Κανένα στάδιο, καμία αίθουσα δεν γλίτωσε από το κολλητικό τραγούδι και τη χορογραφία του. Το κομμάτι έγινε mainstream παντού σε όλο τον κόσμο το 1996.
- Το τραγούδι γεννήθηκε από έναν αυτοσχεδιασμό του Αντόνιο Μόνχε σε πάρτι στη Βενεζουέλα, εμπνευσμένο από μια δασκάλα φλαμένκο. Αργότερα πήρε το όνομα «Macarena» προς τιμήν της κόρης του, όταν κυκλοφόρησε με φλαμένκο ρυθμό.
- Το ριμίξ των Bayside Boys το 1995 μετέτρεψε το κομμάτι σε παγκόσμιο φαινόμενο, παραμένοντας στην κορυφή του Billboard για 14 εβδομάδες. Η χαρακτηριστική χορογραφία του βιντεοκλίπ υιοθετήθηκε μαζικά από την ποπ κουλτούρα.
- Ο συγχρονισμένος χορός, όπως στο «Macarena», ενισχύει την κοινωνική σύνδεση και την αντοχή στον πόνο μέσω της απελευθέρωσης ενδορφινών, σύμφωνα με έρευνα. Το φαινόμενο εξηγεί τη διαχρονική έλξη για απλές, συλλογικές χορογραφίες.
- Το κομμάτι συνεχίζει να αποφέρει σημαντικά έσοδα από δικαιώματα και έχει διασκευαστεί σε πολλά είδη, από ραπ μέχρι country. Οι τολμηροί στίχοι του, που υπαινίσσονται απιστία, συχνά παραβλέπονται λόγω της έμφασης στη χορογραφία.
Ήταν η χρονιά που δολοφονήθηκε ο κολομβιανός βαρόνος των ναρκωτικών Πάμπλο Εσκομπάρ, που γεννήθηκε η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και που στην Ελλάδα είχαμε πρόωρες βουλευτικές εκλογές το φθινόπωρο εκείνο. Και ήταν, πάνω απ’ όλα, η χρονιά της «Macarena».
Το κομμάτι που εξελίχθηκε σε παγκόσμιο χορευτικό ρεύμα, με εκατοντάδες ανθρώπους να κινούνται σε απόλυτο συγχρονισμό στους δρόμους, σε πάρτι, σε γάμους και σε κάθε λογής γιορτή, κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1993 από το ισπανικό ντουέτο Los del Río. Στην αρχική του μορφή, το «Macarena» ήταν ντυμένο με φλαμένκο ρυθμό και είχε μέτρια επιτυχία στη χώρα καταγωγής του (και φυσικά οπουδήποτε αλλού).
Το τραγούδι πήρε το όνομά του από μια γυναίκα
Το τραγούδι πήρε το όνομά του από μια γυναίκα. Σύμφωνα με την ιστορία που έχει επικρατήσει, γεννήθηκε όταν το ανδαλουσιανό συγκρότημα, που βρισκόταν ενεργό από το 1962, περιόδευε στη Νότια Αμερική.
Σε ένα ιδιωτικό πάρτι στη Βενεζουέλα, ο ένας από τους δύο μουσικούς, ο Αντόνιο Μόνχε, αυτοσχεδίασε επιτόπου το ρεφρέν του τραγουδιού, εμπνευσμένος από τις χορευτικές κινήσεις μιας τοπικής δασκάλας φλαμένκο στην πίστα. Την παρότρυνε φωνάζοντας: «Ντιάνα, κούνα το κορμί σου με χαρά». Ο Μόνχε άλλαξε αργότερα το όνομα σε «Macarena», προς τιμήν της κόρης του, όταν το συγκρότημα κυκλοφόρησε το κομμάτι.
Το 1993 κυκλοφόρησε στην Ισπανία ένα ρεμίξ σε ρυθμό house από τον Φανγκόρια, όμως αυτό που καθιέρωσε το τραγούδι ως το εμβληματικό κομμάτι που γνωρίζουμε σήμερα ήταν το ρεμίξ των Bayside Boys το 1996, με χορευτικό ρυθμό και πρόσθετους αγγλικούς στίχους, που ανοίγει με εκείνες τις αναγνωρίσιμες συνθεσάιζερ νότες.
Πίσω από αυτή την εκδοχή βρισκόταν ο Τζάμιν Τζόνι Καρίντε, ραδιοφωνικός παραγωγός στο Μαϊάμι, ο οποίος έφτιαξε το ρεμίξ αφού θαμώνες σε νυχτερινό κέντρο όπου δούλευε ως DJ ζητούσαν επίμονα το πρωτότυπο κομμάτι· οι ιδιοκτήτες του μαγαζιού τού ζήτησαν τότε να ετοιμάσει μια πιο χορευτική εκδοχή.
Το ρεμίξ έφτασε στην κορυφή του Billboard Hot 100 σαν σήμερα πριν ακριβώς 30 χρόνια, στις 4 Αυγούστου του 1996 και παρέμεινε εκεί για 14 συνεχόμενες εβδομάδες, μία από τις μεγαλύτερες παραμονές στην κορυφή στην ιστορία του τσαρτ.
