Οι ΗΠΑ επιθυμούν το Ιράν να δηλώσει δημοσίως ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά και να δεσμευτεί να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που πρόκειται να πραγματοποιηθούν στο Ομάν το Σάββατο.
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης επικαλέστηκαν ανώνυμους αξιωματούχους, σύμφωνα με τους οποίους η Τεχεράνη είχε παραδεχτεί ιδιωτικά στους συμβούλους του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι επιθέσεις εναντίον πλοίων ήταν λάθος, αν και οι Ιρανοί φέρεται να απέδωσαν την ευθύνη σε μια εσωτερική ομάδα που έχει αποστατήσει.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες παρά τις συγκρούσεις αυτής της εβδομάδας στα Στενά του Ορμούζ, τις οποίες ο Λευκός Οίκος θεώρησε παραβίαση της εκεχειρίας.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η χώρα του «τήρησε τον λόγο της» όσον αφορά την εκεχειρία, προσθέτοντας στις X ότι οι ΗΠΑ είχαν παραβιάσει τη συμφωνία.
Νέος κύκλος διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ
Τον Ιούνιο, οι ΗΠΑ και το Ιράν υπέγραψαν συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, σύμφωνα με την οποία το Ιράν θα εξασφάλιζε, μεταξύ άλλων, την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων.
Η Τεχεράνη ανέφερε ότι μια ομάδα σκληροπυρηνικών αποστατών προσπαθούσε να υπονομεύσει τις διαπραγματεύσεις πυροβολώντας τα εμπορικά πλοία, όπως δήλωσαν ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ στο CBS News.
Ένας αξιωματούχος δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο: «Αυτοί [οι Ιρανοί] επέστρεψαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και είπαν: “Τα κάναμε θάλασσα. Κάναμε λάθος. Ας συνεχίσουμε τις συζητήσεις”».
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και δύο πρόσωπα που έχουν εμπλακεί ενεργά στις συνομιλίες για τη Μέση Ανατολή – ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ – αναμένεται να ηγηθούν των διαπραγματεύσεων το Σάββατο.
Ο Αραγτσί αναμένεται επίσης να παραστεί στις συνομιλίες.
Σε ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους την Παρασκευή, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι είχε διαβιβαστεί μήνυμα προς την ηγεσία της Τεχεράνης μέσω περιφερειακών μεσολαβητών, με το οποίο ζητούσαν από το Ιράν να εκδώσει δήλωση στην οποία θα αναγγέλλει ότι τα Στενά είναι ανοιχτά και ότι θα σταματήσει να στοχεύει εμπορικά πλοία, σύμφωνα με πολλαπλές αναφορές των μέσων ενημέρωσης.
«Είτε θα μας δώσουν αυτή τη δήλωση είτε δεν θα έχουμε ένα θετικό αποτέλεσμα για αυτούς», δήλωσε ένας αξιωματούχος, όπως μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.
Ο Λευκός Οίκος επιθυμεί επίσης το Ιράν να αναγνωρίσει δημοσίως ότι οι πυροβολισμοί κατά των πλοίων ήταν λάθος, σύμφωνα με το CBS.
«Η κατάπαυση πυρός έχει τελειώσει»
Εν τω μεταξύ, μια αντιπροσωπεία από το Κατάρ ταξίδεψε στο Ιράν την Παρασκευή για συνομιλίες με στόχο την εκτόνωση των εντάσεων και τη διευκόλυνση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Τραμπ έγραψε σε μια ανάρτησή του στο Truth Social νωρίτερα την Παρασκευή: «Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν μας ζήτησε να συνεχίσουμε τις “συνομιλίες”».
«Συμφωνήσαμε να το κάνουμε, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες τους έχουν δηλώσει, χωρίς καμία αμφιβολία, ότι η εκεχειρία έχει ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ!».
Τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, ο Τραμπ απάντησε επίσης σε αναφορές ότι το Ιράν είχε σχέδια να τον δολοφονήσει.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός θα «εξολόθρευε πλήρως και θα κατέστρεφε όλες τις περιοχές» της χώρας ως αντίποινα για μια τέτοια επίθεση.
Η εφημερίδα «Wall Street Journal» και άλλα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν αυτή την εβδομάδα ότι το Ισραήλ είχε κοινοποιήσει πληροφορίες στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν είχε πρόσφατα καταστρώσει σχέδιο για τη δολοφονία του Αμερικανού προέδρου.
Υπήρξαν επίσης ανοιχτές εκκλήσεις για τον θάνατο του Τραμπ κατά τη διάρκεια της κηδείας του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Τα Στενά του Ορμούζ
Δεν αναφέρθηκαν νέες επιθέσεις την Παρασκευή, μετά την έκρηξη των συγκρούσεων στην περιοχή του Κόλπου νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, που σηματοδότησε τη χειρότερη ανταλλαγή πυρών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν από τότε που οι δύο χώρες υπέγραψαν μια προσωρινή συμφωνία τον Ιούνιο.
Τρία πλοία δέχθηκαν πλήγματα ενώ ακολουθούσαν μια διαδρομή που είχαν προτείνει οι ΗΠΑ μέσω των υδάτων του Ομάν. Το Ιράν έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η μόνη «ασφαλής» διέλευση είναι μια ξεχωριστή διαδρομή μέσω των δικών του υδάτων.
Συνολική πρόοδος σημειώθηκε τον περασμένο μήνα, όταν οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν σε ένα μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων, το οποίο αποσκοπούσε στην παράταση της εκεχειρίας και στον τερματισμό της σύγκρουσης «σε όλα τα μέτωπα».
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, το Ιράν και το Ομάν πρέπει να διεξαγάγουν συνομιλίες «για να καθορίσουν τη μελλοντική διοίκηση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες» στα Στενά, σε συνεργασία με άλλα κράτη του Κόλπου.
Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, το Ιράν προσπάθησε να επιβάλει την κυριαρχία του επί των Στενών, μεταξύ άλλων με τη σύσταση της «Αρχής των Στενών του Περσικού Κόλπου», η οποία, όπως ανέφερε, θα διαχειριζόταν τις «άδειες ασφαλούς διέλευσης».
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars ανέφερε ότι, βάσει της νέας συμφωνίας με τις ΗΠΑ, τα Στενά τελικά θα τεθούν υπό τη διαχείριση του Ιράν σε συντονισμό με το Ομάν, συμπεριλαμβανομένων πιθανών «τελών υπηρεσιών» για τα πλοία που διέρχονται από τη θαλάσσια οδό.
Με πληροφορίες από BBC
