Οι τελευταίες δοκιμές παρόμοιου τύπου είχαν πραγματοποιηθεί το 1992, τα πράγματα όμως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχουν διαμορφώσει μία νέα κοινωνική πραγματικότητα.
Μετά από 34 χρόνια, το Ελσίνκι έκρινε αναγκαίο να τις επαναλάβει. Στα μέσα Σεπτεμβρίου, οι φινλανδικές Ένοπλες Δυνάμεις πυροδότησαν εκρηκτικούς μηχανισμούς κοντά σε καταφύγια για να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητά τους απέναντι σε «σύγχρονες πολεμικές απειλές». Η δοκιμή, που διοργανώθηκε κοντά στο Ροβανιέμι, περίπου 100 χιλιόμετρα από τα ρωσικά σύνορα, διεξήχθη παρουσία οκτώ Ουκρανών εμπειρογνωμόνων που ταξίδεψαν από το Κίεβο.
Από τη Φινλανδία έως την Πολωνία και από την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία, οι οποίες μοιράζονται συνολικά περισσότερα από 3.500 χιλιόμετρα χερσαίων συνόρων με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, έως τη Σουηδία, ασκήσεις αυτού του τύπου αποτελούν πλέον καθημερινότητα. Για τις χώρες αυτές, μέλη της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, ο πόλεμος θεωρείται πλέον μια πραγματική πιθανότητα, όπως αναδεικνύει η γαλλική Le Monde.
Πώς οι χώρες της Βόρειας και Ανατολικής Ευρώπης προετοιμάζονται για έναν πόλεμο
Μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, τα κράτη αυτά δεν αύξησαν μόνο τις στρατιωτικές τους δυνάμεις, αλλά ανέλαβαν, όπως τη χαρακτηρίζει η Le Monde, και μία «τιτάνια προσπάθεια εμπλοκής ολόκληρης της κοινωνίας στην πολιτική προστασία».
«Το κύριο δίδαγμα που αντλήσαμε είναι ότι η ίδια η κοινωνία μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο μάχης», εξηγεί ο Mikael Frisell, διευθυντής της Σουηδικής Υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας.
Σε όλες αυτές τις χώρες έχουν εγκατασταθεί συστήματα τηλεφωνικών ειδοποιήσεων, εφαρμογές και ιστοσελίδες για την άμεση ενημέρωση του πληθυσμού και τον εντοπισμό του πλησιέστερου καταφυγίου.
Στη Σουηδία, το φυλλάδιο «Εάν έρθει η κρίση ή ο πόλεμος» εστάλη εκ νέου στα νοικοκυριά το 2024, προειδοποιώντας ρητά ότι «μια ένοπλη επίθεση κατά της χώρας δεν μπορεί να αποκλειστεί» και καλώντας τους πολίτες να διατηρούν προμήθειες για να επιβιώσουν τουλάχιστον μία εβδομάδα χωρίς κρατική βοήθεια.
Παράλληλα, εκπαιδευτικά προγράμματα εφαρμόζονται ευρέως στην Πολωνία, καθώς στις αρχές του 2026 ιδρύθηκε η Ακαδημία Προστασίας Πληθυσμού και Πολιτικής Άμυνας, την οποία μέχρι τον Σεπτέμβριο είχαν παρακολουθήσει περισσότεροι από 400.000 πολίτες και στη Λιθουανία όπου σχολεία και οργανώσεις εκπαιδεύουν τους πολίτες στις πρώτες βοήθειες, την προετοιμασία σάκου διαφυγής και την επιβίωση χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.
Η σημασία της διεθνούς συνεργασίας
Η Φινλανδία αποτελεί το πρότυπο με το σύστημα «συνολικής ασφάλειας», συνεχίζει σχετικά η Le Monde. Η Εθνική Υπηρεσία Εκτάκτων Προμηθειών αύξησε τα αποθέματα σιτηρών από 6 σε 9 μήνες, ενώ παράλληλα δημιουργείται ένα δίκτυο 300 σούπερ μάρκετ έκτακτης ανάγκης εξοπλισμένων με γεννήτριες.
Στα κρατίδια της Βαλτικής, η πολιτική προστασία περιλαμβάνει μια επιπλέον κρίσιμη διάσταση και πιο συγκεκριμένα, τα σχέδια εκκένωσης πληθυσμού προς το εξωτερικό.
Τον Οκτώβριο του 2025, η Λιθουανία πραγματοποίησε άσκηση προσομοίωσης εκκένωσης κατοίκων 30 δήμων προς την Πολωνία, τη Γερμανία, τη Σουηδία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Στις αρχές Οκτωβρίου 2026, η Βαρσοβία και το Βίλνιους ανακοίνωσαν την κατασκευή κέντρου υποδοχής στο Lazdijai της Λιθουανίας, κοντά στα πολωνικά σύνορα, με δυνατότητα φιλοξενίας έως και 1 εκατομμυρίου Βαλτικών προσφύγων, τους οποίους η Πολωνία έχει δεσμευτεί να υποδεχθεί σε περίπτωση επίθεσης.
Πάντως, σε όλες τις πρωτεύουσες υπογραμμίζεται η σημασία της διεθνούς συνεργασίας. Χαρακτηριστικά, τον Μάρτιο, τα Βαλτικά Κράτη, η Πολωνία, οι λεγόμενες Βόρειες Χώρες και η Γερμανία υπέγραψαν μνημόνιο συνεννόησης για την προστασία του αμάχου πληθυσμού, επιτρέποντας την προσωρινή μετακίνηση ανθρώπων κατά μήκος των συνόρων σε περίπτωση κρίσης ή πολέμου.
Με πληροφορίες από Le Monde
