Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

COP31: Υπό συζήτηση οι προσπάθειες για την άμεση απορρόφηση του άνθρακα από την ατμόσφαιρα


Τι θα συμβεί όταν ο κόσμος, όπως αναμένεται, ξεπεράσει επικίνδυνα τα συμφωνημένα όρια θερμοκρασίας; Στις κλιματικές διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ (COP31), οι χώρες καλούνται να στραφούν στην τεχνολογία για να αντιστρέψουν αυτή την πορεία, απορροφώντας διοξείδιο του άνθρακα απευθείας από την ατμόσφαιρα.

Μια νέα προσπάθεια από τους υποστηρικτές της απομάκρυνσης του διοξειδίου του άνθρακα (ή CDR), όπου το διοξείδιο του άνθρακα που παγιδεύει τη θερμότητα απομακρύνεται από την ατμόσφαιρα και αποθηκεύεται βαθιά υπόγεια, στους ωκεανούς ή σε προϊόντα όπως τα ανθρακούχα ποτά, επιδιώκει να αναγνωριστεί στο τελικό κείμενο της COP31, της διάσκεψης για το κλίμα που διεξάγεται αυτή τη στιγμή στην Αττάλεια της Τουρκίας.

Υπάρχει μια μικρότερη αλλά σημαντική ομάδα υποστηρικτών της CDR που διαθέτει ένα περίπτερο, με την ονομασία «Think Negative», στον εκτεταμένο χώρο της συνόδου, όπου προωθούνται σχέδια για δραματική αύξηση της απομάκρυνσης του διοξειδίου του άνθρακα ως μέσο για να βοηθήσουν τον κόσμο να αποφύγει την επικείμενη «υπέρβαση» των διεθνώς συμφωνημένων ορίων θερμοκρασίας.

COP31: Τα σχέδια για την απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με το Κέντρο Διεθνούς Περιβαλλοντικού Δικαίου (CIEL), ένας αριθμός-ρεκόρ 700 εκπροσώπων ομάδων πίεσης στη φετινή διάσκεψη υποστηρίζουν μια ξεχωριστή αλλά συναφή διαδικασία που ονομάζεται δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CCS), κατά την οποία το διοξείδιο του άνθρακα συλλέγεται στην πηγή μιας ρυπογόνου εγκατάστασης και αποθηκεύεται υπόγεια. Ο αριθμός αυτός υπερβαίνει το σύνολο των εκπροσώπων από τις 50 μικρότερες εθνικές αντιπροσωπείες.

Η CCS έχει λιγότερη υποστήριξη από τους περιβαλλοντολόγους λόγω του κόστους της, των ανάμεικτων αποτελεσμάτων της στο παρελθόν και της πιθανότητας να παρατείνει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, την Παρασκευή, για πρώτη φορά, τόσο η CCS όσο και η CDR συμπεριλήφθηκαν σε ένα κείμενο που θα αποτελέσει τη βάση για μια τελική συμφωνία στις κλιματικές διαπραγματεύσεις.

Ο ΟΗΕ έχει αναγνωρίσει ότι ο πλανήτης θα ξεπεράσει σύντομα την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5 °C σε σχέση με την προβιομηχανική περίοδο, γεγονός που θα προκαλέσει ολοένα και χειρότερους καύσωνες, πλημμύρες, ξηρασίες και άλλες θανατηφόρες επιπτώσεις, καθώς οι χώρες συνεχίζουν να εκπέμπουν αέρια του θερμοκηπίου με την καύση ορυκτών καυσίμων.

Ακόμη και με μειωμένες εκπομπές, ο «πυρετός» του πλανήτη δεν θα πέσει κάτω από αυτό το επίπεδο για χιλιάδες χρόνια χωρίς τον τύπο ταχείας απομάκρυνσης του CO₂ που οραματίζονται οι υποστηρικτές της CDR, οι οποίοι επιθυμούν τη δημιουργία ενός νέου παγκόσμιου οργανισμού για τον συντονισμό της απομάκρυνσης του άνθρακα. Έχουν επίσης ασκήσει πίεση στην Τουρκία και την Αυστραλία, οι οποίες προεδρεύουν από κοινού των συνομιλιών της COP31, ώστε να συμπεριλάβουν την CDR στο τελικό κείμενο της συνόδου κορυφής.

«Η CDR εξακολουθεί να ακούγεται εξωπραγματική στους ανθρώπους, αλλά αφιερώσαμε έναν ολόκληρο χρόνο προσπαθώντας να το συμπεριλάβουμε στην ατζέντα της COP31», δήλωσε ο Γκόκερ Αβτσί, στρατηγικός σύμβουλος για την απανθρακοποίηση στην CDR Türkiye. «Συζητήσαμε με την προεδρία σχετικά με την ένταξή της στην τελική απόφαση και έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται τις δυνατότητές της».

Υπάρχουν διάφορες μορφές απομάκρυνσης του άνθρακα, όπως η άμεση απορρόφησή του από τον αέρα, ο θρυμματισμός πετρωμάτων που μπορούν να δεσμεύσουν άνθρακα ή, με πιο φυσικό τρόπο, η προστασία και η αναδάσωση δασών.

