Μια γυναίκα δείχνει έναν πίνακα με διαφορετικά χρώματα, στον οποίο ο κύκλος της περιόδου χωρίζεται σε τέσσερις φάσεις και καθεμία συνοδεύεται από διαφορετική λίστα ασκήσεων.
«Όταν έχετε περίοδο, θέλετε να κάνετε τζόκινγκ σε σταθερό ρυθμό, Pilates, barre, περπάτημα ή να ξεκουράζεστε», λέει στους θεατές.
Πρόκειται για ένα από τα χιλιάδες βίντεο στο TikTok και το Instagram που προτείνουν στις γυναίκες να προσαρμόζουν τις προπονήσεις τους ανάλογα με τη φάση του εμμηνορροϊκού τους κύκλου – μια πρακτική γνωστή ως «cycle-syncing», δηλαδή συγχρονισμός της άσκησης με τον κύκλο.
Τα λεγόμενα προγράμματα προπόνησης που βασίζονται στον συγχρονισμό με τον κύκλο έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή στο διαδίκτυο, με τις αναζητήσεις στο Google για τον συγκεκριμένο όρο να έχουν αυξηθεί κατά 740% από το 2022, ενώ περισσότερα από 55.000 βίντεο στο TikTok χρησιμοποιούν πλέον το hashtag #cyclesyncing.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των συμβουλών προέρχεται από δημιουργούς περιεχομένου στον χώρο του fitness και του wellness και όχι από ειδικούς στην ιατρική ή την έρευνα.
Χωρίζουν τον εμμηνορροϊκό κύκλο σε φάσεις και προτείνουν:
- πιο ήπια άσκηση κατά την περίοδο
- σταδιακή αύξηση της έντασης κατά την ωοθυλακική φάση, μέχρι την ωορρηξία
- πιο απαιτητικές ασκήσεις ενδυνάμωσης ή υψηλής έντασης γύρω από την ωορρηξία
- εκ νέου μείωση της έντασης κατά την ωχρινική φάση (μεταξύ της ωορρηξίας και της έναρξης της περιόδου)
Τι λέει όμως η επιστημονική έρευνα;
«Μια τάση που βασίζεται στο μάρκετινγκ»
Η Kelly McNulty, ερευνήτρια στο Leeds Beckett University, η οποία ειδικεύεται στην έμμηνο ρύση και την άσκηση, λέει ότι υπάρχουν στοιχεία πως ορισμένες γυναίκες βιώνουν αλλαγές στα συμπτώματα, την ενέργεια ή την αντιλαμβανόμενη μυϊκή τους δύναμη κατά τη διάρκεια του κύκλου.
Αυτό, όμως, διαφέρει από το να υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι όλες οι γυναίκες θα πρέπει να γυμνάζονται με συγκεκριμένο τρόπο σε συγκεκριμένη φάση του κύκλου τους, εξηγεί στο BBC. Προσθέτει ότι τα συγκεκριμένα βίντεο αποτελούν «μια τάση που βασίζεται στο μάρκετινγκ και όχι σε κάποιου είδους έρευνα ή επιστημονικά στοιχεία».
«Δεν υπάρχει έρευνα που να υποστηρίζει αυτού του είδους την άσκηση που καθορίζεται ανά φάση του κύκλου», λέει.
Ένα βασικό ζήτημα είναι ότι οι εμμηνορροϊκοί κύκλοι διαφέρουν σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα, προσθέτει η McNulty. Μπορεί επίσης να αλλάζουν από έναν κύκλο στον επόμενο για την ίδια γυναίκα.
Αυτό καθιστά δύσκολη την εφαρμογή των γενικευμένων συμβουλών που συναντώνται συχνά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξηγεί.
Πολλές εφαρμογές και προγράμματα παρακολούθησης του εμμηνορροϊκού κύκλου έχουν επίσης σχεδιαστεί με βάση σχετικά τακτικούς κύκλους διάρκειας 21 έως 35 ημερών. Αυτό μπορεί να κάνει τις συστάσεις τους λιγότερο κατάλληλες για άτομα με ακανόνιστη περίοδο ή για όσες χρησιμοποιούν ορμονική αντισύλληψη.
«Δεν έχει τόσο να κάνει με το να κάνετε συγκεκριμένες ασκήσεις σε συγκεκριμένες φάσεις του κύκλου, αλλά με το να προσαρμόζεστε στο δικό σας σώμα και στις ανάγκες που μπορεί να έχετε», επισημαίνει η McNulty.
Αλλαγές με βάση το πώς νιώθεις και όχι αυστηρά προγράμματα
Η Cesci Burgoyne, νοσηλεύτρια με έδρα το Σίδνεϊ της Αυστραλίας, η οποία είναι επίσης πιστοποιημένη personal trainer και διατροφολόγος, προσαρμόζει την προπόνησή της ανάλογα με το πώς αισθάνεται σε κάθε φάση του κύκλου της. Όπως λέει, δεν ακολουθεί κάποιο αυστηρά καθορισμένο πρόγραμμα, αλλά κάνει αλλαγές διαισθητικά.
