Η Σέριφος είναι ένα από τα Κυκλαδονήσια που κατά τη γνώμη μου έχει κερδίσει ένα δύσκολο στοίχημα: είναι σχετικά κοντά στο κλεινόν άστυ, είναι γοητευτικότατη, έχει μοναδικές παραλίες και επισκέπτες που πίνουν νερό στο όνομά της, παρ’ όλα αυτά διατηρεί την ταυτότητά της, χωρίς να έχει αλωθεί από τον μαζικό τουρισμό.
Η εγγύτητά της στον Πειραιά και το μικρό μέγεθός της την κάνουν ιδανικό προορισμό όταν ο χρόνος είναι περιορισμένος και αξίζει να σημειωθεί ότι η «συγκρατημένη» δυναμικότητά της σε κλίνες, σε συνδυασμό με τις πάνω από εβδομήντα παραλίες της, την κάνουν ένα νησί που δεν πρόκειται να «βουλιάξει» από τον κόσμο.
Το μόνο που χρειάζεται να φροντίσετε είναι να εξασφαλίσετε δωμάτιο ή θέση στο ιστορικό της κάμπινγκ, καθώς έχουν περάσει ανεπιστρεπτί οι εποχές που πηγαίναμε στο νησί «χύμα» και μας υποδέχονταν στο λιμάνι με ντουντούκες, για να μας «παροτρύνουν» να μην αποβιβαστούμε καν, λόγω έλλειψης διαθέσιμων δωματίων.
Πρώτη ημέρα
Η Σέριφος είναι ένας τόπος που συνδέεται στενά με την ελληνική μυθολογία, καθώς, σύμφωνα με αυτήν, στις σπηλιές της κατοικούσαν Κύκλωπες, ενώ εδώ ξέβρασε η θάλασσα το ξύλινο κιβώτιο μέσα στο οποίο ο βασιλιάς του Άργους, Ακρίσιος, είχε φυλακίσει την κόρη του Δανάη και τον εγγονό του –και γιο του Δία–, Περσέα.
Ο Περσέας θα μεγαλώσει, θα σκοτώσει τη Μέδουσα και θα πετρώσει με το κεφάλι της τον βασιλιά του νησιού Πολυδέκτη –που είχε βάλει στο μάτι τη Δανάη– αλλά και τους ακολούθους του, δίνοντας στη Σέριφο τη βραχώδη της μορφή.
Την παράσταση κλέβουν με άνεση οι παραλίες: είναι υπέροχες, φτάνουν για όλους, συνήθως έχουν σκιά και κανείς δεν πρόκειται να μείνει παραπονεμένος. Η δημοφιλέστερη ίσως παραλία είναι η Ψιλή Άμμος, από τις μεγαλύτερες αμμουδιές είναι η Συκαμιά.
Εξουθενωμένος από την υπερπροσπάθεια και μη βρίσκοντας ησυχία εξαιτίας των βατράχων, ο Περσέας θα ζητήσει από τον πατέρα των θεών να κάνει τα αμφίβια να σωπάσουν, εξού και ο χαρακτηρισμός «σερίφιος βάτραχος», που αποδιδόταν όχι στους μουγγούς βατράχους αλλά σε όσους στερούνταν ρητορικής δεινότητας.
Νησί με ιστορία που ξεκινά από την προϊστορική εποχή, πλούσιο χάρη στα κοιτάσματα σιδήρου, η Σέριφος έκοψε τα πρώτα της νομίσματα ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. και πάνω τους συναντάμε τον Περσέα, τη Μέδουσα αλλά και τον άφωνο βάτραχο, ίσως το πιο χαρακτηριστικό σύμβολο της αρχαίας Σερίφου.
Η πρώτη εικόνα της Σερίφου φτάνοντας είναι το λιμάνι της, το Λιβάδι. Απλόχωρο, με café και ταβερνάκια «παρά θίν’ αλός», όπως θα έλεγε και ο Όμηρος, το Λιβάδι έχει και μια ήσυχη, όμορφη παραλία με ψιλή άμμο, ιδανική για όσους αγαπούν να έχουν τη θάλασσα στα πόδια τους – ο Αυλόμωνας και τα Λιβαδάκια είναι επίσης κοντά και είναι οργανωμένες.
