Δεκάδες μέλη διπλωματικού προσωπικού πρεσβειών στο Κίεβο επιλέγουν να παραμείνουν στην πρωτεύουσα της Ουκρανίας, παρά τις απειλές της Μόσχας.
«Αν δεν κάνεις ντους, και τι έγινε;». Με αυτή τη χαρακτηριστική φράση, ο πρέσβης της Δανίας στην Ουκρανία περιγράφει την καθημερινότητα των δυτικών διπλωματών που έχουν επιλέξει να παραμείνουν στο Κίεβο, παρά τις συνεχείς ρωσικές επιθέσεις, τις απειλές της Μόσχας και τις ολοένα συχνότερες διακοπές σε βασικές υπηρεσίες της πόλης.
Για τους ίδιους, η παρουσία τους στην ουκρανική πρωτεύουσα δεν αποτελεί απλώς διπλωματική υποχρέωση, αλλά ένα ισχυρό μήνυμα πολιτικής και ψυχολογικής στήριξης προς μια χώρα που εξακολουθεί να δοκιμάζεται από τον πόλεμο.
Η απόφαση να παραμείνουν αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά την πρόσφατη προειδοποίηση της Ρωσίας, η οποία κάλεσε τους ξένους πολίτες και τους διπλωμάτες να εγκαταλείψουν αμέσως το Κίεβο, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά θα βρεθούν σε «θανάσιμο κίνδυνο». Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθάρισε, μάλιστα, ότι δεν θα αναλάβει την ευθύνη για ενδεχόμενες αρνητικές συνέπειες σε περίπτωση που η προειδοποίηση αγνοηθεί.
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες δεν έδειξαν διάθεση να υποχωρήσουν. Ο πρέσβης της Δανίας, Τόμας Λουντ-Σόρενσεν, ανακοίνωσε μέσω social media δικτύων ότι θα παραμείνει στη θέση του, με αντίστοιχες τοποθετήσεις να ακολουθούν από τους πρέσβεις της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Σουηδίας, της Γαλλίας, της Πολωνίας και της Εσθονίας. Αντίστοιχα, και οι ΗΠΑ έδειξαν ότι δεν προτίθενται να απομακρύνουν το προσωπικό τους.
«Πρόκειται για ψυχολογικό πόλεμο»
Ο Δανός πρέσβης θεωρεί ότι οι απειλές της Μόσχας εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια εκφοβισμού των Ευρωπαίων και υπονόμευσης της υποστήριξης προς την Ουκρανία. «Πρόκειται για γνωστικό πόλεμο. Αυτές οι επιθέσεις συνεχίζονται εδώ και πολύ καιρό. Προσπαθούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη στη χώρα μου. Φυσικά και θα συνεχίσουμε να βρισκόμαστε εδώ», ανέφερε.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η καθημερινότητα των διπλωματών είναι απαλλαγμένη από τον φόβο. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι υπάρχουν στιγμές που η κατάσταση γίνεται πραγματικά τρομακτική, ιδίως όταν η πόλη δέχεται μαζικές επιθέσεις. «Αν δεν φοβάσαι όταν δέκα βαλλιστικοί πύραυλοι χτυπούν μέσα σε λίγα λεπτά, τότε μάλλον θα πρέπει να απευθυνθείς σε κάποιον ειδικό», είπε χαρακτηριστικά.
Έσπευσε, ωστόσο, να διαχωρίσει τις δυσκολίες της καθημερινότητας από τον άμεσο κίνδυνο για τη ζωή. «Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να βρίσκεσαι σε μια άβολη κατάσταση και στο να κινδυνεύει η ζωή σου. Αν δεν κάνεις ντους, και τι έγινε;», σχολίασε, περιγράφοντας με χιούμορ τις συνθήκες διαβίωσης στην πόλη, μεταδίδει ο Guardian.
Πύραυλοι, drones και διακοπές σε νερό και ρεύμα
Η παραμονή στο Κίεβο δεν είναι, πάντως, μια συμβολική κίνηση χωρίς πραγματικό κόστος. Η Ρωσία έχει εντείνει σημαντικά τις επιθέσεις της από τον Αύγουστο, χρησιμοποιώντας πυραύλους και εκατοντάδες drones με κινητήρες τζετ. Εκτός από την πρωτεύουσα, πόλεις όπως το Χάρκοβο και η Οδησσός βρίσκονται επίσης στο στόχαστρο.
Οι επιθέσεις έχουν επεκταθεί σε κρίσιμες υποδομές, όπως γέφυρες στον ποταμό Δνείπερο, μονάδες θερμικής ενέργειας, υποσταθμούς ηλεκτροδότησης, τρένα και σιδηροδρομικούς σταθμούς. Το αποτέλεσμα είναι εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις διαρκούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Την προηγούμενη εβδομάδα, μάλιστα, η πρωτεύουσα έμεινε χωρίς νερό για ένα ολόκληρο 24ωρο.
