Οι τριμερείς συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ, που πραγματοποιήθηκαν στο Άμπου Ντάμπι με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ολοκληρώθηκαν έπειτα από δύο ημέρες διαπραγματεύσεων.
Παρότι η αμερικανική πλευρά έκανε λόγο για «ορισμένα περιθώρια προόδου», δεν υπήρξε καμία ένδειξη σημαντικής εξέλιξης που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος διαρκεί σχεδόν πέντε χρόνια και ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Ωστόσο, τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο επιβεβαίωσαν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία για μια μεγάλης κλίμακας ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου, η οποία ενδέχεται να πραγματοποιηθεί σύντομα.
Ο Νταβίντ Αραχάμια, μέλος της ουκρανικής διαπραγματευτικής ομάδας, χαρακτήρισε αυτόν τον γύρο συνομιλιών, τον πρώτο από τον Φεβρουάριο, «έναν από τους δυσκολότερους».
«Πιστεύω ότι οι Ρώσοι ήρθαν με πολύ αυστηρές οδηγίες, γι’ αυτό και ήταν εξαιρετικά δύσκολο να γίνει πιο διαλλακτική η συζήτηση», δήλωσε. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι διαπίστωσε «θετική δυναμική» και ζήτησε να οργανωθεί ένας δεύτερος γύρος συνομιλιών το συντομότερο δυνατό.
Λιγότερο διαλλακτικός εμφανίστηκε ο Ρώσος διαπραγματευτής του Κρεμλίνου, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι. «Αυτή τη στιγμή… πολλά εξαρτώνται από την Ουκρανία, από τη στάση των ΗΠΑ και από το αν η Ευρώπη θα λογικευτεί», ανέφερε.
Μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών ανακοινώθηκε ότι την Πέμπτη οι Αμερικανοί διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, θα ταξιδέψουν στη Μόσχα για συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και στη συνέχεια στο Δουβλίνο, όπου θα συνομιλήσουν με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Οι συναντήσεις στο Άμπου Ντάμπι είχαν ως βασικό αντικείμενο τη συζήτηση για τη «νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας» στην Ευρώπη.
Για το Κίεβο, αυτή θα μπορούσε να περιλαμβάνει εγγυήσεις ότι οι σύμμαχοί του θα σπεύσουν να το συνδράμουν σε περίπτωση νέας επίθεσης κατά της Ουκρανίας, παρά το γεγονός ότι η χώρα δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ.
Για τη Μόσχα, ένα αναθεωρημένο «πλαίσιο ασφαλείας» πιθανότατα θα περιλαμβάνει περιορισμούς στην επιρροή του ΝΑΤΟ στην ανατολική Ευρώπη, ζήτημα που αποτελεί πάγια ανησυχία του Κρεμλίνου από την επέκταση της Συμμαχίας προς ανατολάς.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Κούσνερ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ ελπίζουν να «δημιουργήσουν ένα νέο πλαίσιο» ασφαλείας μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας και Ευρώπης, το οποίο θα μπορούσε να «διασφαλίσει διαρκή ειρήνη». Από την πλευρά του, ο Μεντίνσκι είχε υποστηρίξει ότι ο κόσμος χρειάζεται ένα «νέο» και «δίκαιο» σύστημα ασφαλείας.
Ο ίδιος παρομοίασε αυτό το πλαίσιο με μια «νέα Γιάλτα και Πότσνταμ», παραπέμποντας στις συνόδους της δεκαετίας του 1940, κατά τις οποίες οι νικήτριες συμμαχικές δυνάμεις διαμόρφωσαν τη μεταπολεμική Ευρώπη και τις σφαίρες επιρροής.
Η Ουκρανία και οι ευρωπαϊκές χώρες εκφράζουν εδώ και καιρό ανησυχίες για τη δέσμευση της σημερινής αμερικανικής κυβέρνησης στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, καθώς και για την ολοένα πιο διαλλακτική στάση της απέναντι στο Κρεμλίνο.