Στο Λιβάδι βρίσκεται και το κτίριο του πρώην δημοτικού ξενώνα «Περσεύς», τυπικό δείγμα μοντέρνας αρχιτεκτονικής, που τα τελευταία χρόνια βγήκε από τη λήθη και φιλοξενεί την Αρχαιολογική Συλλογή Σερίφου.
Πάνω από το Λιβάδι, χτισμένη σε έναν λόφο, ώστε να είναι προστατευμένη από τους πειρατές, δεσπόζει η Χώρα, που θεωρώ ότι είναι από τις ωραιότερες των Κυκλάδων. Ο μεσαιωνικός οχυρωματικός οικισμός χωρίζεται σε Άνω και Κάτω Χώρα, που συνδέονται με σκαλιά. Αφού παρκάρετε στην πλατεία με τους τρεις αναπαλαιωμένους ανεμόμυλους, ξεκινήστε να ανηφορίζετε.
Στο ψηλότερο σημείο της Χώρας σώζονται τα κατάλοιπα του παλιού ενετικού κάστρου (15ος αιώνας), γύρω από το οποίο αναπτύχθηκε ο οικισμός. Περπατήστε έως εκεί και απολαύστε τη μοναδική θέα στο Λιβάδι και το Αιγαίο.
Εδώ βρίσκεται και η εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου αλλά και του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, στο κοίλωμα ενός βράχου. Λέγεται ότι ο Αϊ-Γιάννης είναι χτισμένος πάνω στα ερείπια αρχαίου ναού της Αθηνάς ενώ, σύμφωνα με τον μύθο, στο ίδιο σημείο είχε ταφεί και το κεφάλι της Μέδουσας.
Η Πάνω Πιάτσα είναι το πιο πολυσύχναστο σημείο της Άνω Χώρας και εδώ κυριαρχούν ο Άγιος Αθανάσιος (1820), μητρόπολη του νησιού, και το επιβλητικό νεοκλασικό δημαρχείο (1908), που συνδέεται με την περίοδο οικονομικής ανάπτυξης του νησιού στις αρχές του 20ού αιώνα και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά μνημεία του.
Δεν υπάρχει περίπτωση να αντισταθείτε στον πειρασμό, η πιάτσα είναι υπέροχη, τα βράδια γίνεται χαμούλης και σίγουρα θα καθίσετε για ένα ούζο, ποτό ή ό,τι τραβάει η όρεξή σας. Σε περίπτωση που πιείτε λίγο παραπάνω και τα λεωφορεία έχουν σχολάσει, να ξέρετε ότι για το Λιβάδι υπάρχει μονοπάτι. Είναι και κατηφόρα, όλα καλά.
Δεύτερη ημέρα
Σημαντικό κομμάτι της νεότερης ιστορίας της Σερίφου είναι η εκμετάλλευση των μεταλλείων σιδήρου, τα οποία αποτέλεσαν καθοριστική πηγή πλούτου από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι το 1963, όταν και έκλεισαν.
Κατευθυνθείτε προς το Μεγάλο Λιβάδι, τον παραθαλάσσιο οικισμό που ιδρύθηκε το 1880 και αποτέλεσε το βασικό εξαγωγικό λιμάνι των τοπικών μεταλλευμάτων – ό,τι σώζεται από αυτήν τη δραστηριότητα θεωρείται μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς.
Το σχεδόν έρημο σήμερα λιμανάκι με την αμμουδερή παραλία με τα αλμυρίκια κάποτε έσφυζε από ζωή και πλούτο. Το Διοικητήριο της γαλλικής εταιρείας των μεταλλείων «Σέριφος – Σπηλιαζέζα», ένα νεοκλασικό σε ερειπιώδη κατάσταση σήμερα, με τους χαρακτηριστικούς φοίνικες, στέκεται στην άκρη της ακτής, μάρτυρας μιας εποχής περασμένης και μάλλον ξεχασμένης.
Κοντά στο κτίριο βρίσκεται ένα μνημείο αφιερωμένο στους μεταλλωρύχους που πήραν μέρος στην ιστορική απεργία του 1916. Δουλεύοντας με χαμηλές αμοιβές, κάτω από εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες, οι εργάτες στα μεταλλεία οργάνωσαν απεργία διεκδικώντας οκτάωρο και καλύτερες συνθήκες εργασίας.