Οι επιθέσεις έχουν φτάσει πλέον και στο ιστορικό κέντρο της πόλης, όπου βρίσκονται πολλές διπλωματικές αποστολές. Τον Οκτώβριο, το γερμανικό προξενείο υπέστη ζημιές από ρωσική επίθεση, κατά την οποία σκοτώθηκαν οκτώ άνθρωποι.
Μόλις την Παρασκευή, ένα drone συνετρίβη σε νοσοκομείο στο κέντρο του Κιέβου, το Ινστιτούτο Ορθοπεδικής και Τραυματολογίας, σε απόσταση μόλις μερικών εκατοντάδων μέτρων από τον χώρο εργασίας του Δανού πρέσβη. Η έκρηξη ακούστηκε σε μεγάλη ακτίνα, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και οι περιοχές όπου βρίσκονται διπλωματικές αποστολές δεν είναι ασφαλείς.
Οι πρεσβείες μετατρέπονται σε καταφύγια
Ανάλογη είναι η κατάσταση και στην αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κίεβο. Το 2025, δύο πύραυλοι έπεσαν στον χώρο στάθμευσης δίπλα στο κτίριο, με μεταλλικά θραύσματα να διαπερνούν το ισόγειο και να καταστρέφουν τα θωρακισμένα παράθυρα. Κανείς δεν τραυματίστηκε, καθώς η επίθεση σημειώθηκε νωρίς το πρωί, πριν φτάσουν οι εργαζόμενοι.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, drone εξερράγη σε απόσταση περίπου 500 μέτρων από το κτίριο, προκαλώντας ζημιές στον ένατο όροφο, με τζάμια, τμήματα της οροφής και του συστήματος εξαερισμού να καταστρέφονται.
Η πρέσβειρα της ΕΕ στην Ουκρανία, Καταρίνα Μάθερνοβα, περιέγραψε τη στιγμή της επίθεσης, όταν βρισκόταν σε σύσκεψη με επτά συναδέλφους της. «Τρέξαμε στον διάδρομο. Δεν έχω ακούσει ποτέ στη ζωή μου κάτι τόσο δυνατό. Υπήρχαν σύννεφα καπνού. Ήταν σοκαριστικό», ανέφερε.
Πλέον, η αντιπροσωπεία ενισχύει τους εξωτερικούς τοίχους με σάκους άμμου, ενώ στους διαδρόμους έχουν τοποθετηθεί ειδικά καθίσματα-σάκοι για την προστασία του προσωπικού κατά τη διάρκεια των αεροπορικών συναγερμών. Υπάρχουν επίσης πτυσσόμενα κρεβάτια και επιπλέον ντους, ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν να παραμένουν στο κτίριο για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
Η Μάθερνοβα εκτιμά ότι στρατηγικός στόχος του Βλαντίμιρ Πούτιν είναι η καταστροφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ χαρακτηρίζει τις τελευταίες ρωσικές απειλές προσπάθεια εκφοβισμού, με στόχο ενδεχομένως να απομακρυνθούν από το Κίεβο διπλωμάτες χωρών του παγκόσμιου Νότου.
«Το επίπεδο των επιθέσεων είναι πολύ υψηλότερο»
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η κατάσταση στις υποδομές της πόλης επιδεινώνεται. «Το επίπεδο των επιθέσεων είναι πολύ υψηλότερο σε σχέση με πέρυσι και οι διακοπές ρεύματος ξεκίνησαν νωρίτερα. Δεν είχαμε νερό στο κτίριό μας. Το ευάλωτο σημείο μιας σύγχρονης πόλης είναι το αποχετευτικό της σύστημα», σημείωσε.
Καθώς η Ουκρανία προετοιμάζεται για έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα, οι δυτικοί πρέσβεις θεωρούν ότι η παραμονή τους έχει ιδιαίτερη πολιτική και ψυχολογική σημασία για την ουκρανική ηγεσία. «Μας λένε ευχαριστώ που βρισκόμαστε εδώ», ανέφερε ο Δανός πρέσβης, μεταφέροντας το κλίμα που επικρατεί μεταξύ των διπλωματικών αποστολών.
Ένας ακόμη διπλωμάτης υπογράμμισε ότι η παρουσία τους είναι σημαντική για την ανθεκτικότητα της χώρας, καθώς, όπως είπε, όλοι θα ήθελαν να παραμείνουν, έχοντας επίγνωση της πολιτικής και ψυχολογικής αξίας της παρουσίας τους.
