Πριν από τις κινητοποιήσεις του Σαββάτου 17 Οκτωβρίου κατά του υψηλού κόστους διαβίωσης, οι γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούσαν ότι η ημέρα δεν θα εξελισσόταν σε μείζονα κρίση.
- Κυβερνητικοί αξιωματούχοι παραδέχτηκαν σοβαρές αστοχίες των υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς οι διαδηλώσεις της 17ης Οκτωβρίου αποδείχθηκαν πολύ μεγαλύτερες των προβλέψεων, με εκτεταμένα επεισόδια βίας και λεηλασίες σε πολλές πόλεις, προκαλώντας χάος και αδυναμία ελέγχου.
- Αρμόδιοι υπουργοί απέδωσαν την αποτυχία στην αδυναμία παρακολούθησης της ακροαριστεράς και στην υποτίμηση του ρόλου των social media. Η αποδυνάμωση της παραδοσιακής συλλογής πληροφοριών αναγνωρίστηκε επίσης ως κρίσιμος παράγοντας της λανθασμένης εκτίμησης.
- Η κυβέρνηση, κατόπιν προτροπής του Μακρόν, κάλεσε τα συνδικάτα σε διάλογο την Τετάρτη. Παράλληλα, η CGT κατήγγειλε «στρατηγική χάους», ενώ προγραμματίζονται νέες κινητοποιήσεις από φοιτητές και μαθητές για τις 24 Οκτωβρίου και 5 Νοεμβρίου.
- Η κρίση αποκαλύπτει βαθύτερο έλλειμμα στο πολιτικό μοντέλο του Μακρόν, εντείνοντας την πίεση ενόψει των εκλογών του 2027. Η αδυναμία πρόβλεψης και διαχείρισης προσφέρει επιχειρήματα στην αντιπολίτευση, αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, διέψευσε τις προβλέψεις τους, αποκαλύπτοντας σοβαρές αδυναμίες στον σχεδιασμό της κυβέρνησης τόσο ως προς την έκταση των διαδηλώσεων όσο και ως προς την προετοιμασία για την αντιμετώπιση των επεισοδίων.
Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί και οι αρμόδιοι υπουργοί αναγνώρισαν τις αστοχίες των υπηρεσιών πληροφοριών και την ανεπαρκή πρόβλεψη της κατάστασης. Οι αρχικές εκτιμήσεις έκαναν λόγο για 150.000 διαδηλωτές στην περιφέρεια και 80.000 στο Παρίσι. Σύμφωνα, όμως, με τα επίσημα στοιχεία, στους δρόμους κατέβηκαν συνολικά περίπου 550.000 άνθρωποι, εκ των οποίων 110.000 στην πρωτεύουσα.
Παράλληλα, σε πόλεις όπως το Παρίσι, τη Λιόν, τη Μασσαλία και τη Λιμόζ σημειώθηκαν εκτεταμένα επεισόδια, λεηλασίες και καταστροφές δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων. Οι δυνάμεις ασφαλείας δυσκολεύτηκαν να ελέγξουν την κατάσταση, με τον Λεκορνί να περιγράφει την εικόνα ως «χάος».
Η γαλλική κυβέρνηση παραδέχτηκε αδυναμία στις πληροφορίες
Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιές παραδέχθηκε ότι υπήρξαν κενά στην αξιολόγηση των κινητοποιήσεων. Ο προκάτοχός του στο υπουργείο και νυν υπουργός Δικαιοσύνης, Ζεράλντ Νταρμανέν, υποστήριξε ότι οι γαλλικές υπηρεσίες διαθέτουν ισχυρές δυνατότητες απέναντι στην τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα, αλλά εμφανίζουν αδυναμίες στην παρακολούθηση της δράσης της ακροαριστεράς.
Δεν πρόκειται, άλλωστε, για την πρώτη φορά που οι γαλλικές αρχές αιφνιδιάζονται από την έκταση κοινωνικών κινητοποιήσεων. Το 2018, το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» ανέδειξε την αδυναμία πρόβλεψης μιας διαμαρτυρίας που αναπτύχθηκε χωρίς κεντρικό συντονισμό.