Η ένταση κορυφώθηκε στις 21 Αυγούστου 1916, όταν οι απεργοί συγκρούστηκαν με χωροφύλακες, με αποτέλεσμα να υπάρξουν νεκροί και τραυματίες. Η απεργία της Σερίφου έμεινε στην ιστορία ως σταθμός του ελληνικού εργατικού κινήματος, καθώς συνέβαλε καθοριστικά στην κατοχύρωση του οκταώρου και στην ενίσχυση της συνδικαλιστικής δράσης στη χώρα.
Στην άλλη πλευρά του κόλπου αντέχει ακόμα η μεταλλική σκάλα φόρτωσης-εκφόρτωσης μεταλλευμάτων (1932) και πλησιάζοντας θα δείτε σκουριασμένες ράγες, βαγονέτα, παρατημένα μηχανήματα, μισογκρεμισμένα κτίσματα – με ένα προσεκτικό περπάτημα στα βράχια, θα φτάσετε και στα πέτρινα δωμάτια που στέγαζαν τα ιαματικά λουτρά των εργατών.
Αν έχετε ζεσταθεί κάντε μια βουτιά, ειδάλλως το παραδοσιακό ταβερνάκι «Ο Κύκλωπας» φτιάχνει τους παραδοσιακούς μαραθοκεφτέδες του νησιού και βρίσκεται στο καλύτερο σημείο.
Ο κοντινός Κουταλάς είναι το χωριό όπου έμεναν οι μεταλλωρύχοι και στο οποίο επίσης υπάρχουν απομεινάρια της μεταλλευτικής δραστηριότητας, ενώ εκεί βρίσκεται και το Σπήλαιο Κουταλά.
Όσοι αναζητούν ησυχία και απομόνωση μπορούν να μείνουν εδώ – οι παραλίες Βαγιά, Γάνεμα αλλά και αυτή του Κουταλά είναι ό,τι πρέπει.
Το σημαντικότερο μνημείο της Σερίφου είναι η Μονή Ταξιαρχών (1572) και έχει περάσει διά πυρός και σιδήρου, καθώς λόγω του πλούτου της υπήρξε διαχρονικά στόχος των πειρατών – οι Ταξιάρχες, παρεμπιπτόντως, είναι οι προστάτες του νησιού.
Φρουριακή κατασκευή εξωτερικά, η Μονή –που τον Νοέμβριο, την παραμονή της γιορτής των Ταξιαρχών, στήνει μεγάλο πανηγύρι, με τους πιστούς να τρώνε και να διανυκτερεύουν εκεί– έχει ένα λιτό καθολικό με κατανυκτική ατμόσφαιρα, ενώ το ξυλόγλυπτο τέμπλο και ο δεσποτικός θρόνος κλέβουν την παράσταση.
Την παράσταση κλέβουν όμως με άνεση και οι παραλίες του νησιού: είναι υπέροχες, φτάνουν για όλους, συνήθως έχουν σκιά και κανείς δεν πρόκειται να μείνει παραπονεμένος. Καλό είναι, όταν φυσάει αρκετά, να συμβουλεύεστε τους ντόπιους, για να μην ταλαιπωρείστε.
Η δημοφιλέστερη ίσως παραλία είναι η Ψιλή Άμμος –καλύτερη παραλία της Ευρώπης το 2003 σύμφωνα με τους «Sunday Times»–, από τις μεγαλύτερες αμμουδιές είναι η Συκαμιά και η προσωπική μου επιλογή είναι ο Άγιος Σώστης. Όπως και να ’χει, οι παραλίες στη Σέριφο είναι «υπερατού».
Δεν μπορώ να σκεφτώ καλύτερο τρόπο να κλείσει μια εκδρομή στη Σέριφο από ένα ποτό στο Yacht Club. Ο κατά κόσμον Ναυτικός Όμιλος «Η Σέριφος» λειτουργεί από το 1994, είναι ανοιχτός σχεδόν όλη την ημέρα και όποιος βρεθεί στο νησί οπωσδήποτε θα περάσει από εκεί.
Καθίστε στη σχεδόν πλωτή εξέδρα που ακουμπά στο αιωνόβιο αλμυρίκι και απολαύστε ένα ποτό μετά μουσικής. Μερικές εμπειρίες είναι απλώς κλασικές.
