικά χαρακτηριστικά τους, επιχειρώντας να διατηρήσει την ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και δικαιοσύνης.
Ένα από τα «θύματα» των κανονισμών έχει υπάρξει και ο Μίλτος Τεντόγλου που δεν του μέτρησαν μια μεγάλη επίδοση σε μίτινγκ, επειδή φορούσε παπούτσια μη αποδεκτά από τους κανονισμούς.
Το κοινό στοιχείο όλων αυτών των περιπτώσεων είναι ότι οι αθλητικές ομοσπονδίες καλούνται συνεχώς να προσαρμόζουν τους κανονισμούς τους απέναντι στην τεχνολογική πρόοδο. Η καινοτομία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του σύγχρονου αθλητισμού, όμως όταν ο εξοπλισμός αρχίζει να επηρεάζει περισσότερο το αποτέλεσμα από τον ίδιο τον αθλητή, τότε η συζήτηση για τα όρια του «fair play» γίνεται αναπόφευκτη.