Ανώτερος αξιωματικός της αστυνομίας απέδωσε μέρος του προβλήματος στην αποδυνάμωση της παραδοσιακής συλλογής πληροφοριών μετά την αναδιοργάνωση των υπηρεσιών το 2008, στην έλλειψη προσωπικού και στη δυσκολία επαλήθευσης πληροφοριών που διακινούνται μέσω των κοινωνικών δικτύων. Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, το TikTok και το Telegram λειτούργησαν ως επιταχυντές της κινητοποίησης, ενώ οι αρχές υποτίμησαν την απήχησή της στους μαθητές και στους νέους των λαϊκών συνοικιών.
Το βασικό λάθος, επομένως, δεν περιορίστηκε στον αριθμό των διαδηλωτών. Αφορούσε και την αδυναμία έγκαιρης κατανόησης της κοινωνικής δυναμικής, της σύνδεσης διαφορετικών αιτημάτων και της ταχύτητας με την οποία η δυσαρέσκεια μπορούσε να μετατραπεί σε μαζική κινητοποίηση.
Πρόσκληση Λοκορνί στα συνδικάτα την Τετάρτη
Μετά από προτροπή του Εμανουέλ Μακρόν, ο Σεμπαστιάν Λεκορνί προσκάλεσε σε συνάντηση, την Τετάρτη το πρωί, τα μεγαλύτερα συνδικάτα της Γαλλίας στο Ματινιόν, την έδρα της γαλλικής κυβέρνησης, όπως έγινε γνωστό τη Δευτέρα από εκπροσώπους αρκετών συνδικαλιστικών οργανώσεων.
Η συνδικαλιστική οργάνωση CFTC αναμένει ότι στη συνάντηση θα συζητηθούν και οι κινητοποιήσεις της 5ης Νοεμβρίου. Την ημέρα εκείνη, εργαζόμενοι στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα έχουν κληθεί να συμμετάσχουν σε πανεθνική ημέρα δράσης με αιτήματα που αφορούν τους μισθούς, τις δημόσιες υπηρεσίες, την απασχόληση και τη βιομηχανία.
Την ίδια ώρα, οι διαδηλωτές καλούν σε νέες μαζικές κινητοποιήσεις από από τις 24 Οκτωβρίου με τους φοιτητές αλλά και τους μαθητές να δηλώνουν παρόντες.
CGT: «Η κυβέρνηση εφαρμόζει στρατηγική χάους»
Η συνδικαλιστική οργάνωση CGT καταδίκασε τη Δευτέρα, με ανακοίνωσή της, «τη στρατηγική του χάους που εφαρμόζει η κυβέρνηση», εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για «τη σοβαρότητα της κατάστασης στη χώρα». Κάλεσε, επίσης, «όλους τους εργαζομένους να συνεχίσουν να κινητοποιούνται ειρηνικά».
«Ας παραμείνουμε προσηλωμένοι στα αιτήματά μας και ας συνεχίσουμε τις κινητοποιήσεις μας μέχρι να ικανοποιηθούν», αναφέρει η CGT, κατηγορώντας παράλληλα «το δόγμα ασφαλείας της κυβέρνησης» ότι οδήγησε στη στοχοποίηση πολλών ειρηνικών διαδηλωτών, οι οποίοι τραυματίστηκαν στις 17 Οκτωβρίου.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της γαλλικής εργοδοτικής ομοσπονδίας Medef, Πατρίκ Μαρτέν δήλωσε κατά την επίσκεψή του σε καταστηματάρχες στο Παρίσι «ήρθε η ώρα η χώρα να συνέλθει».
Ο Μαρτέν κάλεσε «όλους τους επιχειρηματίες» να μιλήσουν ανοιχτά και να δηλώσουν ότι «ως εδώ», τονίζοντας ότι η χώρα θέλει να ζήσει ειρηνικά.
Νέος κύκλος βίας στην πόλη Ρεν
Το βράδυ της Δευτέρας, εκτεταμένα επεισόδια ξέσπασαν σε δρόμους της πόλης Ρεν.
