Στα 91 της χρόνια, η Λίντια Κόρμπετ παραμένει για πάντα ευγνώμων στον Πάμπλο Πικάσο. «Ήμουν πολύ τυχερή που κάθισα στην παρουσία του», λέει.
- Η 19χρονη Σιλβέτ Νταβίντ έγινε μούσα του Πικάσο για περίπου 60 έργα. Ο καλλιτέχνης, βρίσκοντας ανάπαυλα στην πλατωνική τους σχέση, την έκανε διάσημη, γεγονός που την ανάγκασε να κρύβεται από τους φωτογράφους λόγω της συστολής της.
- Γεννημένη στο Παρίσι, μεγάλωσε στην Προβηγκία με παιδική ηλικία σημαδεμένη από τον πόλεμο. Στάλθηκε στο προοδευτικό σχολείο Σάμερχιλ στην Αγγλία, όπου γνώρισε τον μελλοντικό της σύντροφο, τον επιπλοποιό Τόμπι Τζέλινεκ.
- Ως αμοιβή, ο Πικάσο της χάρισε ένα πορτρέτο της, το οποίο αργότερα πούλησε για να καλύψει τα νοσήλια του Τζέλινεκ. Μετά τον χωρισμό τους, παντρεύτηκε τον Ρόντον Κόρμπετ και εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αγγλία.
- Ξεκίνησε ξανά τη ζωγραφική στα 45 της, μετά το διαζύγιό της. Σήμερα, στα 91 της, συνεχίζει να δημιουργεί καθημερινά με επιρροές από τον Πικάσο, εκθέτοντας τα έργα της και εκφράζοντας την αιώνια ευγνωμοσύνη της.
Η Λίντια Κόρμπετ θυμάται με κάθε λεπτομέρεια την πρώτη φορά που συνάντησε τον Πάμπλο Πικάσο, την άνοιξη του 1954. Ο καλλιτέχνης είχε αγοράσει δύο καρέκλες από τον τότε φίλο της, τον νεαρό επιπλοποιό Τόμπι Τζέλινεκ, που διατηρούσε εργαστήριο στο Βαλωρίς, κοντά στο στούντιο κεραμικής του ίδιου του Πικάσο, το Μαντούρα. «Τις πήγαμε στο ατελιέ του, ήμασταν τόσο ενθουσιασμένοι, κι εκείνος είπε, «Ελάτε μέσα, ελάτε μέσα». Ο Τόμπι έκανε όλη την κουβέντα, εγώ ήμουν πολύ ντροπαλή για να μιλήσω», λέει γελώντας.
Μια φιλία που γέννησε 60 πορτρέτα
Εκείνη την εποχή η Κόρμπετ λεγόταν ακόμη Σιλβέτ Νταβίντ, ήταν 19 ετών και φοιτήτρια καλών τεχνών, με τα ξανθά μαλλιά της πιασμένα σε ψηλή αλογοουρά. Στον Πικάσο άρεσε πολύ αυτό το χτένισμα. «Νόμιζε πως έμοιαζε με κράνος», θυμάται εκείνη. Λίγο αργότερα, καθώς βρισκόταν στη βεράντα του εργαστηρίου του Τζέλινεκ, ο καλλιτέχνης εμφανίστηκε κρατώντας ένα πορτρέτο που της είχε φτιάξει. Ήταν η αρχή μιας φιλίας.
Η Κόρμπετ δέχτηκε να ποζάρει και μέσα στους επόμενους τρεις μήνες έγινε το θέμα περίπου 60 πινάκων, κεραμικών και μεταλλικών γλυπτών του Πικάσο. Θυμάται εκείνες τις μέρες ως «υπέροχες. Ήταν καλός μαζί μου και μου έμαθε πάρα πολλά για την τέχνη. Ήμουν πολύ σοβαρό παιδί· εκείνος έκανε αστεία πράγματα για να με κάνει να γελάσω. Ζωγράφισε μια αράχνη σε ένα χαρτί, το άφησε στο πάτωμα και μετά πετάχτηκε πάνω τρομαγμένος!»
