Σε θολό τοπίο και με αντικρουόμενα μηνύματα εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να εμφανίζεται αισιόδοξος δημοσίως.
Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει να είναι πολύ πιο περίπλοκη, σύμφωνα με το Axios.
Ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωνε ότι επίκειται συμφωνία μέχρι τη Δευτέρα, και ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θα μεταβεί στο Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Βανς παρέμενε στην Ουάσιγκτον, αναμένοντας «πράσινο φως» από την Τεχεράνη, ενδεικτικό της αβεβαιότητας που κυριαρχεί.
Στο «παρά ένα» της σύγκρουσης
Ο χρόνος πιέζει, καθώς η εκεχειρία πλησιάζει στη λήξη της [την Τετάρτη], χωρίς να έχει οριστεί καν συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών. Την ίδια στιγμή, το Ιράν διατηρεί τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι ο Tραμπ επιθυμεί άμεσο τερματισμό της κρίσης, αλλά «με τους δικούς του όρους», χωρίς να αποκλείεται νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Από την αισιοδοξία στην ένταση μέσα σε 24 ώρες
Μόλις την Παρασκευή υπήρχαν ενδείξεις προόδου. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Aμπάς Aραγτσί, είχε δηλώσει ότι τα Στενά είναι «πλήρως ανοικτά», προκαλώντας θετικές αντιδράσεις στις αγορές.
Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, οι ιρανικές δυνάμεις φέρονται να επιτέθηκαν σε δεξαμενόπλοια, επικαλούμενες τη στάση των ΗΠΑ, επαναφέροντας την κρίση στο χείλος του πολέμου.
Στην Ουάσιγκτον εκτιμούν ότι υπάρχουν εσωτερικές διαφωνίες στην ιρανική ηγεσία, με αντικρουόμενες γραμμές μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών κέντρων εξουσίας.
Αντιφατικά μηνύματα και καχυποψία
Την ίδια ώρα, ο Tραμπ κατηγορείται ότι επιτείνει τη σύγχυση με αντιφατικές δηλώσεις: από διαβεβαιώσεις για επικείμενη συμφωνία έως απειλές για στρατιωτικά πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές του Ιράν.
Παράλληλα, φέρεται να παρουσίασε ως δεδομένες παραχωρήσεις της Τεχεράνης που, σύμφωνα με πηγές, δεν έχουν συμφωνηθεί.
Ο πρόεδρος του Ιράν, Mασούντ Πεζεσκιάν, απάντησε με σαφείς αιχμές, τονίζοντας ότι «η εμπιστοσύνη είναι προϋπόθεση για ουσιαστικό διάλογο» και κατηγορώντας τις ΗΠΑ για αντιφατική και μη εποικοδομητική στάση.
Διπλωματικός «διάδρομος» μέσω Πακιστάν
Ρόλο διαμεσολαβητή επιχειρεί να παίξει το Πακιστάν, μεταφέροντας προτάσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Οι συνομιλίες αγγίζουν κρίσιμα ζητήματα, όπως οι κυρώσεις, ο εμπλουτισμός ουρανίου και η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων.
Παρά τις δημόσιες δηλώσεις Tραμπ, η Τεχεράνη δεν έχει αποδεχθεί οριστική εγκατάλειψη του πυρηνικού της προγράμματος, με τις θέσεις να παραμένουν ρευστές.
Στο τραπέζι και στρατιωτικά σενάρια
Στο παρασκήνιο, η αμερικανική πλευρά εξετάζει και εναλλακτικά σενάρια, ακόμη και νέα στρατιωτική επιχείρηση, με πιθανό στόχο τη στρατηγικής σημασίας νήσο Χαργκ.
Αν και η αρχική στρατιωτική φάση θεωρείται ολοκληρωμένη, αξιωματούχοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχειας.
«Θέλει να τελειώσει. Δεν του αρέσει ότι το Ιράν διατηρεί τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Δεν θέλει να πολεμήσει άλλο, αλλά θα το κάνει αν αισθανθεί ότι πρέπει», δήλωσε αξιωματούχος της κυβέρνησης στο Axios.
Το διακύβευμα πλέον είναι σαφές: είτε μια εύθραυστη συμφωνία της τελευταίας στιγμής, είτε μια επικίνδυνη κλιμάκωση με απρόβλεπτες συνέπειες για τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια σταθερότητα.