Στη Βρετανία έφτασε μέχρι τη δεύτερη θέση, καθώς το «Wannabe» των Spice Girls δεν του άφησε περιθώριο για την πρωτιά. Το βιντεοκλίπ του ρεμίξ λειτουργούσε σχεδόν σαν μάθημα χορού, με δέκα νεαρές γυναίκες να εκτελούν τα βήματα δίπλα στους Los del Río, οι οποίοι εμφανίζονταν με κοστούμια, τραγουδώντας σε παλιομοδίτικα μικρόφωνα.
Κανένα στάδιο, καμία αίθουσα δεν γλίτωσε από το κολλητικό τραγούδι και τη χορογραφία του. Το κομμάτι έγινε mainstream παντού σε όλο τον κόσμο αλλά και στις ΗΠΑ γύρω στην εποχή της Εθνικής Συνέλευσης του Δημοκρατικού Κόμματος το 1996, όπου οι σύνεδροι εκτέλεσαν με ενθουσιασμό τη χορογραφία καθισμένοι στις θέσεις τους πριν την έναρξη της εκδήλωσης. Ο τότε αντιπρόεδρος Αλ Γκορ, γνωστός για την ακαμψία του, δήλωσε πως θα συμμετάσχει, στάθηκε εντελώς ακίνητος και μετά, γελώντας, ρώτησε: «Θέλετε να το ξαναδείτε;»
Γιατί τραγούδια όπως το «Macarena» γίνονται τόσο δημοφιλή
Η δημοτικότητα του τραγουδιού και η μακροβιότητά του θέτουν ένα ερώτημα: ποια ανθρώπινη ανάγκη ικανοποιούν χορευτικά φαινόμενα σαν κι αυτό, όπως το «Gangnam Style» του Psy το 2012 ή το «YMCA» των Village People το 1978;
Το 2015, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης δημοσίευσαν μελέτη με δείγμα 264 νεαρών Βραζιλιάνων και διαπίστωσαν ότι ο συγχρονισμένος, συλλογικός χορός αύξανε το κατώφλι αντοχής στον πόνο και ενίσχυε το αίσθημα σύνδεσης και φιλίας. Η αύξηση της αντοχής στον πόνο υποδήλωνε απελευθέρωση ενδορφινών, ενώ η μεγαλύτερη οικειότητα μεταξύ των χορευτών μετρήθηκε μέσα από αυξημένα αισθήματα συμπάθειας, εμπιστοσύνης και προθυμίας για αμοιβαία βοήθεια.
Η μελέτη αυτή εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί τραγούδια όπως το «Macarena» γίνονται τόσο δημοφιλή: η απλή ακολουθία κινήσεων μπορεί εύκολα να διδαχθεί σε παιδιά και φίλους και, όταν εκτελείται συγχρονισμένα, διαλύει τα όρια ανάμεσα στους ανθρώπους και ενισχύει το αίσθημα της συλλογικότητας.
Σήμερα, οι σύντομες χορογραφίες που γίνονται viral στο TikTok και προκαλούν κύμα από αντίστοιχα βίντεο δείχνουν ότι η Generation Z έλκεται από παρόμοιες, εύπεπτες ακολουθίες κινήσεων· ωστόσο αυτά τα μεμονωμένα βίντεο στερούνται της ζωντανής, σωματικής ενέργειας που είχαν οι παλιές χορογραφίες, όταν εκτελούνταν αυτοπροσώπως, με σάρκα και οστά.
Το «Macarena» αποδείχθηκε ένα… δώρο που συνέχιζε να προσφέρει, που λένε. Το 2003, μια δεκαετία μετά την αρχική κυκλοφορία του, οι Los del Río εισέπραξαν 250.000 δολάρια μόνο από δικαιώματα. Ανάμεσα στις δημοφιλέστερες διασκευές ξεχωρίζει εκείνη του καναδικού ντουέτου Los del Mar το 1995, καθώς και μια εκδοχή σε ύφος country music από τους GrooveGrass Boyz δύο χρόνια αργότερα.
Πιο πρόσφατα, το κομμάτι διασκευάστηκε σε ραπ εκδοχή από τον Tyga και τον Ozuna το 2020, σε τζαμαϊκανό dancehall στιλ από τον Jay-5 το 2015, καθώς και από το κουβανικό ντουέτο Gente de Zona, σε συνεργασία με τους ίδιους τους Los del Río, το 2016.
Το «Macarena» έχει μετατραπεί σε ένα από εκείνα τα διαχρονικά τραγούδια που έχουν περάσει στη συλλογική συνείδηση, ακόμη και για τη γενιά που γεννήθηκε μετά την κυκλοφορία του και φαίνεται να γνωρίζει τα βήματα σαν εκ γενετής.
Τι γίνεται όμως με τους στίχους; Είναι αρκετά τολμηροί για την εποχή τους, καθώς υπαινίσσονται – ή, σωστότερα, ξεκαθαρίζουν – την απιστία της Macarena προς τον σύντροφό της, τον Βιτορίνο, ο οποίος κάνει την στρατιωτική του θητεία: «Τι να έκανα δηλαδή; Αυτός έλειπε και οι δύο φίλοι του ήταν τόσο ωραίοι», παραδέχεται η ίδια.
Μάλλον ήμασταν όλοι πολύ απασχολημένοι με τα βήματα για να προσέξουμε τους στίχους…
