Ερευνητές στις ΗΠΑ δημιούργησαν ένα «μπισκότο» από ανακυκλωμένο πλαστικό, στο πλαίσιο προγράμματος της NASA για την ανάπτυξη νέων τροφίμων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε μελλοντικές αποστολές μεγάλης διάρκειας στο Διάστημα.
Η μέθοδος βασίζεται σε ειδικά τροποποιημένες ζύμες, οι οποίες μετατρέπουν πλαστικά και γεωργικά υπολείμματα σε πρωτεΐνες, λιπαρά και αρωματικές ουσίες. Το μείγμα που προκύπτει περνά στη συνέχεια από τρισδιάστατο εκτυπωτή και παίρνει τη μορφή ενός στρογγυλού «μπισκότου».
«Το εργαστήριό μου αναπτύσσει τεχνολογίες για την αξιοποίηση πλαστικών αποβλήτων», δήλωσε ο μικροβιολόγος Λαχίρου Τζαγιακόντι από το Southern Illinois University Carbondale, επικεφαλής της έρευνας. «Σκεφτήκαμε, γιατί να μη δοκιμάσουμε το ίδιο και με το φαγητό; Το πλαστικό είναι άνθρακας και το φαγητό είναι άνθρακας».
Προς το παρόν, πάντως, κανείς στην ομάδα δεν έχει δοκιμάσει τα μπισκότα. Οι ερευνητές περιμένουν την απαραίτητη θεσμική έγκριση για δοκιμές σε ανθρώπους. Μέχρι τότε μπορούν να κρίνουν μόνο την εμφάνιση και τη μυρωδιά τους, για την οποία λένε ότι οι πρώτες εντυπώσεις είναι πολύ καλές.
Η ιδέα αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του Deep Space Food Challenge της NASA, ενός προγράμματος που ζητούσε από επιστήμονες να βρουν νέους τρόπους παραγωγής τροφίμων για μακρινές διαστημικές αποστολές.
Το πρόβλημα είναι πρακτικό. Ένα ταξίδι με επιστροφή στον Άρη μπορεί να διαρκέσει περίπου τρία χρόνια και οι αστροναύτες δεν μπορούν να μεταφέρουν απεριόριστες ποσότητες τροφίμων και πρώτων υλών.
«Σε μια αποστολή στον Άρη πρέπει να αξιοποιήσεις ό,τι έχεις μαζί σου», είπε ο Τζαγιακόντι.
Πώς το πλαστικό μετατρέπεται σε τροφή
Για τα πειράματα, η ομάδα χρησιμοποίησε PET, έναν από τους πιο διαδεδομένους τύπους πλαστικού, που συναντάται μεταξύ άλλων σε πολλά μπουκάλια νερού μιας χρήσης.
Το πλαστικό αρχικά διασπάται με τη βοήθεια νερού και οξυγόνου, σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας και πίεσης. Έτσι, το ανθεκτικό υλικό μετατρέπεται σε μικρότερα μόρια πλούσια σε άνθρακα.
Στη συνέχεια αναλαμβάνει η ζύμη.
Οι ερευνητές την έχουν τροποποιήσει γενετικά ώστε να μπορεί να χρησιμοποιεί αυτά τα μόρια ως τροφή. Καθώς αναπτύσσεται, μετατρέπει τον άνθρακα που προέρχεται από το πλαστικό σε νέες βιολογικές ουσίες, ανάμεσά τους πρωτεΐνες, λιπαρά και άλλα θρεπτικά συστατικά.
Το υλικό που προκύπτει μπορεί να αναμειχθεί με άμυλο και να πάρει τη μορφή τροφίμου. Για τη γεύση, η ομάδα χρησιμοποίησε διαφορετικό στέλεχος ζύμης, το οποίο παράγει άρωμα βανίλιας από φυτική βιομάζα.
Προς το παρόν, πάντως, η διαδικασία δεν είναι φθηνή. Η παραγωγή των «μπισκότων» κοστίζει περίπου 60 δολάρια το κιλό. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το κόστος θα μπορούσε να πέσει σημαντικά αν βελτιωθεί η αποδοτικότητα της ζύμης και η τεχνολογία εφαρμοστεί σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Οι πιθανές εφαρμογές της τεχνολογίας στη Γη
Η ιδέα δεν προορίζεται απαραίτητα μόνο για το Διάστημα. Η ίδια τεχνολογία θα μπορούσε, σύμφωνα με την ομάδα, να χρησιμοποιηθεί και σε περιβάλλοντα όπου η πρόσβαση σε φρέσκα τρόφιμα είναι δύσκολη, όπως υποβρύχια, απομακρυσμένες εγκαταστάσεις ή περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές.
Οι ερευνητές βλέπουν ακόμη και μια πιθανή εφαρμογή σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, ως έναν τρόπο να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα δύο προβλήματα, τα πλαστικά απόβλητα και η αυξανόμενη ανάγκη για παραγωγή τροφίμων.
Ο Τζαγιακόντι σημειώνει ότι η παγκόσμια ζήτηση για τρόφιμα αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες, ενώ εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν επισιτιστική ανασφάλεια.
Κατά την άποψή του, οι μικροοργανισμοί μπορούν να αποτελέσουν μέρος της λύσης, επειδή έχουν τη δυνατότητα να μετατρέπουν πρώτες ύλες που σήμερα θεωρούνται απόβλητα σε συστατικά με διατροφική αξία.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο ίσως να μην είναι τεχνικό, αλλά ψυχολογικό. Ακόμη και αν αποδειχθεί ότι το τελικό προϊόν είναι ασφαλές και θρεπτικό, οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι η ιδέα ενός τροφίμου που ξεκίνησε ως πλαστικό δύσκολα θα γίνει αμέσως αποδεκτή από το κοινό.
Προς το παρόν, άλλωστε, τα ίδια τα μπισκότα δεν έχουν δοκιμαστεί. Η ομάδα περιμένει ακόμη την έγκριση για τις πρώτες δοκιμές σε ανθρώπους.
Μέχρι τότε, το μόνο που μπορούν να πουν με σιγουριά οι δημιουργοί τους είναι ότι μυρίζουν καλά.
Με πληροφορίες από Guardian
