Οι διατροφικές διαταραχές όπως η νευρική ανορεξία, η βουλιμία ή διαταραχή υπερφαγίας, αποτελούν σοβαρές καταστάσεις, οι οποίες απαιτούν ιατρική παρακολούθηση, καθώς και διατροφική συμβουλευτική. Σε μία πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Diabetic Medicine, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας εξέτασαν πόσο συχνά εμφανίζονται συμπτώματα διαταραχής υπερφαγίας (BED) σε ενήλικες με διαβήτη τύπου 2 στη χώρα.
Η διαταραχή υπερφαγίας χαρακτηρίζεται συχνά από την κατανάλωση ασυνήθιστα μεγάλων ποσοτήτων φαγητού σε σύντομο χρονικό διάστημα, συνοδευόμενη από την αίσθηση αδυναμίας διακοπής ή ελέγχου της ποσότητας που καταναλώνεται. Τα επεισόδια αυτά μπορεί να προκαλέσουν αισθήματα ενοχής ή ντροπής για τις διατροφικές συνήθειες του ατόμου.
Αφού συγκέντρωσαν στοιχεία από περισσότερα από 2.000 άτομα με διαβήτη σχετικά με τις διατροφικές τους συνήθειες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 2,9% εμφάνιζε ενδείξεις πιθανής διαταραχής υπερφαγίας (BED), ενώ ένα επιπλέον 3,1% ανέφερε συμπτώματα υποκλινικής μορφής. Τα άτομα με πιθανή διαταραχή υπερφαγίας είχαν διαγνωστεί με διαβήτη σε μικρότερη διάμεση ηλικία, περίπου στα 52 έτη, σε σύγκριση με τα 60 έτη για όσους δεν εμφάνιζαν συμπτώματα.
Διαβήτης και άλλες επιβαρύνσεις
Ο διαβήτης τύπου 2 αποτελεί μείζονα παγκόσμια πρόκληση για τη δημόσια υγεία, καθώς ο επιπολασμός του αυξήθηκε από 3,09% σε 6,11% μεταξύ 1990 και 2021. Εκτιμάται ότι σήμερα 589 εκατομμύρια ενήλικες ζουν με διαβήτη, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες, με ορισμένες προβλέψεις να κάνουν λόγο για 853 εκατομμύρια έως το 2050.
Οι επιπτώσεις της νόσου δεν περιορίζονται στις σωματικές εκδηλώσεις της, όπως τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα ή ο υψηλότερος κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων. Η ψυχολογική επιβάρυνση μπορεί να είναι εξίσου δύσκολη στη διαχείριση, καθώς η κατάθλιψη από μόνη της επηρεάζει έως και το 25% των ατόμων με διαβήτη τύπου 2. Οι διατροφικές διαταραχές προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο επιβάρυνσης, με τη διαταραχή υπερφαγίας (BED) να εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα με διαβήτη σε σχέση με όσους δεν πάσχουν από τη νόσο.
Προηγούμενες μελέτες που διερεύνησαν τη σχέση μεταξύ των δύο καταστάσεων έχουν καταγράψει σημαντικές αποκλίσεις στα ποσοστά διαταραχής υπερφαγίας. Ειδικότερα, από το 2,5% έως το 29,6% των ατόμων με διαβήτη τύπου 2 πληρούσαν τα διαγνωστικά κριτήρια της διαταραχής, ενώ στον γενικό πληθυσμό ο επιπολασμός της κατά τη διάρκεια της ζωής υπολογίζεται σε 1,9%.
