Η Disney δεν έχει καταφέρει ακόμη να κάνει απόσβεση τα 4,2 δισ. δολάρια που έχει επενδύσει στη Disneyland στο Παρίσι, περισσότερα από 30 χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του θεματικού πάρκου, παρά το γεγονός ότι το γαλλικό θέρετρο αποτελεί πλέον τη πιο επιτυχημένη διεθνή δραστηριότητά της.
Το εκτεταμένο συγκρότημα άνοιξε τις πύλες του το 1992 και σήμερα υποδέχεται περίπου 16 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως. Ανήκει εξ ολοκλήρου στη Disney και περιλαμβάνει δύο θεματικά πάρκα: το Disneyland Park και το Disney Adventure World, το οποίο εγκαινίασε στα τέλη Μαρτίου τη μεγαλύτερη επέκταση στην ιστορία του.
Η νέα θεματική περιοχή, εμπνευσμένη από την επιτυχημένη ταινία κινουμένων σχεδίων «Frozen», αποτελεί μέρος επένδυσης ύψους 2,5 δισ. δολαρίων (2 δισ. ευρώ). Στα εγκαίνια παρευρέθηκαν ο διευθύνων σύμβουλος της Disney, Τζος Ντ’Αμάρο, και ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν.
Λίγο πριν από τα εγκαίνια, η μητρική εταιρεία του θερέτρου, Euro Disney Associés (EDA), ανακοίνωσε ιδιαίτερα θετικά οικονομικά αποτελέσματα.
Τα καθαρά κέρδη σχεδόν τριπλασιάστηκαν, φτάνοντας τα 304,2 εκατ. δολάρια (260 εκατ. ευρώ), ωστόσο το ποσό αυτό παραμένει μικρό σε σχέση με τις τεράστιες ζημίες που κατέγραψε η εταιρεία κατά τα πρώτα 25 χρόνια λειτουργίας της.
Το βάρος του υπερφιλόδοξου σχεδίου
Η Disney δεν δημοσιοποιεί ξεχωριστά οικονομικά στοιχεία για κάθε θεματικό πάρκο στις ΗΠΑ, όμως οι γαλλικές κανονιστικές υποχρεώσεις επιτρέπουν την αναλυτική εξέταση της πορείας της Disneyland Paris.
Η ανάλυση των οικονομικών καταστάσεων – τουλάχιστον 30 χρόνων – αποκαλύπτει ότι το έργο ξεκίνησε με ένα τεράστιο χρηματοδοτικό βάρος. Η Disney εξασφάλισε μια έκταση 5.510 στρεμμάτων, σχεδόν το ένα πέμπτο της έκτασης του Παρισιού, προκειμένου να αποτρέψει μελλοντικούς ανταγωνιστές από το να εγκατασταθούν στην περιοχή.
Ωστόσο, η αγορά της γης συνοδεύτηκε από όρους. Η γαλλική κυβέρνηση απαίτησε τη δημιουργία σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Η Disney κατείχε το 49% της Euro Disney, ενώ το υπόλοιπο ανήκε σε δημόσιους επενδυτές και η εταιρεία ήταν εισηγμένη στο χρηματιστήριο Euronext.
Σε αντίθεση με τα αμερικανικά πάρκα της, η Disney δεν χρηματοδότησε απευθείας την κατασκευή. Από το συνολικό κόστος των 4,9 δισ. δολαρίων, το 59,8% καλύφθηκε μέσω τραπεζικών δανείων, ενώ η ίδια η Disney συνεισέφερε μόλις 132,1 εκατ. δολάρια.
Τα πρώτα προβλήματα
Τα προβλήματα εμφανίστηκαν σχεδόν αμέσως. Πολλοί Γάλλοι επισκέπτες θεώρησαν υψηλές τις τιμές των εισιτηρίων, αντέδρασαν στην απουσία αλκοόλ στα εστιατόρια και επέκριναν το γεγονός ότι η αγγλική γλώσσα κυριαρχούσε στις υπηρεσίες του πάρκου.
Βαριά επιβαρυμένη από τον δανεισμό της, η Euro Disney έχει καταγράψει καθαρά κέρδη μόλις 13 φορές από το 1992. Οι συνολικές ζημίες της ξεπέρασαν τα 3,7 δισ. δολάρια (3,3 δισ. ευρώ).
