Οι αγορές πετρελαίου αναμένουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν σύντομα, ταυτόχρονα όμως δίνουν περιθώρια στον Αμερικάνο πρόεδρο να μην βιάζεται.
Στα αχαρτογράφητα νερά των διαπραγματεύσεων με το δάχτυλο στη σκανδάλη, ΗΠΑ και Ιράν, με τη βοήθεια μεσολαβητών, αναζητούν τη χρυσή τομή για μια συμφωνία που θα θέσει τέλος στη σύγκρουση που έχει συνταράξει τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία.
Ωστόσο, όλες οι αναλύσεις και οι εκτιμήσεις συγκλίνουν σε μία σαφή διαπίστωση: Στην πραγματικότητα κανείς δεν γνωρίζει ακριβώς πότε και αν σύντομα θα λήξει ο πόλεμος, παρότι πολλά στοιχεία δείχνουν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια συμφωνία.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ συμφωνούν την παράταση εκεχειρίας- Αναμονή για έγκριση
Οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν την Πέμπτη σε συμφωνία για την παράταση της εκεχειρίας και την άρση των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ, σύμφωνα με πληροφορίες που έδωσαν πηγές στο Reuters. Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν την έχει ακόμη εγκρίνει, ενώ τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν υποστηρίζουν ότι η συμφωνία δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Σύμφωνα με τέσσερις πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις, η συμφωνία προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για ακόμη 60 ημέρες και αποκατάσταση της κυκλοφορίας μέσω της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, ενώ οι διαπραγματευτές θα συνεχίσουν να συζητούν τα πιο δύσκολα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Εφόσον εγκριθεί από Ουάσιγκτον και Τεχεράνη, θα πρόκειται για το σημαντικότερο βήμα προς την ειρήνη από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου. Η είδηση για την πιθανή συμφωνία ήρθε έπειτα από νέα ανταποδοτικά πλήγματα μεταξύ των δύο χωρών, στο πιο πρόσφατο επεισόδιο έντασης μετά την εκεχειρία των αρχών Απριλίου.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών βρίσκεται κοντά, μόνο και μόνο για να διαψευστεί ή να υποβαθμιστεί από την Τεχεράνη.
Η προτεινόμενη συμφωνία προβλέπει απεριόριστη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ, καθώς και άρση του αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, εξετάζεται η χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων στις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου.
Οι αναφορές αυτές προκάλεσαν άμεση πτώση στις τιμές του πετρελαίου, καθώς οι αγορές προεξόφλησαν το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας του Στενού του Ορμούζ.
Η εξήγηση του Atlantic και το παράδοξο των αγορών
Πίσω όμως από την άμεση αντίδραση των αγορών και τις γεωπολιτικές εξελίξεις, αρχίζει να διαμορφώνεται ένα βαθύτερο ερώτημα. Γιατί, ενώ η κρίση φαίνεται τόσο σοβαρή, οι τιμές του πετρελαίου δεν έχουν εκτοξευθεί όπως προέβλεπαν αρχικά οι αναλυτές;
Και εδώ είναι που η ερμηνεία του The Atlantic έρχεται να δώσει μια διαφορετική οπτική, όχι για το τι συμβαίνει στο πεδίο των διαπραγματεύσεων, αλλά για το πώς το ερμηνεύουν και το «τιμολογούν» οι αγορές, που εν μέρει θέτουν και όρια στην πορεία της σύγκρουσης.
Όλος ο κόσμος περιμένει από τον Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν από στιγμή σε στιγμή. Ο ίδιος, ωστόσο, επιμένει ότι δεν βιάζεται να το κάνει. Οι αγορές πετρελαίου παραμένουν όμως εκπληκτικά ήρεμες, αναφέρεται χαρκτηστικά, και ίσως ακριβώς εκεί να βρίσκεται το κλειδί της υπόθεσης.
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, οι ειδικοί προειδοποιούσαν ότι αν το Στενό του Ορμούζ παρέμενε κλειστό για περισσότερο από μερικές εβδομάδες, οι τιμές του πετρελαίου θα εκτοξεύονταν στα 150 ή ακόμη και στα 200 δολάρια το βαρέλι. Το Στενό, όμως, παραμένει ουσιαστικά κλειστό εδώ και τρεις μήνες και παρ’ όλα αυτά το αργό πετρέλαιο κινείται κοντά στα 94 δολάρια το βαρέλι, όχι πολύ υψηλότερα από τα επίπεδα των πρώτων εβδομάδων της σύγκρουσης.
