Σε ένα μικρό νεκροταφείο ανάμεσα σε οπωρώνες στη βόρεια περιοχή του Βιετνάμ, αγρότες που για δεκαετίες έθαβαν τους νεκρούς τους κοντά στις οικογενειακές καλλιέργειες ξεθάβουν τώρα τους τάφους.
Το νεκροταφείο αποξηλώνεται για να ανοίξει ο δρόμος σε ένα έργο ύψους 1,5 δισ. δολαρίων, που περιλαμβάνει γήπεδο γκολφ και πολυτελές οικιστικό συγκρότημα, το οποίο αναπτύσσεται από την Trump Organization και τους τοπικούς της εταίρους.
Στο νεκροταφείο, στην κοινότητα Τσάου Νιν της επαρχίας Χουνγκ Γιέν, σπασμένες πλάκες με ονόματα και μισοκαμένα στικ θυμιάματος ισορροπούν πλέον πάνω σε κατεστραμμένους βωμούς. Σε ορισμένους τάφους έχουν χαραχθεί μεγάλα «Χ», ένδειξη ότι οι σοροί έχουν ήδη μεταφερθεί, σύμφωνα με το ρεπορτάζ των Financial Times.
«Εξαιτίας αυτού του έργου οι άνθρωποι αναγκάζονται να μετακινηθούν», δήλωσε ο Τραν Μινχ Χάι, αγρότης που καλλιεργεί κρίνα. Επικαλέστηκε μάλιστα μια βιετναμέζικη παροιμία που λέει ότι οι τάφοι πρέπει να αφήνονται στην ησυχία τους. «Είναι πνευματικό ζήτημα, οι άνθρωποι δεν θέλουν να ενοχλούν τους τάφους», είπε. Ορισμένοι κάτοικοι εξακολουθούν να αρνούνται να συναινέσουν στις εκταφές.
Το έργο θεωρείται κρίσιμο για τις σχέσεις μεταξύ Ανόι και Ουάσινγκτον. Κατά την τελετή θεμελίωσης τον Μάιο του 2025, ο τότε πρωθυπουργός του Βιετνάμ, Φαμ Μινχ Τσινχ, δήλωσε ότι το γήπεδο γκολφ είναι «σημαντικό για την ενίσχυση των σχέσεων Βιετνάμ-ΗΠΑ και την ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης των ξένων επενδυτών, ιδιαίτερα εκείνων από τις Ηνωμένες Πολιτείες», σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης. Ο Έρικ Τραμπ χαρακτήρισε το έργο στο Βιετνάμ «αντικείμενο ζήλιας για ολόκληρη την Ασία και τον υπόλοιπο κόσμο».
Η διαμάχη γύρω από το νεκροταφείο καθυστερεί πλέον το έργο, το οποίο περιλαμβάνει ξενοδοχεία πέντε αστέρων και υπερπολυτελείς βίλες της Trump Organization, της οικογενειακής επιχείρησης του Τραμπ.
«Υπάρχει η αυξανόμενη αίσθηση ότι το Βιετνάμ πρέπει να κάνει περισσότερα για να ικανοποιήσει την κυβέρνηση Τραμπ σε θέματα εμπορίου, δασμών και των πρόσφατων ανησυχιών για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας», δήλωσε ο Νγκουγέν Κακ Ζιάνγκ, ερευνητής του Ινστιτούτου ISEAS-Yusof Ishak.
Το έργο αναμενόταν αρχικά να λειτουργήσει το 2027, όμως οι διαφωνίες γύρω από τη γη έχουν προκαλέσει καθυστερήσεις, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν την υπόθεση.
Στο Βιετνάμ, που κυβερνάται από το Κομμουνιστικό Κόμμα, η γη ανήκει «στον λαό» και διαχειρίζεται από το κράτος. Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση είναι υπεύθυνη για την απαλλοτρίωση και στη συνέχεια την παραχώρησή της στους επενδυτές. Σύμφωνα με κρατικά δημοσιεύματα του Μαρτίου, σχέδια αποζημιώσεων και μετεγκατάστασης έχουν εγκριθεί μόνο για λίγο περισσότερο από το ένα τρίτο των 500 εκταρίων που απαιτούνται για την πρώτη φάση του έργου.
Μερικά από τα περισσότερα από 4.000 νοικοκυριά που επηρεάζονται αρνούνται να παραχωρήσουν τη γη τους ή ζητούν υψηλότερες αποζημιώσεις, σύμφωνα με συνεντεύξεις με σχεδόν δύο δεκάδες κατοίκους.
