Ο Άρης Δημοκίδης παρουσιάζει τη «Σκληρή Αλήθεια για τον Ανδρέα Βουτσινά», έναν σκηνοθέτη και ηθοποιό που έκανε διεθνή καριέρα προτού επιστρέψει στην Ελλάδα και ταράξει τα νερά. Οι νεότεροι ίσως δεν τον γνωρίζουν αλλά σε όσους ήρθαν σε επαφή με την τέχνη του έμεινε αξέχαστος. Στο σημερινό ηχητικό ντοκιμαντέρ μαθαίνουμε για την πλούσια σε εμπειρίες ζωή του και για το καλλιτεχνικό του στίγμα που ήταν απόλυτα διακριτό· έκανε mainstream θεάματα με ανατρεπτικό έως και προκλητικό για την εποχή του τρόπο.
Γεννήθηκε το 1932 στο Χαρτούμ του Σουδάν όπου παντρευτήκαν οι γονείς του, οι οποίοι κατάγονταν από την Κεφαλλονιά. Μετακόμισε στην Αθήνα με τη μητέρα του σε ηλικία πέντε ετών.
Σπούδασε στο Λονδίνο υποκριτική και ενδυματολογία, στη θεατρική σχολή του Όλντ Βικ, και στη σχολή δραματικής τέχνης και τραγουδιού Γουέμπερ Ντάγκλας. Κατόπιν φοίτησε και στη σχολή του Λι Στράσμπεργκ στη Νέα Υόρκη. Το 1957 έγινε μέλος του Actors Studio. Συνεργάστηκε με διάσημους ηθοποιούς, όπως ο Γουόρεν Μπίτι, η Φέι Ντάναγουεϊ, η Αν Μπάνκροφτ, η Φανί Αρντάν, και σκηνοθέτες όπως ο Ζιλ Ντασέν και ο Λικ Μπεσόν.
To 1967 συνόδευσε την Τζέιν Φόντα, με την οποία είχε στενή προσωπική και επαγγελματική σχέση, στο Παρίσι για τα γυρίσματα μιας ταινίας. Εκεί ίδρυσε ένα θεατρικό εργαστήρι, το «Θέατρο των Πενήντα» («Le theatre des Cinquante») που σημείωσε μεγάλη επιτυχία και επιχορηγήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας. Για την προσφορά του, η γαλλική κυβέρνηση τού απένειμε τον ανώτατο τιμητικό αξίωμα Commandeur des Arts et des Lettres, καθώς και τον τίτλο Chevalier du Merite.
Στην Ελλάδα σκηνοθετεί για πρώτη φορά το 1975 και λίγο καιρό αργότερα εγκαθίσταται οριστικά. Την πρώτη φορά συνεργάστηκε με τη Νόνικα Γαληνέα και στη συνέχεια με τις μεγαλύτερες Ελληνίδες σταρ: την Ειρήνη Παπά, τη Μελίνα Μερκούρη, την Αλίκη Βουγιουκλάκη, τη Μιμή Ντενίση, τη Ζωή Λάσκαρη κ.ά. Ξεχωριστή ήταν η συνεργασία του και με τη Δέσπω Διαμαντίδου, που χάρη στην επιμονή της να τη σκηνοθετήσει στη Θεσσαλονίκη, στο ΚΘΒΕ, επέστρεψε οριστικά και απέκτησε μια δυνατή σχέση με την πόλη έως το τέλος της ζωής του.
Πολυσχιδής καθώς ήταν, σκηνοθέτησε και μουσικά θεάματα, κάνοντας την αρχή με τη «Λεωφόρο» και «Λεωφόρο Β» των Σταµάτη Κραουνάκη και Λίνας Νικολακοπούλου, με την Άλκηστη Πρωτοψάλτη. Έκτοτε, οι μουσικές παραστάσεις που ανέβασε σε κέντρα διασκέδασης αποτέλεσαν σταθμό.