Η Burgoyne χαιρετίζει επίσης το αυξανόμενο ενδιαφέρον για την υγεία των γυναικών και επισημαίνει ότι η έρευνα για την άσκηση και τη διατροφή έχει ιστορικά επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στο ανδρικό σώμα, με τα ευρήματα στη συνέχεια να εφαρμόζονται συχνά και στις γυναίκες.
Το φαινόμενο «nocebo»
Η Dr Faye Bate, γιατρός και ειδικός στην υγεία των γυναικών, αντιμετωπίζει επίσης με επιφύλαξη τις συμβουλές που υποστηρίζουν ότι όλες οι γυναίκες θα πρέπει να αλλάζουν τον τρόπο που γυμνάζονται ανάλογα με τη φάση του εμμηνορροϊκού τους κύκλου.
«Ένα μοντέλο που αντιμετωπίζει όλες τις γυναίκες με τον ίδιο τρόπο, λέγοντας ‘σε αυτή τη φάση πρέπει να γυμνάζεσαι έτσι και σε μια άλλη φάση διαφορετικά’, δεν θα πρέπει να αποτελεί συμβουλή που εφαρμόζεται σε όλες τις γυναίκες», λέει.
Ανησυχεί ότι η επαναλαμβανόμενη υπόδειξη προς τις γυναίκες πως είναι πιθανό να είναι πιο αδύναμες ή λιγότερο ικανές σε συγκεκριμένα σημεία του κύκλου τους θα μπορούσε να προκαλέσει το λεγόμενο φαινόμενο nocebo – κατά το οποίο οι αρνητικές προσδοκίες επηρεάζουν από μόνες τους το πώς αισθάνεται ή αποδίδει κάποιος.
Η McNulty λέει στο BBC ότι η συστηματική μείωση της έντασης στις ασκήσεις αντιστάσεων θα μπορούσε επίσης να περιορίσει την πρόοδο. Η προπόνηση ενδυνάμωσης είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις γυναίκες, οι οποίες αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο οστεοπόρωσης σε μεγαλύτερη ηλικία.
Για την ανάπτυξη δύναμης απαιτείται συνεπής προπόνηση με σταδιακή αύξηση της επιβάρυνσης, επισημαίνει, και «δεν θέλουμε να δημιουργήσουμε άλλο ένα εμπόδιο, υποδεικνύοντας στις γυναίκες να γυμνάζονται λιγότερο σχεδόν για τον μισό μήνα».
Η Dr Bate προειδοποιεί επίσης για τον κίνδυνο να θεωρούνται φυσιολογικά τα έντονα συμπτώματα. Εάν ο πόνος, η κόπωση ή οι αλλαγές στη διάθεση επηρεάζουν την άσκηση ή την καθημερινή ζωή, οι γυναίκες θα πρέπει να ζητούν ιατρική συμβουλή, αντί να θεωρούν ότι πρόκειται για αναπόφευκτο μέρος του κύκλου τους.
Πώς να «ακούτε» τον κύκλο σας
Παρότι ο συγχρονισμός της άσκησης με τον εμμηνορροϊκό κύκλο δεν φαίνεται να υποστηρίζεται από ισχυρά επιστημονικά στοιχεία, οι ειδικοί προτείνουν να έχουμε επίγνωση του κύκλου μας.
Η McNulty λέει ότι η παρακολούθηση του κύκλου μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο τρόπο για να κατανοήσουμε τα προσωπικά μας μοτίβα, ενώ και η Dr Bate ενθαρρύνει τις γυναίκες να εξοικειωθούν περισσότερο με το πώς αισθάνονται σε διαφορετικά σημεία του μήνα.
Και οι δύο χαιρετίζουν το γεγονός ότι η υγεία που σχετίζεται με την περίοδο συζητείται πλέον πιο ανοιχτά, επισημαίνουν όμως ότι το επίκεντρο θα πρέπει να είναι η ατομική εμπειρία και όχι οι αυστηροί κανόνες που βασίζονται στις διαφορετικές φάσεις του κύκλου.
Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι έχετε διαθέσιμα παυσίπονα πριν από την περίοδο, ότι παίρνετε μια ημέρα ξεκούρασης όταν τα συμπτώματα είναι εντονότερα ή ότι μειώνετε την ένταση μιας προπόνησης εάν αισθάνεστε ασυνήθιστα κουρασμένες.
Για τη Dr Bate, «το σημαντικότερο είναι να αφουγκράζεστε το πώς αισθάνεστε». Με άλλα λόγια, χρησιμοποιήστε τον κύκλο σας ως πληροφορία και όχι ως ένα σύνολο κανόνων.
Με πληροφορίες από BBC
