Νέα «όπλα» για τη μείωση του ενεργειακού κόστους ετοιμάζει το ΥΠΕΝ, δίνοντας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις περισσότερες δυνατότητες αξιοποίησης των ΑΠΕ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η επέκταση του net-billing, αλλά και μια σειρά από παρεμβάσεις που μπορούν να περιορίσουν αισθητά τους λογαριασμούς ρεύματος τα επόμενα χρόνια.
Το στοίχημα για το ΥΠΕΝ είναι διπλό: αφενός να αυξηθεί η διείσδυση της «πράσινης» ενέργειας στην καθημερινή κατανάλωση και αφετέρου να δημιουργηθούν πρακτικά εργαλεία εξοικονόμησης για καταναλωτές που συνεχίζουν να πιέζονται από το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Στην κατεύθυνση αυτή, το υπουργείο ετοιμάζει τροποποιητική Υπουργική Απόφαση, η οποία θα επιχειρεί να «ξεμπλοκάρει» εφαρμογές που ήδη έχουν θεσμοθετηθεί, αλλά μέχρι σήμερα παραμένουν δύσχρηστες ή με περιορισμένη αξιοποίηση στην πράξη.
Net-billing: Το μοντέλο που αλλάζει τα δεδομένα
Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο έχει το net-billing, δηλαδή το μοντέλο ενεργειακού συμψηφισμού που επιτρέπει σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να καλύπτουν σημαντικό μέρος της κατανάλωσής τους από φωτοβολταϊκά συστήματα.
Στην πράξη, ο καταναλωτής παράγει ηλεκτρική ενέργεια μέσω φωτοβολταϊκού και χρησιμοποιεί άμεσα όση ποσότητα μπορεί να καταναλώσει εκείνη τη στιγμή. Η επιπλέον ενέργεια που δεν αξιοποιείται –για παράδειγμα επειδή ο ιδιοκτήτης λείπει από το σπίτι ή η επιχείρηση έχει χαμηλή κατανάλωση– εγχέεται στο δίκτυο και συμψηφίζεται οικονομικά.
Παρότι το net-billing έχει ήδη ενεργοποιηθεί, η εφαρμογή του συναντά σημαντικά εμπόδια. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οι υφιστάμενοι περιορισμοί καθιστούν το μοντέλο δύσκολα αξιοποιήσιμο για πολλές κατηγορίες καταναλωτών, με αποτέλεσμα σήμερα να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ουσιαστικά κυρίως από νοικοκυριά.
Με τη νέα Υπουργική Απόφαση, το ΥΠΕΝ σκοπεύει να διορθώσει αυτά τα «κενά», ώστε το net-billing να καταστεί λειτουργικό και για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και μεγαλύτερους καταναλωτές. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό σύστημα ιδιοκατανάλωσης, το οποίο θα επιτρέπει μεγαλύτερη εξοικονόμηση στο ενεργειακό κόστος.
Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι, όσο αυξάνεται η δυνατότητα ιδιοκατανάλωσης, τόσο περισσότεροι καταναλωτές θα επενδύουν σε φωτοβολταϊκά συστήματα, περιορίζοντας την εξάρτησή τους από τις διακυμάνσεις των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά.
Έρχονται και τα plug-in φωτοβολταϊκά
Με την ίδια Υπουργική Απόφαση, ανοίγει ο δρόμος και για τα plug-in φωτοβολταϊκά, τα λεγόμενα «φωτοβολταϊκά μπαλκονιού», τα οποία εφαρμόζονται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Πρόκειται για μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα που μπορούν να τοποθετηθούν εύκολα σε μπαλκόνια ή ταράτσες και να συνδεθούν απευθείας με την ηλεκτρική εγκατάσταση ενός σπιτιού. Το μοντέλο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα ελκυστικό για διαμερίσματα και μικρές κατοικίες που δεν διαθέτουν τον χώρο ή τη δυνατότητα εγκατάστασης ενός συμβατικού φωτοβολταϊκού.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του λογαριασμού ρεύματος ακόμη και έως 25%, ανάλογα με την κατανάλωση και το προφίλ χρήσης του νοικοκυριού.
Το βασικό πλεονέκτημα των plug-in φωτοβολταϊκών είναι το χαμηλό κόστος εγκατάστασης και η απλότητα χρήσης, καθώς δεν απαιτούνται εκτεταμένες τεχνικές παρεμβάσεις. Έτσι, το ΥΠΕΝ θεωρεί ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα «εργαλείο μαζικής συμμετοχής» στην ενεργειακή μετάβαση.
Παράλληλα, η προώθηση τέτοιων λύσεων εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια αποκέντρωσης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε ολοένα και περισσότεροι καταναλωτές να αποκτούν ενεργό ρόλο στην αγορά ηλεκτρισμού.
Μπαταρίες για επιχειρήσεις και φθηνότερο ρεύμα
Ένα ακόμη σημαντικό κομμάτι των αλλαγών αφορά τις επιχειρήσεις, οι οποίες αναμένεται να αποκτήσουν τη δυνατότητα εγκατάστασης μπαταριών για ιδιοκατανάλωση.
Η λογική του μέτρου είναι απλή: οι επιχειρήσεις θα μπορούν να αποθηκεύουν ενέργεια όταν οι χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρισμού κινούνται σε χαμηλά επίπεδα και να χρησιμοποιούν την αποθηκευμένη ενέργεια όταν οι τιμές εκτοξεύονται.
Με τον τρόπο αυτό, θα περιορίζεται σημαντικά το ενεργειακό κόστος, ειδικά για επιχειρήσεις με υψηλή κατανάλωση ή έντονη λειτουργία σε ώρες αιχμής. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η εξοικονόμηση μπορεί να κυμανθεί ακόμη και μεταξύ 25% και 50%, ανάλογα με το προφίλ κατανάλωσης και τη στρατηγική χρήσης των μπαταριών.
Το μέτρο θεωρείται κρίσιμο σε μια περίοδο όπου η μεταβλητότητα στις τιμές του ρεύματος παραμένει υψηλή, ενώ η αυξημένη συμμετοχή των ΑΠΕ δημιουργεί ολοένα και μεγαλύτερες διακυμάνσεις στη χονδρεμπορική αγορά.
Ταυτόχρονα, η αποθήκευση ενέργειας αντιμετωπίζεται πλέον ως βασικός πυλώνας της ενεργειακής μετάβασης, καθώς επιτρέπει την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και μειώνει την ανάγκη για ακριβές συμβατικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.
Στο υπουργείο εκτιμούν ότι ο συνδυασμός net-billing, μικρών φωτοβολταϊκών και αποθήκευσης μπορεί να αλλάξει σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο νοικοκυριά και επιχειρήσεις διαχειρίζονται την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Με άλλα λόγια, το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να μετατρέψει τους καταναλωτές σε πιο ενεργούς «παίκτες» της αγοράς, δίνοντάς τους περισσότερα εργαλεία για να προστατεύονται από τις αυξήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος.