Ήδη από το 1993, ο τότε πρόεδρος της Euro Disney, Φιλίπ Μπουργκινιόν, προειδοποιούσε ότι η χρηματοοικονομική δομή της εταιρείας απειλούσε την ίδια την ύπαρξή της.
Οι διασώσεις από τη Disney
Μέχρι το τέλος του 2015, η Disney είχε επενδύσει περίπου 1,3 δισ. δολάρια μέσω διαδοχικών αυξήσεων κεφαλαίου και είχε δαπανήσει ακόμη 214,3 εκατ. δολάρια για την αγορά περιουσιακών στοιχείων της Euro Disney, τα οποία στη συνέχεια μίσθωσε πίσω στην εταιρεία, προσφέροντάς της πολύτιμη ρευστότητα.
Παράλληλα, αποπλήρωσε τραπεζικά δάνεια, τα αντικατέστησε με χαμηλότοκο δανεισμό και μετέτρεψε μέρος των οφειλών σε μετοχικό κεφάλαιο.
Η εταιρεία βρέθηκε επίσης αντιμέτωπη με εξωγενείς κρίσεις. Άνοιξε εν μέσω ύφεσης στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ενώ το δεύτερο πάρκο εγκαινιάστηκε το 2002, λίγο μετά την παγκόσμια κάμψη του τουρισμού που προκάλεσαν οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.
Το μεγαλύτερο πλήγμα ήρθε το 2016, όταν οι επισκέπτες μειώθηκαν δραστικά μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι το 2015, οδηγώντας την εταιρεία σε ζημίες-ρεκόρ ύψους 961,8 εκατ. δολαρίων.
Η πλήρης εξαγορά και η επόμενη μέρα
Το 2017 η Disney προχώρησε στην εξαγορά όλων των υπόλοιπων μετόχων έναντι 250,8 εκατ. ευρώ και απέσυρε την εταιρεία από το χρηματιστήριο.
Η πλήρης αναδιάρθρωση και απομείωση του χρέους κόστισε περίπου 1,7 δισ. δολάρια και έθεσε τα θεμέλια για σταθερή κερδοφορία. Ωστόσο, η πανδημία ανέκοψε αυτή την πορεία, ενώ σήμερα νέες προκλήσεις δημιουργεί η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, που έχει αυξήσει τις τιμές των καυσίμων και των αεροπορικών εισιτηρίων.
Συνολικά, η Disney έχει επενδύσει περίπου 6,8 δισ. δολάρια (5,7 δισ. ευρώ) στη Euro Disney χωρίς ακόμη να έχει ανακτήσει το σύνολο των κεφαλαίων της.
Η εταιρεία έχει λάβει μόνο ένα μέρισμα, το 1993, ύψους μόλις 10,2 εκατ. δολαρίων. Επιπλέον, εισέπραξε 140,9 εκατ. δολάρια από την πώληση ποσοστού 10% στον Σαουδάραβα επενδυτή πρίγκιπα Αλ Ουαλίντ μπιν Ταλάλ το 1994.
Παρότι η Disneyland Paris καταβάλλει κάθε χρόνο εκατομμύρια ευρώ στη μητρική εταιρεία για δικαιώματα χρήσης χαρακτήρων, ταινιών, σχεδιασμού πάρκων και άλλων υπηρεσιών, τα έσοδα αυτά δεν αρκούν για να καλύψουν το συνολικό ύψος της επένδυσης.
Μέχρι σήμερα, τα δικαιώματα εκμετάλλευσης και οι αμοιβές διαχείρισης που έχει εισπράξει η Disney ανέρχονται σε περίπου 2,4 δισ. δολάρια, ποσό που αντισταθμίζει λιγότερο από το μισό των συνολικών επενδύσεών της.
Παρά τα οικονομικά δεδομένα, η Disneyland Paris εξακολουθεί να αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο προβολής των προϊόντων, των ταινιών και των χαρακτήρων της Disney σε εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο, προσφέροντας στη μητρική εταιρεία αξία που δεν αποτυπώνεται αποκλειστικά στους ισολογισμούς.
Με πληροφορίες από Guardian
