Ατάλαντοι γόνοι, άθλια προνόμια
Είναι δύσκολο να διαχειρίζεσαι έργα μεγαλείου αν δεν είσαι κι εσύ «μεγάλος»
ΠΟΛΛΟΙ ΒΡΙΖΟΥΝ το γιο του Χατζιδάκι επειδή είναι αυστηρός στη διαχείριση της κληρονομιάς του. Τώρα όμως που πέρασε ο καιρός και φάνηκε πού πάει το πράγμα, ας το παραδεχτούμε: Υπήρξε σχεδόν άψογος. Έτσι αυστηρός ήταν και ο Μάνος. Έτσι περιφρονούσε τα τσιμπούρια που θέλανε να εμβαπτιστούν στην κολυμβήθρα του. Να κλέψουν από τη χάρη και τη δόξα του. Αν το έργο του φυλασσόταν πιο χαλαρά, σε αυτό το κωλοχανείο που είναι η νέα Ελλάς σίγουρα τα σκυλιά του γούστου θα το είχαν κατασπαράξει. Το έργο του δεν θα πάθαινε τίποτα επί της ουσίας, είναι πιο ισχυρό από τη χυδαιότητα· απλώς ένα κοινό άσχετο, νεότερο, θα τον μάθαινε μέσα από μια βαρβαρική εκδοχή του ― π.χ. από μια μπουζουξού on drugs. Υπάρχει λόγος;
Αντίθετα, ο Μάνος κερδίζει κάθε μέρα που περνάει. Αυτό οφείλεται κυρίως στη δύναμη της μουσικής του. Αλλά οφείλεται και στο γιό του.
Όπως κερδίζουν κι άλλοι. Οι απόγονοι του Μπενάκη μού έρχονται στο νου. Κι ο Τσαρούχης. Η ανιψιά του μια χαρά κέρβερος απεδείχθη. Διορατική. Αρχικά νόμιζα ότι ήταν φοβισμένη και συντηρητική. Μέχρι που είδα το λεύκωμα που έφτιαξε για τον Τσαρούχη ο Άνταμ Σίμτσικ ― πρωτοποριακό και τολμηρό.
‘Έτσι και το αρχείο του Καβάφη. Όσο το είχε ο γιός του Σαββίδη, αυτό το τόσο ατάλαντο και μνησίκακο παιδί, ήταν μια βαλίτσα κλειστή, πνευματικώς τσιφούτικη. Αφ’ ότου την αγόρασε το Ίδρυμα Ωνάση, το αρχείο άνοιξε ελεύθερα στους μελετητές, ψηφιοποιήθηκε εξαντλητικά και δόθηκε στο κοινό, διέδωσε ακόμη περισσότερο την ήδη παντοδύναμη φωνή του Γέρου.
Ο Μανόλης Σαββίδης! Να το παράδειγμα προς αποφυγήν― του ατάλαντου γόνου. Το μόνο επιτυχές που είχε πάνω του ήταν ο πατέρας του. Ανίκανος να διαχειριστεί το λαμπρή κληρονομιά του, είτε τα αρχεία του Γιώργου Σαββίδη είτε το Ίδρυμα Λαμπράκη, τα πούλησε ή τα είδε να γίνονται πουκάμισα αδειανά, αποκαΐδια. Στη χθαμαλή του παρουσία στα βοσκοτόπια της δημιουργίας, δημιούργησε με αγκομαχητά δύο πτωχαλαζονικές, θνησιγενείς φλόμπες: το περιοδικό Ιστός (μια ασπόνδυλη και μαραζιάρα εκδοχή του Νew Yorker —με εξώφυλλο τη Λιάνα Κανέλλη!), και το σάιτ Τhe GreekCloud.gr , ένα επίσης ασπόνδυλο σάιτ στο οποίο εμφανιζόταν πού και πού, σαν ανεράιδα, με ολιγόλογες, νοστιμούτσικες κακίες, που ήθελαν να είναι αστικές αλλά η ζοφώδης φύση τους εβόα, και το μόνο που άξιζε ήταν οι επίσης στρεψόδικες, αλλά μπαμπάτσικες βιβλιοκριτικές του Ζωγραφάκη.
Διακρίνετε κάποια σιχασιά; Υπάρχει. Διότι, αυτό το αποτυχημένο nepo-kid (αντιπαθές όπως τα περισσότερα nepo-kids, με προεξάρχουσα την αχρηστότατη υπουργό Όλγα Κεφαλογιάννη, που έχει ρημάξει το ίνσταγκραμ με τα μπόλιγουντ στόρις της, τι τσαχπίνα θεέ μου!)· αυτός λοιπόν ο τύπος, καβάλα στα αναρίθμητα προνόμιά του και την ταξική του ασυλία, είχε κάποτε εκπομπή στον ραδιοφωνικό σταθμό του θείου του (βέβαια), τον Top FM. Και τι βρήκε να πει (τον άκουσα με τα αυτιά μου ένα απόγευμα, εμβρόντητος) όταν πρωτοεξέδωσα το «01», για εμάς, που όχι προνόμια δεν είχαμε, αλλά ούτε βρακί ν’ αλλάξουμε; Ότι είμαστε gay, χε χε χε… Αυτή ήταν η κριτική του. Κι έβαλε μετά ένα τραγούδι των Pet Shop Boys, αφού είναι αδελφές κι αυτοί. Εν έτει 1993. Τραμπούκος στην πορφύρα.
Τέλος πάντων, τι σκαλίζω τις στάχτες, αφού η διόρθωση έγινε. Είναι δύσκολο να διαχειρίζεσαι έργα μεγαλείου αν δεν είσαι κι εσύ «μεγάλος». Αλλά είναι και κρίσιμο ― για όλους. Γιατί τα έργα τέχνης είναι μια δωρεά στην ανθρωπότητα· δεν γεννήθηκαν για να τα κρεμάνε οι πλούσιοι σαν τρόπαια στις συνήθως φρικαλέες επαύλεις τους ή να σκέπουν δείπνα με κτηνάρες και σφυρίδα στη σχάρα. Είναι εκεί για να κάνουν τη ζωή των ανθρώ λίγο υποφερτή, ερμηνεύοντας τα μυστήρια του οργανισμού και δείχνοντας όσα δια γυμνού οφθαλμού δεν διακρίνονται στην λεπτοφυή ύφανση των ονείρων.