Η απομάκρυνση του άνθρακα (CDR) παραμένει σχετικά μικρής κλίμακας, με περίπου 2 δισεκατομμύρια τόνους άνθρακα να απομακρύνονται ετησίως, σχεδόν εξ ολοκλήρου μέσω της αναδάσωσης. Οι τεχνολογικές προσπάθειες για την απορρόφηση του CO2 από τον αέρα έχουν απομακρύνει μόλις 2 εκατομμύρια τόνους, ενώ οι κορυφαίες εταιρείες στον τομέα αυτό παρουσιάζουν πολύ χαμηλές επιδόσεις και αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Λόγω της έλλειψης κεφαλαίων από επενδυτές, τα οποία αντ’ αυτού διοχετεύονται σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η απομάκρυνση του άνθρακα παραμένει σε αρχικό στάδιο και στερείται επαρκών πόρων.

Παρ’ όλ’ αυτά, οι χώρες βασίζονται εδώ και καιρό στη θεωρητική υπόσχεση της απομάκρυνσης άνθρακα στα κλιματικά τους σχέδια. Αυτή η υπόσχεση θα πρέπει να γίνει γρήγορα πραγματικότητα, εάν ο κόσμος θέλει να αναστρέψει την καμπύλη της θερμοκρασίας προς ασφαλή επίπεδα, αντί απλώς να την σταθεροποιήσει – ο ΟΗΕ εκτίμησε πρόσφατα ότι θα πρέπει να απομακρυνθεί το τεράστιο ποσό των 320 δισεκατομμυρίων τόνων CO₂ αυτόν τον αιώνα, προκειμένου να επανέλθουμε κάτω από το όριο των 1,5 °C.

«Η έμφαση πρέπει πάντα να δίνεται στη μείωση των εκπομπών τώρα»

Αν και η τεχνολογία CDR εξακολουθεί να απουσιάζει σε μεγάλο βαθμό από τον υπολογισμό, οι περιβαλλοντολόγοι έχουν προειδοποιήσει για τους κινδύνους που ενέχει η εξάρτηση από αυτήν. Υποστηρίζουν ότι θα απαιτηθούν μεγάλες, ενδεχομένως επιβλαβείς, αλλαγές στη χρήση της γης και στους ωκεανούς για την απομάκρυνση και αποθήκευση επαρκούς ποσότητας άνθρακα, ενώ η εξάρτηση από τον καθαρισμό της ατμόσφαιρας μειώνει εξ αρχής την πίεση για τη μείωση των εκπομπών.

«Η έμφαση πρέπει πάντα να δίνεται στη μείωση των εκπομπών τώρα. Είναι πολύ επικίνδυνο να υποθέτουμε ότι μπορούμε να προκαλέσουμε περισσότερες εκπομπές στην ατμόσφαιρα και στη συνέχεια να υποθέτουμε ότι θα διαθέτουμε στο μέλλον την τεχνολογία για να τις απομακρύνουμε ξανά», δήλωσε η Ρέιτσελ Κένερλι, υπεύθυνη εκστρατείας για τη δέσμευση άνθρακα στο Κέντρο Διεθνούς Περιβαλλοντικού Δικαίου.

«Πρόκειται για υποθετικές τεχνολογίες και μέρος του προβλήματος που παρατηρούμε εδώ είναι ότι βλέπουμε την κανονικοποίηση αυτής της πορείας υπέρβασης, κορύφωσης και επιστροφής. Αυτό το στοιχείο της επιστροφής είναι προς το παρόν υποθετικό. Εννοώ, πιστεύω ότι είναι αδύνατο».

Η CDR συχνά συγχέεται με τη δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CCS), όπου οι εκπομπές συλλέγονται απευθείας στην πηγή και αποθηκεύονται υπόγεια. Η Κένερλι δήλωσε ότι η CCS αποτελεί μια «πράξη πράσινου ξεπλύματος» που χρησιμοποιείται από μεγάλες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου για να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής των ορυκτών καυσίμων.

Ωστόσο, οι δύο διαδικασίες παρουσιάζουν ομοιότητες σε ορισμένα σημεία, δεδομένου ότι και οι δύο καταλήγουν τελικά να αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες άνθρακα υπόγεια. «Πιστεύω ότι διαδραματίζουν παρόμοιο ρόλο ως μέσα παράκαμψης των μέτρων περιορισμού», δήλωσε η Κένερλι. «Πιστεύω ότι, βασικά, και οι δύο επιτρέπουν την παράταση της χρήσης ορυκτών καυσίμων».

Η Κένερλι πρόσθεσε ότι η υπέρβαση του ορίου των 1,5 °C θα πρέπει να περιοριστεί στο ελάχιστο δυνατό μέσω της κατάργησης της χρήσης ορυκτών καυσίμων, ενώ η αναδάσωση θα απορροφά σταδιακά το πλεόνασμα του CO₂ έως ότου, μετά από πολλές εκατοντάδες χρόνια, η θερμοκρασία να επανέλθει σε χαμηλότερα επίπεδα.

Ωστόσο, οι υποστηρικτές ισχυρίζονται ότι η κλίμακα της κλιματικής έκτακτης ανάγκης είναι τέτοια που η CDR θα είναι η μόνη βιώσιμη επιλογή για τη μείωση της θερμοκρασίας.

Με πληροφορίες από Guardian



Πηγή: www.lifo.gr