«Οι συμφωνίες δεν μπορούν να εφαρμοστούν εάν δεν υπάρξει συναίνεση μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ»
Στο Άμπου Ντάμπι βρέθηκαν επίσης εκπρόσωποι της Βρετανίας, του ΝΑΤΟ και διαφόρων χωρών της ΕΕ, οι οποίοι συναντήθηκαν με Αμερικανούς και Ουκρανούς διαπραγματευτές. Ωστόσο, το Κρεμλίνο, με το οποίο η ΕΕ δεν διατηρεί επίσημο δίαυλο επικοινωνίας, υποστήριξε ότι η ρωσική αντιπροσωπεία δεν είχε καμία επαφή μαζί τους.
Η Μόσχα έχει επανειλημμένα απορρίψει την εμπλοκή των Ευρωπαίων στις διαπραγματεύσεις, παρά το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές χώρες υποστηρίζουν εδώ και καιρό πως διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο σε οποιαδήποτε μεταπολεμική διευθέτηση στην ήπειρό τους.
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες, κυρίως στην ανατολική Ευρώπη, θεωρούν ότι η δική τους ασφάλεια συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια της Ουκρανίας. «Οι συμφωνίες δεν μπορούν να εφαρμοστούν εάν δεν υπάρξει συναίνεση μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ», δήλωσε την Τετάρτη εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης.
Ο Κούσνερ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν να εντάξουν τους Ευρωπαίους στη διαδικασία, σημειώνοντας ότι η προσθήκη τους στο διαπραγματευτικό σχήμα θα αποτελέσει ένα από τα θέματα που θα συζητήσει με τον Πούτιν.
Διαφωνίες υπάρχουν επίσης ως προς το εάν οι συζητήσεις για ένα μελλοντικό πλαίσιο ασφαλείας θα πρέπει να προηγηθούν από μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, όπως επιθυμούν οι Ευρωπαίοι και το Κίεβο, ή εάν οι εχθροπραξίες θα πρέπει να σταματήσουν μόνο μετά την επίτευξη συνολικής συμφωνίας, όπως επιμένει το Κρεμλίνο.
Οποιαδήποτε συμφωνία για το μεταπολεμικό πλαίσιο ασφαλείας, ωστόσο, προϋποθέτει τον τερματισμό του πολέμου, επισήμανε ο Κούσνερ. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να συμβεί «μέχρι να υπάρξει συμφωνία για τα εδαφικά ζητήματα και όλα τα υπόλοιπα διμερή θέματα», πρόσθεσε.
Το βασικότερο εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις
Από την έναρξη των διαπραγματεύσεων πέρυσι, βασικό εμπόδιο για την επίτευξη συμφωνίας αποτελεί η ανατολική ουκρανική περιφέρεια του Ντονέτσκ, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή. Το Κίεβο επιδιώκει να παγώσει η γραμμή επαφής, διατηρώντας τον έλεγχο των περιοχών που εξακολουθεί να κατέχει, τις οποίες θεωρεί απαραίτητες για την ασφάλειά του.
Η Μόσχα, από την άλλη πλευρά, δεν έχει υποχωρήσει από την απαίτησή της να παραχωρήσει η Ουκρανία τα τμήματα του Ντονέτσκ που εξακολουθεί να ελέγχει. «Κάθε εκατοστό» εδάφους θα «επιστρέψει στη Ρωσία με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», δήλωσε ο Μεντίνσκι.
Ο Κούσνερ αναγνώρισε ότι το εδαφικό ζήτημα παραμένει το δυσκολότερο σημείο των διαπραγματεύσεων, ενώ ο επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι και διαπραγματευτής, Κίριλο Μπουντάνοφ, απέφυγε να απαντήσει εάν η Ρωσία εξακολουθεί να απαιτεί την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από την περιοχή.
Αργότερα, ο Μπουντάνοφ παραδέχθηκε ότι οι συνομιλίες ήταν «δύσκολες» και υπογράμμισε ότι προτεραιότητα της Ουκρανίας είναι να διασφαλίσει ότι η Ρωσία δεν θα μπορέσει να της επιτεθεί ξανά.
«Αυτές οι συμφωνίες είναι πολύ δύσκολες και περίπλοκες. Η συγκεκριμένη υπόθεση είναι ιδιαίτερα φορτισμένη συναισθηματικά και εξαιρετικά σύνθετη», δήλωσε ο Κούσνερ. «Η πραγματικότητα είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών και αυτό είναι αναμενόμενο έπειτα από μια σύγκρουση αυτού του είδους».
Με πληροφορίες από BBC
