Τα βλέμματα όλου του κόσμου στρέφονται στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, καθώς τα αποτελέσματα ενδέχεται να επηρεάσουν, ακόμα και να τροφοδοτήσουν εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο.
Στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου αναδεικνύονται και τα 435 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων, καθώς και 35 από τους συνολικά 100 γερουσιαστές. Η προεδρία δεν κρίνεται στην κάλπη, ωστόσο η απώλεια της πλειοψηφίας ακόμη και σε ένα από τα δύο νομοθετικά σώματα θα δυσκολέψει την προώθηση της κυβερνητικής ατζέντας.
Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται σε ευνοϊκότερη θέση για την ανάκτηση της Βουλής, ενώ η διεκδίκηση της Γερουσίας παραμένει περισσότερο αμφίρροπη. Εκεί, οι Ρεπουμπλικάνοι διαθέτουν πλειοψηφία 53 έναντι 47 εδρών, γεγονός που σημαίνει ότι οι Δημοκρατικοί χρειάζονται τέσσερις επιπλέον έδρες για να εξασφαλίσουν τον έλεγχο.
Η Εξωτερική πολιτική στις ΗΠΑ παραμένει πάντοτε στα χέρια του προέδρου και της εκτελεστικής εξουσίας χωρίς να αλλάζει αποφασιστικά μέσα από τις ενδιάμεσες εκλογές όπου αναδιαμορφώνονται οι συσχετισμοί στα όργανα της νομοθετικής εξουσίας. Ωστόσο, η αλλαγή αυτών των συσχετισμών επιδρά στα όρια και στον έλεγχο πάνω στην κυβέρνηση, θέτοντας εμπόδια ή διευκολύνοντας την προώθηση της κυβερνητικής πολιτικής, ανάλογα το εκλογικό αποτέλεσμα.
Τα περιθώρια περιορισμού του πολέμου με το Ιράν
Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, μια νίκη των Δημοκρατικών θα μπορούσε να έχει άμεσες συνέπειες στον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον διαχειρίζεται τον πόλεμο με το Ιράν. Ο Τραμπ ξεκίνησε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στις 28 Φεβρουαρίου χωρίς να εξασφαλίσει προηγουμένως την έγκριση του Κογκρέσου, ενώ οι Δημοκρατικοί έχουν επανειλημμένα ψηφίσει υπέρ του τερματισμού των εχθροπραξιών, εφόσον δεν υπάρξει σχετική κοινοβουλευτική εξουσιοδότηση.
Μάλιστα, σχετικό ψήφισμα πέρασε με τη στήριξη και ορισμένων Ρεπουμπλικανών, χωρίς ωστόσο η κυβέρνηση να συμμορφωθεί. Εφόσον αποκτήσουν τον έλεγχο της Βουλής ή της Γερουσίας, οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση στον Λευκό Οίκο, αξιοποιώντας μεταξύ άλλων τη δυνατότητα περικοπής αμυντικών δαπανών. Παράλληλα, θα μπορούν να απαιτήσουν δημόσιες ακροάσεις και καταθέσεις κυβερνητικών αξιωματούχων σχετικά με τους στρατιωτικούς σχεδιασμούς και τους στόχους των επιχειρήσεων.
Νέα ώθηση στη στρατιωτική και οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία
Ένα δεύτερο πεδίο στο οποίο ενδέχεται να υπάρξουν αλλαγές είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Ο Τραμπ έχει ουσιαστικά αναστείλει την άμεση αμερικανική οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο, παρά τη διακομματική υποστήριξη που εξακολουθεί να υπάρχει στο Κογκρέσο για τη συνέχιση της ενίσχυσης της χώρας απέναντι στη ρωσική εισβολή, γράφει το Reuters σε πρόσφατο δημοσίευμά του.
Παράλληλα, έχει προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, καθώς ήρε κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ και επέτρεψε εξαιρέσεις από περιορισμούς στις ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές, μόλις λίγες εβδομάδες μετά την υπογραφή σχετικής νομοθεσίας.
