Σε ένα παλιό μοναστήρι του 15ου αιώνα στο νησί Τζιουντέκα της Βενετίας, οι επισκέπτες καλούνται να βυθιστούν, κυριολεκτικά και μεταφορικά, σε έναν υποβρύχιο κόσμο όπου τέχνη, επιστήμη και τεχνολογία συνυπάρχουν.
Η έκθεση «As Above, So Below», που παρουσιάζεται στο πλαίσιο της Μπιενάλε Βενετίας έως τις 8 Ιουνίου, συγκεντρώνει έργα επτά καλλιτεχνών και συλλογικοτήτων που επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση ανθρώπου και φύσης. Μέσα από ηχητικές εγκαταστάσεις, βίντεο και διαδραστικά έργα, το κοινό μεταφέρεται σε ένα περιβάλλον όπου τα όρια μεταξύ ανθρώπου και άλλων μορφών ζωής γίνονται ρευστά.
Καθώς περιηγείται κανείς στον χώρο, ακούει το τραγούδι των φαλαινών, ήχους από ψάρια στα θαλάσσια λιβάδια της Μεσογείου και δονήσεις από βιοφωταυγές πλαγκτόν που μοιάζει να φωτίζει το νερό. Οι ήχοι από σκάφη καταγεγραμμένοι κάτω από την επιφάνεια της λιμνοθάλασσας της Βενετίας θυμίζουν βουητό εντόμων, δημιουργώντας μια σχεδόν υπνωτική εμπειρία.
In Venice, an Ocean-Inspired Exhibition Takes Visitors Under the Sea https://t.co/tFe9YMZs3n pic.twitter.com/7YZgt4nv3G
— Gabriel Eckstein (@GabrielEckstein) May 4, 2026
Μία έκθεση στη Βενετία για τον επαναπροσδιορισμό της σχέσης μας με τη φύση
Όπως εξηγεί η συν-επιμελήτρια, Elizabeth Zhivkova, η έκθεση γεννήθηκε από την ανάγκη «να επανεξετάσουμε τη σχέση μας με τη φύση, όχι ως κάτι ξεχωριστό από εμάς, αλλά ως ένα αλληλοσυνδεόμενο σύστημα».
Κεντρικό έργο της έκθεσης είναι η εγκατάσταση «Βλέποντας την ηχώ στο μυαλό μίας φάλαινας (Seeing Echoes in the Mind of the Whale)» της βρετανικής καλλιτεχνικής ομάδας Marshmallow Laser Feast. Μέσα από μια μεγάλη οθόνη, οι επισκέπτες «μπαίνουν» στον αισθητηριακό κόσμο ενός δελφινιού και διαφορετικών ειδών φαλαινών.
Οι ήχοι, όπως σφυρίγματα, κλικ και μελωδίες, συνδυάζονται με οπτικά εφέ που αποδίδουν την ηχοεντόπιση (echolocation), δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο τα θαλάσσια θηλαστικά «βλέπουν» μέσω του ήχου. Το αποτέλεσμα είναι μια εμπειρία που επιχειρεί να μεταφέρει τον θεατή σε μια εντελώς διαφορετική αντίληψη του κόσμου.
Όπως σημειώνει ο καλλιτέχνης Ersin Han Ersin, στόχος είναι οι επισκέπτες να «αποκολληθούν» από το σώμα τους και να νιώσουν, έστω στιγμιαία, πώς είναι να υπάρχεις ως δελφίνι ή φάλαινα.
Βενετία: Το νερό ως «ζωντανό αρχείο»
Σε άλλη εγκατάσταση, ο καλλιτέχνης Antoine Bertin εξερευνά τον απρόσμενα «ομιλητικό» κόσμο των ψαριών. Εμπνευσμένος από ήχους που καταγράφηκαν σε θαλάσσια λιβάδια, δημιούργησε γλυπτά-ψάρια με χορδές που πάλλονται μέσω ηλεκτρομαγνητών, παράγοντας ήχους παρόμοιους με μουσικά όργανα.
Η εγκατάσταση συνδυάζει ηχογραφήσεις από τον βυθό της Βενετίας, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στη θαλάσσια ζωή και το αστικό περιβάλλον.
Στο έργο «Water Older Than the Sun», η καλλιτέχνιδα Almagul Menlibayeva συνδέει το κοινό με την Κασπία Θάλασσα, η οποία απειλείται από την κλιματική αλλαγή και την εξόρυξη υδρογονανθράκων.
Μέσα από υφάσματα, βίντεο και εικόνες που έχουν δημιουργηθεί και με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, το νερό παρουσιάζεται όχι απλώς ως φυσικός πόρος αλλά ως «κοσμική, ζωντανή οντότητα» με μνήμη.
Στην είσοδο του χώρου, η καλλιτέχνιδα Elnara Nasirli μετατρέπει μια ελιά σε μουσικό όργανο. Στο έργο «Whispering Forest», οι βιοηλεκτρικοί παλμοί του δέντρου μεταφράζονται σε ήχο, τον οποίο οι επισκέπτες μπορούν να ακούσουν μόνο αν το αγγίξουν ή πλησιάσουν πολύ κοντά.
Όπως σημειώνουν οι επιμελητές, η θάλασσα, το έδαφος, η ατμόσφαιρα και το ανθρώπινο σώμα δεν είναι ξεχωριστές οντότητες, αλλά μέρη ενός κοινού συστήματος.
Με πληροφορίες από New York Times