Ακόμη και μετά την πιο πρόσφατη δήλωση του Τραμπ στο υπουργικό συμβούλιο ότι «δεν αισθάνεται καμία πίεση» να προχωρήσει άμεσα σε ειρηνευτική συμφωνία οι αγορές αντέδρασαν με μόλις μια οριακή αύξηση 2% στις τιμές του πετρελαίου.
«Τα μαθηματικά απλά δεν βγαίνουν», δήλωσε στο The Atlantic ο Ρόρι Τζόνστον, αναλυτής αγορών πετρελαίου. «Όσοι ασχολούμαστε καθημερινά με αυτές τις αγορές κοιτάζουμε τις τιμές και αναρωτιόμαστε, τι ακριβώς συμβαίνει;»
Μέρος της απάντησης βρίσκεται στο γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες έχουν αντλήσει ποσότητες από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου για να αντισταθμίσουν μέρος της απώλειας προσφοράς. Όμως αυτό δεν αρκεί για να εξηγήσει πλήρως γιατί οι αγορές παραμένουν τόσο ψύχραιμες.
Περιμένουν ότι ο πόλεμος θα λήξει και γι’ αυτό δεν λήγει
Η ουσιαστική εξήγηση, σύμφωνα με το Atlantic, είναι αφορά την «ψυχολογία» των αγορών.
Οι τιμές του πετρελαίου δεν αντικατοπτρίζουν μόνο τη σημερινή πραγματικότητα, αλλά και τις προσδοκίες για το μέλλον. Και οι επενδυτές φαίνεται να έχουν καταλήξει σε ένα βασικό συμπέρασμα ότι αργά ή γρήγορα, ο Τραμπ θα σταματήσει τον πόλεμο πριν η οικονομική ζημιά γίνει ανεξέλεγκτη. Η εκτίμηση του Atlantic εδράζεται σε αυτό που αναλυτές αποκαλούν σχετικά με την στρατηγική του Τραμπ ως TΑCO -Trump Always Chickens Out (σ.σ Ο Τραμπ πάντα κάνει πίσω μετά από πολύ επιθετικές αποφάσεις και ενέργειες)
Εδώ βρίσκεται το παράδοξο που ίσως εξηγεί γιατί ο πόλεμος συνεχίζεται περισσότερο απ’ όσο περίμεναν σχεδόν όλοι.
Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σχετικά χαμηλές επειδή οι αγορές πιστεύουν ότι ο Τραμπ τελικά θα τερματίσει τη σύγκρουση. Όμως ακριβώς επειδή οι τιμές παραμένουν χαμηλές, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν αντιμετωπίζει την πίεση που θα τον ανάγκαζε να κινηθεί πιο γρήγορα προς μια συμφωνία. Όσο οι αγορές δείχνουν ότι αντέχουν, ο Τραμπ δεν έχει λόγο να επισπεύσει την λήξη της σύγκρουσης καθώς επιδιώκει την καλύτερη δυνατή συμφωνία.
Με άλλα λόγια, οι ίδιες οι αγορές που περιμένουν τον τερματισμό του πολέμου ίσως είναι αυτές που επιτρέπουν στον πόλεμο να συνεχίζεται.
Ο Τραμπ φαίνεται να έχει αντιληφθεί ότι μπορεί να καθησυχάζει τις αγορές απλώς αφήνοντας κάθε τόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Μια συμφωνία ή παράταση της εκεχειρίας θα μπορούσε πράγματι να ανακοινωθεί ανά πάσα στιγμή.
Μέχρι τότε, όμως, η παράξενη σχέση αλληλεξάρτησης ανάμεσα στον Τραμπ και τις αγορές -αυτό που το Atlantic αποκαλεί «ισορροπία TACO» -ίσως είναι ο βασικός λόγος που η σύγκρουση εξακολουθεί να παρατείνεται, παρά τις συνεχείς προβλέψεις ότι το τέλος της βρίσκεται κοντά.