Εάν οι Δημοκρατικοί επικρατήσουν και στα δύο σώματα, θα αποκτήσουν τον έλεγχο της κοινοβουλευτικής ατζέντας, αποφασίζοντας ποια νομοσχέδια θα τίθενται προς ψήφιση και πότε. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέα πακέτα βοήθειας προς την Ουκρανία.
Μάλιστα, σύμφωνα με το διεθνές πρακτορείο ειδήσεων, τέτοιες πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων, ώστε να υπερκεράσουν ενδεχόμενο προεδρικό βέτο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Δημοκρατικός βουλευτής της Νέας Υόρκης Γκρέγκορι Μικς, ο οποίος ενδέχεται να αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής σε περίπτωση νίκης του κόμματός του, έχει ήδη καταθέσει διακομματική νομοθετική πρωτοβουλία για να εμποδίσει το σχέδιο του Τραμπ σχετικά με την επανένταξη του ρωσικού ντίζελ στην παγκόσμια αγορά.
Η στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ
Αλλαγές ενδέχεται να υπάρξουν και στη σχέση της Ουάσιγκτον με το Ισραήλ. Η υποστήριξη προς το Τελ Αβίβ έχει υποχωρήσει αισθητά στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος, εξαιτίας των ισραηλινών επιχειρήσεων στη Γάζα, οι οποίες έχουν προκαλέσει τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων Παλαιστινίων αμάχων και δημιουργούν πολιτικές πιέσεις, εν μέσω και της διεθνούς κατακραυγής. Οι συνεχιζόμενες βιαιοπραγίες στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, αλλά και η στενή πολιτική συμμαχία του Μπέντζαμιν Νετανιάχου με τους Ρεπουμπλικανούς, έχουν επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα.
Οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να επιχειρήσουν τον περιορισμό ή ακόμη και τη διακοπή της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ, η οποία ανήλθε σε 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια κατά το τελευταίο δημοσιονομικό έτος, ξεπερνώντας την αντίστοιχη ενίσχυση προς οποιαδήποτε άλλη χώρα. Είναι ενδεικτικό ότι σχεδόν οι μισοί Δημοκρατικοί της Βουλής ψήφισαν το καλοκαίρι υπέρ της διακοπής της βοήθειας, ενώ ακόμη και βουλευτές που καταψήφισαν την πρόταση, όπως ο Μικς, έχουν υποστηρίξει περιορισμούς στην παροχή συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων, όπως οι βαριές βόμβες.
Το μέτωπο των αμυντικών δαπανών και της διεθνούς βοήθειας
Τέλος, μια επικράτηση των Δημοκρατικών θα μπορούσε να ανατρέψει και τον σχεδιασμό του Τραμπ για την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών. Ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε φέτος μια πρωτοφανή αύξηση κατά 67%, ανεβάζοντας τον στρατιωτικό προϋπολογισμό στο 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια. Οι Δημοκρατικοί, ωστόσο, μπλόκαραν το σχέδιο στη Γερουσία, επικαλούμενοι τόσο την άρνηση του προέδρου να διαβουλευθεί με το Κογκρέσο για τον πόλεμο στο Ιράν όσο και τις μεγάλες περικοπές σε κοινωνικά προγράμματα.
Παράλληλα, θα μπορούσαν να επιδιώξουν την αποκατάσταση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε διεθνή αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια, τα οποία η κυβέρνηση Τραμπ έχει παρακρατήσει ή ακυρώσει, παρά το γεγονός ότι είχαν εγκριθεί από το Κογκρέσο.
Η αναμέτρηση, επομένως, δεν αφορά αποκλειστικά τον έλεγχο του νομοθετικού σώματος. Αφορά και τα όρια της προεδρικής εξουσίας στην εξωτερική πολιτική, καθώς μια διαφορετική κοινοβουλευτική πλειοψηφία θα μπορούσε να αναγκάσει τον Τραμπ να διαπραγματεύεται πολύ περισσότερο τις στρατηγικές επιλογές του, χωρίς βέβαια να μπορεί να ανατρέψει αυτομάτως κάθε απόφασή του.
