Η Ευρώπη καταναλώνει τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και εκπέμπει τόνους διοξειδίου του άνθρακα (CO2) λόγω της ψύξης. Μήπως οι αντλίες θερμότητας θα μας σώσουν κατά τη διάρκεια του επόμενου καύσωνα;
Οι ειδικοί για το κλίμα προειδοποιούν ότι η έντονη ζέστη τον Μάιο γίνεται πλέον η «νέα κανονικότητα», καθώς μεγάλες περιοχές της Ευρώπης συνεχίζουν να υποφέρουν από ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες.
Μετά από ένα ζεστό τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, πόλεις σε όλη τη λεκάνη της Μεσογείου και όχι μόνο προετοιμάζονται για ακόμη πιο ακραίες θερμοκρασίες. Στην Ισπανία, οι προβλέψεις αναφέρουν ότι η Σεβίλλη θα φτάσει τους 39°C αυτή την εβδομάδα, ενώ το Μπιλμπάο αναμένεται να αγγίξει τους 37°C την Τετάρτη και την Πέμπτη.
Στη Γερμανία, οι μέγιστες θερμοκρασίες θα φτάσουν σήμερα τους 32°C στη Στουτγκάρδη, ενώ το Ντίσελντορφ και η Μπον θα αντιμετωπίσουν θερμοκρασίες έως 31°C. Ακόμη και το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να βιώσει τη θερμότερη ημέρα Μαΐου που έχει καταγραφεί ποτέ, με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για έως και 35°C στη νότια Αγγλία.
Το κύμα ζέστης έρχεται μετά από σημαντική έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 20 Μαΐου από την Climate Change Committee (CCC) του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία προειδοποιεί ότι ο κλιματισμός θα γίνει σύντομα «αναπόφευκτος» για την προστασία των πολιτών από την αφόρητη καλοκαιρινή ζέστη, ιδιαίτερα σε γηροκομεία, νοσοκομεία και σχολεία.
Ωστόσο, καθώς οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη, ποιος είναι ο καλύτερος και πιο φιλικός προς το περιβάλλον τρόπος για να δροσιστεί ένα σπίτι;
Οι αντλίες θερμότητας κερδίζουν έδαφος στην Ευρώπη
Οι αντλίες θερμότητας θεωρούνται κυρίως τεχνολογία θέρμανσης, καθώς λειτουργούν μεταφέροντας θερμότητα από τον εξωτερικό αέρα, το έδαφος ή το νερό προς το εσωτερικό ενός σπιτιού αντί να την παράγουν.
Οι πωλήσεις της «πράσινης» αυτής τεχνολογίας αυξάνονται ξανά, μετά από πτώση το 2023 και το 2024, με τη Σκανδιναβία να παραμένει η μεγαλύτερη αγορά. Η αύξηση της δημοτικότητας οφείλεται εν μέρει και στον πόλεμο με το Ιράν, που εκτόξευσε τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με την European Heat Pump Association, οι πωλήσεις οικιακών αντλιών θερμότητας αυξήθηκαν κατά 25% το πρώτο τρίμηνο του 2026 κατά μέσο όρο στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Πολωνία.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας αυξήθηκαν επίσης πάνω από 50% τις τρεις πρώτες εβδομάδες του Μαρτίου σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο, σύμφωνα με την ενεργειακή εταιρεία Octopus Energy, μετά το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Ποιος τύπος αντλίας θερμότητας μπορεί να δροσίσει το σπίτι σας;
Αντί να θερμαίνουν το νερό σε καλοριφέρ ή σε σωλήνες ενδοδαπέδιας θέρμανσης, οι αντλίες θερμότητας τύπου air-to-air λειτουργούν θερμαίνοντας τον αέρα στο εσωτερικό του κτιρίου. Αυτοί οι συγκεκριμένοι τύποι αντλιών θερμότητας τύπου «αέρα-αέρα» αποτελούνται από μια εξωτερική μονάδα που συνδέεται με έναν ή περισσότερους εσωτερικούς ανεμιστήρες.
Σε αντίθεση με τις αντλίες θερμότητας τύπου air-to-water ή γεωθερμικές αντλίες, τα μοντέλα «air-to-air» μπορούν επίσης να απομακρύνουν τη θερμότητα από το εσωτερικό του σπιτιού προς τα έξω, με διαδικασία παρόμοια με αυτή των κλασικών κλιματιστικών.
Το βασικό τους μειονέκτημα είναι ότι τα περισσότερα συστήματα air-to-air δεν παρέχουν ζεστό νερό, επομένως απαιτείται ξεχωριστός τρόπος θέρμανσης νερού για ντους, μπάνιο και καθαριότητα. Αυτό μπορεί να γίνει και με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα – για παράδειγμα μέσω ηλιακού θερμοσίφωνα – αλλά συνεπάγεται επιπλέον κόστος.
Παρ’ όλα αυτά, οι αντλίες θερμότητας αέρα-αέρα αποτελούν μια λύση που αξίζει να εξετάσουν όσοι ζουν σε μικρότερα σπίτια ή διαμερίσματα, λόγω του μικρότερου μεγέθους τους ή περιορισμών δόμησης.
Είναι οι αντλίες θερμότητας καλύτερες για το περιβάλλον από τα κλιματιστικά;
Παρότι τα κλιματιστικά μειώνουν αποτελεσματικά τους θανάτους κατά τη διάρκεια καυσώνων, η Διεθνής Οργάνωση Ενέργειας (IEA) εκτιμά ότι η «ψύξη χώρων» — κυρίως μέσω κλιματιστικών και ανεμιστήρων — κατανάλωσε περίπου το 7% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας το 2022.
Τα κλιματιστικά, τα οποία συχνά λειτουργούν με ενέργεια που προέρχεται από ορυκτά καύσιμα, παρήγαγαν περίπου ένα δισεκατομμύριο τόνους CO2 το 2022. Επιπλέον, τα ψυκτικά υγρά HFC και HCFC που χρησιμοποιούνται στα κλιματιστικά παγιδεύουν χιλιάδες φορές περισσότερη θερμότητα στην ατμόσφαιρα σε σχέση με το CO2, επιδεινώνοντας την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Καθώς όμως η κλιματική αλλαγή εντείνει τη ζέστη παγκοσμίως, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο αριθμός των κλιματιστικών αναμένεται να εκτοξευθεί. Σήμερα υπάρχουν περίπου δύο δισεκατομμύρια μονάδες AC στον κόσμο, αλλά η ΔΟΕ προβλέπει ότι μέχρι το 2050 ο αριθμός αυτός μπορεί σχεδόν να τριπλασιαστεί, ξεπερνώντας τα 5,5 δισεκατομμύρια.
Οι αντλίες θερμότητας τύπου «air-to-air» δεν είναι πάντως πλήρως απαλλαγμένες από περιβαλλοντικές επιπτώσεις όταν χρησιμοποιούνται για ψύξη. Τόσο τα κλιματιστικά όσο και οι αντλίες θερμότητας αποβάλλουν θερμότητα προς το εξωτερικό περιβάλλον, αυξάνοντας τη θερμοκρασία έξω και ενισχύοντας έτσι τη ζήτηση για ακόμη περισσότερη ψύξη στο εσωτερικό.
Γι’ αυτό, η αντικατάσταση ενός ήδη αποδοτικού κλιματιστικού με αντλία θερμότητας έχει σχετικά μικρό αντίκτυπο στις εκπομπές ρύπων. Το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό όφελος προκύπτει όταν εγκαταλείπονται τα συστήματα θέρμανσης που βασίζονται σε καύση, όπως το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο.
Με πληροφορίες από euronews.com