Όταν οι δημοσιογράφοι των Financial Times επισκέφθηκαν την περιοχή νωρίτερα αυτόν τον μήνα, δεν φαινόταν να έχουν ξεκινήσει ουσιαστικές κατασκευαστικές εργασίες. Λίγες μπουλντόζες και φορτηγά ήταν σταθμευμένα δίπλα σε ένα κόκκινο πανό που έγραφε «Επιτροπή Διαχείρισης Έργου Trump International».
«Όταν μας μίλησαν για πρώτη φορά για το γήπεδο γκολφ, ο κόσμος ενθουσιάστηκε και στήριξε το έργο για την ανάπτυξη της χώρας», είπε ο 63χρονος Νγκουγέν Ντουκ Τέο, που διατηρεί φυτεία με μπανάνες κοντά στην προτεινόμενη τοποθεσία.
Ωστόσο, ο ίδιος και άλλοι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι οι τοπικές αρχές τους πιέζουν να αποδεχθούν αποζημιώσεις «κάτω από την αγοραία αξία», της τάξης των 80.000 ντονγκ (περίπου 3 δολάρια) ανά τετραγωνικό μέτρο αγροτικής γης.
Παρότι οι υποστηρικτές του έργου υποστηρίζουν ότι θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα προσελκύσει τουρίστες, μεγάλο μέρος του γηπέδου γκολφ προβλέπεται να κατασκευαστεί σε εξαιρετικά εύφορη γη, η οποία έχει καταστήσει την επαρχία Χουνγκ Γιέν μία από τις σημαντικότερες περιοχές παραγωγής φρούτων της χώρας.
Τα σημάδια ευημερίας είναι εμφανή στα χωριά γύρω από το σχεδιαζόμενο γήπεδο γκολφ, που βρίσκεται λιγότερο από μία ώρα από το Ανόι. Σχεδόν σε κάθε στενό δρομάκι χτίζονται νέα σπίτια. Οι περισσότεροι κάτοικοι είναι ηλικιωμένοι αγρότες, οι οποίοι έχουν στείλει τα παιδιά τους να σπουδάσουν ή να εργαστούν στις πόλεις. Η αξιοποίηση μιας τόσο αποδοτικής γης προκαλεί δυσαρέσκεια.
«Βλέπετε πόσο εύφορη είναι αυτή η γη. Από αυτήν ζούμε και καταφέραμε να χτίσουμε τέτοια σπίτια. Καταλαβαίνετε πόση αξία έχει», είπε ο Χάι.
Τοπικός εταίρος του έργου είναι η Kinh Bac City, εταιρεία γνωστή κυρίως για την ανάπτυξη βιομηχανικών πάρκων. Οι δύο εταιρείες δεν έχουν αποκαλύψει ποιος θα καλύψει το κόστος ανάπτυξης.
Η Trump Organization συνήθως δεν χρηματοδοτεί τα έργα που φέρουν το όνομά της. Το κόστος αναλαμβάνουν οι τοπικοί συνεργάτες, ενώ η εταιρεία παραχωρεί το εμπορικό σήμα Trump έναντι αμοιβής. Σύμφωνα με τις οικονομικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για το 2024 προς το Γραφείο Κυβερνητικής Ηθικής των ΗΠΑ, θυγατρική της Kinh Bac City, έχει καταβάλει 5 εκατ. δολάρια στην Trump Organization για δικαιώματα χρήσης του ονόματος.
Στο κόκκινο πανό του εργοταξίου αναφέρεται επίσης η Lung Lo Construction Corp, κατασκευαστική εταιρεία υποδομών που ανήκει στο υπουργείο Άμυνας του Βιετνάμ. Η εταιρεία αναλαμβάνει και εργασίες εκκαθάρισης ναρκών και πυρομαχικών.
Ο Ζιάνγκ από το Ινστιτούτο ISEAS-Yusof Ishak εκτίμησε ότι το Βιετνάμ θα πρέπει να επιλύσει γρήγορα τα ζητήματα γύρω από τη γη ώστε το έργο να προχωρήσει ομαλά.
«Ο συμβολισμός είναι σημαντικός, αλλά δεν αρκεί για να λύσει όλες τις ανησυχίες και τα διαρθρωτικά προβλήματα στις σχέσεις μεταξύ Βιετνάμ και ΗΠΑ», ανέφερε.
Προς το παρόν, οι κάτοικοι συνεχίζουν να αντιστέκονται.
Η ηγεσία της επαρχίας Χουνγκ Γιέν είχε ζητήσει από τις τοπικές αρχές να ολοκληρώσουν τις απαλλοτριώσεις μέχρι τα τέλη Απριλίου. Ωστόσο, στις αρχές Μαΐου αρκετοί κάτοικοι εξακολουθούσαν να αρνούνται να συμμορφωθούν, καταγγέλλοντας εκφοβισμό και έλλειψη διαφάνειας στις εκτιμήσεις της αξίας της γης και των καλλιεργειών.
Με πληροφορίες από Financial Times