Τι έδειξε η μελέτη
Προκειμένου να προσδιορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη συχνότητα της διαταραχής στον πληθυσμό της Δανίας, οι ερευνητές κάλεσαν ενήλικες με διαβήτη τύπου 2, οι οποίοι συμμετείχαν στην ομάδα παρακολούθησης του Δανικού Κέντρου Στρατηγικής Έρευνας για τον Διαβήτη Τύπου 2 (Danish Center for Strategic Research in Type 2 Diabetes – DD2), να λάβουν μέρος σε έρευνα.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν το Ερωτηματολόγιο για τη Διαταραχή Υπερφαγίας (Binge Eating Disorder Questionnaire), ένα επικυρωμένο διαδικτυακό εργαλείο εννέα ερωτήσεων, το οποίο βασίζεται στα επίσημα διαγνωστικά κριτήρια των DSM-5 και ICD-11. Με βάση τις απαντήσεις τους, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες.
Στην ομάδα με πιθανή διαταραχή υπερφαγίας εντάχθηκαν άτομα που εμφάνιζαν επεισόδια υπερφαγίας με απώλεια ελέγχου τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα και βίωναν σημαντική συναισθηματική δυσφορία εξαιτίας τους. Η ομάδα με υποκλινικά συμπτώματα περιλάμβανε άτομα που ανέφεραν επεισόδια υπερφαγίας με την ίδια συχνότητα, χωρίς ωστόσο να βιώνουν έντονη συναισθηματική δυσφορία. Οι συμμετέχοντες που δεν πληρούσαν κανένα από τα δύο σύνολα κριτηρίων ταξινομήθηκαν στην ομάδα χωρίς διαταραχή υπερφαγίας.
Οι απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο συσχετίστηκαν με τα εθνικά μητρώα υγείας της Δανίας, δίνοντας στους ερευνητές τη δυνατότητα να συγκεντρώσουν αποτελέσματα αιματολογικών εξετάσεων, καθώς και πληροφορίες σχετικά με τη φαρμακευτική αγωγή και την κατάσταση της ψυχικής υγείας των συμμετεχόντων.
Πόσο συχνή είναι η διαταραχή υπερφαγίας στα άτομα με διαβήτη;
Η ανάλυση έδειξε ότι περίπου το 6% των ενηλίκων που συμμετείχαν στη μελέτη εμφάνιζε συμπτώματα υπερφαγίας. Από αυτούς, 72 άτομα εμφάνισαν ενδείξεις πιθανής διαταραχής υπερφαγίας (BED), ενώ άλλα 76 παρουσίαζαν υποκλινικά συμπτώματα.
Τα συμπτώματα υπερφαγίας ήταν περισσότερες από 11 φορές συχνότερα στα άτομα με σοβαρή παχυσαρκία, δηλαδή με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) ίσο ή μεγαλύτερο από 35 kg/m², σε σύγκριση με τα άτομα που είχαν φυσιολογικό βάρος. Παράλληλα, οι γυναίκες είχαν κατά 54% περισσότερες πιθανότητες από τους άνδρες να αναφέρουν τέτοια συμπτώματα.
Τα ευρήματα συνέδεσαν επίσης τα συμπτώματα υπερφαγίας με χειρότερη ψυχική υγεία. Τα άτομα που επηρεάζονταν από αυτά συγκέντρωναν χαμηλότερες βαθμολογίες στον δείκτη συναισθηματικής ευεξίας, ενώ ήταν πιθανότερο να εμφανίζουν κατάθλιψη και άγχος και να λαμβάνουν αντικαταθλιπτική αγωγή.
Η σύνδεση μεταξύ αυτών των δύο φαινομενικά διαφορετικών προβλημάτων υγείας χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Οι ερευνητές επισημαίνουν, παράλληλα, ότι τόσο οι ασθενείς όσο και οι γιατροί χρειάζεται να είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι ως προς τα συμπτώματα της διαταραχής υπερφαγίας. Μελλοντικές μελέτες θα μπορούσαν να προσδιορίσουν τον καλύτερο τρόπο ενσωμάτωσης της αναγνώρισης των σχετικών συμπτωμάτων στην τακτική παρακολούθηση των ατόμων με διαβήτη.
Με πληροφορίες από Medicalxpress