«Δεν θα μπορούσα ποτέ να ήμουν ερωμένη του»
Την περίοδο εκείνη ο Πικάσο βρισκόταν στη μέση ενός δραματικού ερωτικού τριγώνου ανάμεσα στη σύζυγό του, Φρανσουάζ Ζιλό, και τη νέα του σύντροφο, Ζακλίν Ροκ, που εργαζόταν στο εργαστήριο κεραμικής Μαντούρα. Η Κόρμπετ πιστεύει πως ο καλλιτέχνης έβρισκε ανάπαυλα στις ήσυχες συνεδρίες μαζί της. «Δεν θα μπορούσα ποτέ να ήμουν ερωμένη του, φοβόμουν πολύ τους άντρες. Νομίζω πως καταλάβαινε ότι είχα πληγωθεί στο παρελθόν».
Όταν οι πίνακες εκτέθηκαν, η Σιλβέτ έγινε αμέσως διάσημη και το σπίτι της στο Βαλωρίς πολιορκήθηκε από φωτογράφους. «Κρυβόμουν στην ντουλάπα», λέει. Εμφανίστηκε στα περιοδικά Paris Match και Elle. Η Μπριζίτ Μπαρντό αντέγραψε το χτένισμα και το ντύσιμό της, άντρες της έστελναν προτάσεις γάμου, ο Ζακ Τατί τής ζήτησε να πρωταγωνιστήσει στην επόμενη ταινία του. «Ήμουν τόσο ντροπαλή, όλα αυτά με ξεπερνούσαν».
Οι φωτογραφίες που τράβηξε τότε ο φίλος του Πικάσο, Αντρέ Βιλέρ, αποκαλύπτουν μια σοβαρή, σκεπτική νεαρή γυναίκα, που δυσκολευόταν να συμφιλιωθεί με τον ρόλο που της είχε επιβληθεί.
Γεννημένη στο Παρίσι το 1934, κόρη Γάλλου εμπόρου έργων τέχνης και Αγγλίδας ζωγράφου, η Κόρμπετ μεγάλωσε στην Προβηγκία και σε ένα μικρό νησί στην Κυανή Ακτή, μια παιδική ηλικία που σημαδεύτηκε από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Στα 16 της, εκείνη και ο αδελφός της στάλθηκαν στο προοδευτικό σχολείο Σάμερχιλ, στο Σάφολκ της Αγγλίας, αφού η μητέρα της είχε διαβάσει το βιβλίο του ιδρυτή του, Ε.Σ. Νιλ, «Το Παιδί με το Πρόβλημα». «Έλεγαν πως τα παιδιά πήγαιναν εκεί σαν μικροί διάβολοι και έβγαιναν σαν άγγελοι. Νομίζω πως αυτό ισχύει», λέει.
Η ελευθερία του σχολείου τής ταίριαζε. «Σε άφηναν μόνη σου, μπορούσες να πηγαίνεις στα μαθήματα ή όχι. Εγώ πήγαινα μόνο στα μαθήματα του [ποιητή και τραγουδιστή] Άιβορ Κάτλερ, γιατί ήταν υπέροχος, πολύ αστείος, και μιλούσε γαλλικά. Πίναμε τσάι μαζί. Νομίζω πως έπρεπε να μου διδάσκει γεωγραφία, αλλά αντ’ αυτού έπαιζε φυσαρμόνικα και τραγουδούσε αστεία τραγούδια».
Στο Σάμερχιλ γνώρισε τον Τόμπι Τζέλινεκ, ο οποίος την ακολούθησε στη Νότια Γαλλία, όπου ζούσε η μητέρα της, κοντά στο στούντιο Μαντούρα του Πικάσο. «Ο Τόμπι κι ο Πικάσο συζητούσαν, ενώ εγώ καθόμουν στο χώμα και έπαιζα με το χορτάρι», λέει. «Έφτιαξε έναν υπέροχο πίνακα με εμένα σε αυτή τη στάση, που βρίσκεται σήμερα στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο».