Παρά το γεγονός ότι σε αρκετές περιοχές της Γαλλίας έχει τεθεί σε εφαρμογή μερική απαγόρευση κυκλοφορίας, διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους και εκτόξευσαν φωτοβολίδες εναντίον αστυνομικών.
Ζημιές στα γραφεία του CNews: Ανακριτής ανέλαβε την υπόθεση
Η έρευνα για τις ζημιές που προκλήθηκαν το Σάββατο στα κεντρικά γραφεία του τηλεοπτικού σταθμού CNews στο Παρίσι ανατέθηκε τη Δευτέρα σε ανακριτή, μετά τη σύλληψη 25 ατόμων, σύμφωνα με πληροφορίες του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP) από πηγές που έχουν γνώση της υπόθεσης.
Μεταξύ των ενεργειών που καταγράφηκαν ήταν η αναγραφή συνθημάτων με γκράφιτι στους τοίχους των εγκαταστάσεων του σταθμού, όπως το «Καμία τηλεόραση για τους φασίστες». Ο CNews ανήκει στον Βενσάν Μπολορέ, Γάλλο δισεκατομμυριούχο, γνωστό για τις συντηρητικές και καθολικές του πεποιθήσεις.
Η πολιτική ζημιά στον Μακρόν και την κυβέρνηση
Η γαλλική εφημερίδα Le Monde, σε ανάλυση και editorial της 19ης Οκτωβρίου, συνδέει τις κινητοποιήσεις με τη βαθύτερη κρίση του πολιτικού μοντέλου Μακρόν. Επισημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν κατάφερε να διατηρήσει ουσιαστικό διάλογο με τα συνδικάτα και τη νεολαία, ενώ προηγούμενες κοινωνικές συγκρούσεις, από τα «κίτρινα γιλέκα» έως τις διαδηλώσεις για το συνταξιοδοτικό, άφησαν ανεπίλυτες σημαντικές εστίες δυσαρέσκειας. Η νέα κρίση αναδεικνύει έτσι όχι μόνο επιχειρησιακές αστοχίες, αλλά και ένα ευρύτερο έλλειμμα πολιτικής διαμεσολάβησης.
Η πολιτική πίεση εντείνεται καθώς η Γαλλία εισέρχεται στην τελική ευθεία προς τις προεδρικές εκλογές του 2027. Η αδυναμία πρόβλεψης της κινητοποίησης και η εικόνα ανεπαρκούς κρατικής αντίδρασης προσφέρουν στην αντιπολίτευση επιχειρήματα για να αμφισβητήσει την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης. Παράλληλα, η κοινωνική οργή για το κόστος ζωής και τις δημόσιες υπηρεσίες παραμένει ενεργή, ακόμη κι όταν τα επεισόδια επισκιάζουν τα αιτήματα των ειρηνικών διαδηλωτών.
Η εφημερίδα Le Monde προειδοποιεί επίσης ότι η βία μπορεί να αποδυναμώσει το ίδιο το κοινωνικό κίνημα και να ενισχύσει τις πολιτικές δυνάμεις που προβάλλουν την αποκατάσταση της τάξης ως κεντρικό αίτημα. Η κρίση, συνεπώς, δημιουργεί πιέσεις τόσο για τον Μακρόν όσο και για τους πολιτικούς του αντιπάλους, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης πόλωσης.
Για τον Γάλλο πρόεδρο, το διακύβευμα δεν είναι μόνο η διαχείριση της ασφάλειας και η απόδοση ευθυνών για τις αστοχίες των υπηρεσιών. Είναι και η δυνατότητα να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, να απαντήσει στις κοινωνικές διεκδικήσεις και να περιορίσει την εντύπωση ότι η πολιτική ηγεσία αντιδρά εκ των υστέρων αντί να προλαμβάνει τις κρίσεις. Ενόψει του 2027, η έκβαση αυτής της προσπάθειας θα αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για την πολιτική κληρονομιά του Μακρόν και τη θέση της παράταξής του στη μετα-μακρονική εποχή.