Στην πρώτη του Επίδαυρο με την «Ελένη» του Ευριπίδη πρώτη φορά εμφανίστηκαν στο αρχαίο θέατρο σύγχρονα σκηνικά, όπως σιντριβάνια και επιγραφές νέον, ενώ μια στιγμιαία γυμνόστηθη εμφάνιση της Λυδίας Φωτοπούλου δίχασε το κοινό. Στο φινάλε η υπόκλιση του σκηνοθέτη, κρατώντας στην αγκαλιά του το αγαπημένο του σκυλάκι, τη Μίκα, κόντεψε να γκρεμίσει το θέατρο.
Ο ίδιος λέει σε συνέντευξη στον Γιώργο Δουατζή, στην τηλεοπτική εκπομπή «Η πρώτη μου φορά» (1994, New Channel):
Είστε εκκεντρικός;
Δεν έχω κάνει τίποτα εκκεντρικό. Το ότι έβγαινα με το σκυλί μου στην Επίδαυρο… Το βρίσκω χυδαίο από τους ανθρώπους που το κριτικάρανε χωρίς να ξέρουν την ανάγκη που είχα εγώ εκείνη τη στιγμή να έχω κάτι που μου έδινε τη σιγουριά ότι υπήρχα. Και το είπα. Δηλαδή, αν ήμουν ανάπηρος και έβγαινα με μια αναπηρική καρέκλα, θα με κριτικάρανε; Όχι. Εκείνη τη στιγμή, όταν ο κόσμος φώναζε «Βουτσινάς-Βουτσινάς», το μόνο πράγμα που με κρατούσε όρθιο ήταν το ότι είχα στα χέρια μου αυτό το σκυλί που είχε γίνει η σιγουριά μου, η ζωή μου. Και βγήκα με το σκυλί, χωρίς να το κάνω επίτηδες. Δεν μπορούσα να βγω χωρίς αυτό.
Τι νιώσατε;
Αισθάνθηκα ποδοσφαιριστής. Φοβερό. Ήταν το δώρο που μου έδωσε η Ελλάδα, που δεν το περίμενα. Είχα ετοιμάσει τον μονόλογο που θα έλεγα όταν θα έπαιρνα το Όσκαρ, αλλά για μένα Επίδαυρος, Ηρώδειο, ήταν πράγματα απαγορευμένα, όπως ο χρυσός δίσκος που πήραμε με την Άλκηστη Πρωτοψάλτη. Είναι δώρα που έχουν σημασία αφάνταστη για μένα.
Ιδιαίτερη ήταν η σύνδεσή του με τον Γιάννη Τσαρούχη. Ο Βουτσινάς είχε δηλώσει ότι τον λάτρευε και ο Τσαρούχης είχε γράψει πάνω σε ένα έργο του που του χάρισε: «Στον Α.Β., τη μόνη ελπίδα του θεάτρου του κόσμου τούτου».
Πέθανε το 2010. Η επιθυμία του ήταν η σορός του να αποτεφρωθεί και η στάχτη του να διασκορπιστεί στην Επίδαυρο. Η σορός μεταφέρθηκε στη Βουλγαρία για αποτέφρωση και στις 22 Αυγούστου, ανήμερα των γενεθλίων του, και στη συνέχεια ο γιος του και δώδεκα φίλοι και παλιοί συνεργάτες του σκόρπισαν τις στάχτες στο αρχαίο θέατρο.
Συνεργάτις περιεχομένου: Ελένη Καλέση
Μουσική επένδυση: Nalyssa Green / Pan Pan / New*Deal / Teo x3 / Petros Satrazanis / Epidemic Sound / Βασίλης Κωστάκης/Armagos/ METAMAN
*Τα αποσπάσματα απ’ την ΕΡΤ προέρχονται απ’ το Αρχείο της ΕΡΤ, το οποίο ευχαριστούμε θερμά για την άδεια χρήσης