Ως αμοιβή για τις συνεδρίες, ο Πικάσο άφησε τη Σιλβέτ να διαλέξει έναν πίνακα. Εκείνη επέλεξε ένα ασπρόμαυρο πορτρέτο προφίλ που, όπως είπε, «έμοιαζε περισσότερο με εμένα, σαν φωτογραφία». Αργότερα το πούλησε όταν ο Τζέλινεκ νοσηλευόταν με φυματίωση.
Ο Πικάσο της χάρισε επίσης ένα αντίτυπο του 1954 του παριζιάνικου περιοδικού τέχνης Verve, ενός ειδικού διπλού τεύχους που αναπαρήγαγε 180 σχέδια που είχε φτιάξει ο ίδιος στο Βαλωρίς το 1953 και στις αρχές του 1954.
Το 2022, με αφορμή την Ημέρα Μνήμης, ζωγράφισε μια αυτοπροσωπογραφία κρατώντας μια κόκκινη παπαρούνα, με δάκρυα στο πρόσωπό της. «Σκεφτόμουν τον παππού μου, που ήταν στρατιώτης στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και έπρεπε να μαζεύει τους τραυματίες από τα πεδία των μαχών, βάζοντάς τους σε κάρα. Πόσο θλιβερός μπορεί να είναι ο πόλεμος».
Ένα δεύτερο έργο της, «Η Σιλβέτ Παίζει Κιθάρα για την Ειρήνη στη Γη» (2023), παραπέμπει στην αγάπη του Πικάσο για το φλαμένκο: «Του άρεσε το σχήμα της κιθάρας και έβαζε πολλές στους πίνακές του». Κάθε έργο υπογράφεται διπλά, με το «Σιλβέτ Νταβίντ», το όνομα γέννησής της, και το «Λίντια Κόρμπετ», το πνευματικό της όνομα, που της δόθηκε όταν έγινε μέλος του διαθρησκειακού πνευματικού κινήματος Σουμπούντ.
Παραμένει για πάντα ευγνώμων στον Πικάσο
Η σχέση της με τον Τζέλινεκ τελείωσε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 και αργότερα παντρεύτηκε τον Ρόντον Κόρμπετ, φοιτητή καλών τεχνών που γνώρισε στο Παρίσι στα 28 της. Τον ακολούθησε στην Αγγλία με τη μικρή κόρη της, Ιζαμπέλ, και η οικογένεια εγκαταστάθηκε στο Ντέβον, όπου ζει έκτοτε.
Ξαναγύρισε στη ζωγραφική στα 45 της, όταν διαλύθηκε ο γάμος της. Λέει πως οι επιρροές της είναι ποικίλες, από τις πρώιμες ιταλικές αναγεννησιακές τοιχογραφίες μέχρι τον ρομαντικό ποιητή και ζωγράφο Ουίλιαμ Μπλέικ και τον Μαρκ Σαγκάλ.
Σήμερα, στα 91 της, ζωγραφίζει ακόμη καθημερινά, έχοντας μετατρέψει το γκαράζ της σε ατελιέ. Καθώς η όρασή της δεν είναι πια όπως παλιά, προτιμά να δουλεύει με μαύρη ινδική μελάνη: «Μου αρέσει αυτό το γραφιστικό περίγραμμα, κάτι που το πήρα από τον Πικάσο». Είχε πρόσφατα έκθεση στη γκαλερί Πένγουιθ στο Σεν Άιβς και μόλις επέλεξε έργα για μια επερχόμενη έκθεση στο Κούνσταλε Μέσμερ στη Γερμανία, όπου συμμετέχουν επίσης η Νίκι ντε Σεν Φαλ και η Έλβιρα Μπαχ.
Παραμένει για πάντα ευγνώμων στον Πικάσο. «Ήμουν πολύ τυχερή που κάθισα στην παρουσία του», λέει. «Μου χάρισε τη ζωή μου και θα του είμαι για πάντα ευγνώμων».
