Ξεκινάμε με ενθουσιασμό να γυμναζόμαστε, να τρεφόμαστε πιο υγιεινά, να διαβάζουμε καθημερινά ή να κοιμόμαστε νωρίτερα. Τις πρώτες ημέρες όλα μοιάζουν εύκολα. Ωστόσο, λίγες εβδομάδες αργότερα, οι παλιές συνήθειες επιστρέφουν και οι καινούργιες εγκαταλείπονται. Γιατί συμβαίνει αυτό και τι μπορούμε να κάνουμε για να διατηρήσουμε τις αλλαγές που επιθυμούμε;
Η απάντηση, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν βρίσκεται αποκλειστικά στην αυτοπειθαρχία. Καθοριστικό ρόλο παίζουν το περιβάλλον, η επανάληψη, οι προσδοκίες μας και ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος συνδέει μια συμπεριφορά με την ανταμοιβή.
Γιατί δυσκολευόμαστε να διατηρήσουμε μια νέα συνήθεια
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος τείνει να προτιμά γνώριμες συμπεριφορές, επειδή απαιτούν λιγότερη συνειδητή προσπάθεια. Αντίθετα, η υιοθέτηση μιας νέας συνήθειας χρειάζεται αρχικά προσοχή, οργάνωση και συνέπεια.
Όπως εξηγεί το Harvard Health, η αλλαγή συμπεριφοράς είναι μια διαδικασία με διαφορετικά στάδια και πιθανές υποτροπές. Η αρχική αποφασιστικότητα δεν αρκεί πάντα, ιδιαίτερα όταν οι αλλαγές απαιτούν χρόνο ή δεν προσφέρουν άμεσα ορατά αποτελέσματα.
Επιπλέον, το άγχος, η κούραση και οι καθημερινές υποχρεώσεις μπορούν να μας οδηγήσουν πίσω σε παλιές, αυτοματοποιημένες συμπεριφορές.
Πόσες ημέρες χρειάζονται για να δημιουργηθεί μια συνήθεια
Η διαδεδομένη αντίληψη ότι αρκούν 21 ημέρες για να αποκτήσουμε μια νέα συνήθεια δεν επιβεβαιώνεται από την επιστημονική έρευνα.
Μελέτη του University College London, που δημοσιεύθηκε το 2009, διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες χρειάστηκαν κατά μέσο όρο 66 ημέρες για να αποκτήσει μια νέα συμπεριφορά αυτοματοποιημένο χαρακτήρα.
Ωστόσο, ο χρόνος παρουσίασε μεγάλες διακυμάνσεις, ανάλογα με το άτομο και τη δυσκολία της συνήθειας.
Επομένως, δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο χρονικό όριο που να ισχύει για όλους. Το σημαντικότερο είναι η σταθερή επανάληψη μέσα σε παρόμοιες συνθήκες.
Πώς να χτίσεις καλές συνήθειες που διαρκούν
Οι ειδικοί προτείνουν να ξεκινάμε με μικρούς, συγκεκριμένους και ρεαλιστικούς στόχους. Αντί να αποφασίσουμε ότι θα γυμναζόμαστε μία ώρα καθημερινά, μπορούμε να αρχίσουμε με δέκα λεπτά περπάτημα.
Εξίσου χρήσιμο είναι να συνδέουμε τη νέα συνήθεια με μια ήδη καθιερωμένη δραστηριότητα. Για παράδειγμα, μπορούμε να διαβάζουμε λίγες σελίδες μετά τον πρωινό καφέ.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η ευχαρίστηση. Όπως επισημαίνει ο Guardian, όταν μια δραστηριότητα προσφέρει κάποια άμεση ικανοποίηση, είναι ευκολότερο να την επαναλάβουμε.
Η παρακολούθηση της προόδου και η διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος που διευκολύνει την επιθυμητή συμπεριφορά μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη συνέπεια.
Ποια λάθη μας κάνουν να εγκαταλείπουμε τις συνήθειές μας
Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι ότι προσπαθούμε να αλλάξουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Θέτουμε υπερβολικά φιλόδοξους στόχους και απογοητευόμαστε όταν δεν βλέπουμε γρήγορα αποτελέσματα.
Άλλο λάθος είναι η νοοτροπία «όλα ή τίποτα». Μια χαμένη προπόνηση ή μία ημέρα χωρίς διάβασμα δεν ακυρώνει την προηγούμενη προσπάθεια.
Οι έρευνες δείχνουν ότι μια μεμονωμένη παράλειψη δεν καταστρέφει απαραίτητα τη διαδικασία δημιουργίας μιας συνήθειας. Το μυστικό, επομένως, δεν είναι να μην παρεκκλίνουμε ποτέ από το πρόγραμμά μας, αλλά να επιστρέφουμε σε αυτό χωρίς να εγκαταλείπουμε τον στόχο.
Με πληροφορίες από Guardian, Harvard Health
