Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρουσίασε τις δέκα προτάσεις που πέρασαν στην τελική φάση για τη νέα σειρά χαρτονομισμάτων του ευρώ και άνοιξε δημόσια ψηφοφορία, καλώντας τους Ευρωπαίους να επιλέξουν ποιο σχέδιο θα ήθελαν να δουν στα νέα τραπεζογραμμάτια.
Πρόκειται για τον πρώτο πλήρη επανασχεδιασμό των χαρτονομισμάτων από το 2002, όταν το ευρώ τέθηκε σε κυκλοφορία. Οι προτάσεις κινούνται γύρω από δύο διαφορετικά θέματα: τον «Ευρωπαϊκό πολιτισμό» και τα «Ποτάμια και πτηνά».
Η πρώτη θεματική είναι αφιερωμένη σε προσωπικότητες που σημάδεψαν την ευρωπαϊκή τέχνη, την επιστήμη και τη λογοτεχνία. Η δεύτερη στρέφεται στη φύση της Ευρώπης, με εικόνες από ποτάμια και πτηνά της ηπείρου.
Η διαδικτυακή ψηφοφορία θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026. Παράλληλα, ανεξάρτητη εταιρεία θα πραγματοποιήσει ξεχωριστή έρευνα σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πολιτών της ευρωζώνης.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αναμένεται να επιλέξει το τελικό σχέδιο προς το τέλος του έτους, συνεκτιμώντας τη γνώμη των πολιτών, την αξιολόγηση της επιτροπής που εξέτασε τις προτάσεις και τις τεχνικές απαιτήσεις για την παραγωγή των νέων χαρτονομισμάτων.
«Τα τραπεζογραμμάτια του ευρώ είναι κάτι περισσότερο από ένα μέσο πληρωμής. Αποτελούν μία από τις πιο απτές εκφράσεις της Ευρώπης», δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ. Όπως είπε, τα νέα σχέδια θα πρέπει να συνδυάζουν την αισθητική με έναν συμβολισμό που να εκφράζει την κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα.
Η Μαρία Κάλλας στο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ
Στη θεματική του «Ευρωπαϊκού πολιτισμού», η Μαρία Κάλλας προτείνεται για το χαρτονόμισμα των 5 ευρώ. Στα 10 ευρώ εμφανίζεται ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, στα 20 ευρώ η Μαρί Κιουρί, στα 50 ευρώ ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες, στα 100 ευρώ ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και στα 200 ευρώ η συγγραφέας και ειρηνίστρια Μπέρτα φον Ζούτνερ.
Για κάθε χαρτονόμισμα έχουν κατατεθεί τρία έως πέντε διαφορετικά σχέδια, ακόμη και όταν απεικονίζουν το ίδιο πρόσωπο ή το ίδιο θέμα.
Κάθε προσωπικότητα συνδέεται με μια διαφορετική όψη της σημερινής πολιτιστικής ζωής. Στην πίσω πλευρά των χαρτονομισμάτων προτείνονται, μεταξύ άλλων, εικόνες από μουσικές εκδηλώσεις, χώρους εκπαίδευσης, δημόσιες βιβλιοθήκες, μουσεία και πλατείες όπου συναντιούνται οι πολίτες.
Έτσι, η πρόταση δεν περιορίζεται στην προβολή γνωστών προσώπων, αλλά επιχειρεί να δείξει πώς η τέχνη, η γνώση και ο δημόσιος διάλογος παραμένουν ζωντανά στη σύγχρονη Ευρώπη.
Η δεύτερη θεματική ακολουθεί διαφορετική κατεύθυνση. Αντί για ιστορικές προσωπικότητες, χρησιμοποιεί ποτάμια και πτηνά ως κοινά σύμβολα μιας ηπείρου με διαφορετικά τοπία, αλλά κοινή φυσική κληρονομιά.
Από 1.200 συμμετοχές στις δέκα τελικές προτάσεις
Οι δέκα προτάσεις επιλέχθηκαν μέσα από πανευρωπαϊκό διαγωνισμό, στον οποίο υποβλήθηκαν περισσότερες από 1.200 αιτήσεις από γραφίστες.
Η ΕΚΤ κάλεσε στη συνέχεια 25 από τους υποψηφίους να αναπτύξουν ολοκληρωμένα σχέδια για μία ή και για τις δύο θεματικές. Τις συμμετοχές αξιολόγησε ανεξάρτητη επιτροπή 21 ειδικών από τομείς όπως η γραφιστική, η επικοινωνία, η ιστορία και οι νευροεπιστήμες.
Τα σημερινά χαρτονομίσματα χρησιμοποιούν εικόνες από γέφυρες, πύλες και παράθυρα που δεν αντιστοιχούν σε υπαρκτά μνημεία. Η επιλογή αυτή είχε γίνει ώστε να αποφεύγεται η υπεροχή ενός εθνικού συμβόλου έναντι άλλων σε ένα κοινό νόμισμα που χρησιμοποιείται πλέον από 21 χώρες.
Η νέα διαδικασία επιχειρεί να δώσει στα χαρτονομίσματα πιο αναγνωρίσιμο χαρακτήρα, χωρίς να διαταράξει αυτή την ισορροπία.
Πότε θα μπουν σε κυκλοφορία
Η επιλογή του τελικού σχεδίου δεν σημαίνει ότι τα νέα χαρτονομίσματα θα κυκλοφορήσουν αμέσως. Θα ακολουθήσουν περαιτέρω επεξεργασία, τεχνικές δοκιμές και προσαρμογές πριν αρχίσει η παραγωγή.
Η ΕΚΤ δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένη ημερομηνία για την κυκλοφορία τους, αναφέροντας μόνο ότι αυτό θα γίνει τα επόμενα χρόνια.
Τα σημερινά τραπεζογραμμάτια θα εξακολουθήσουν να ισχύουν κανονικά και θα κυκλοφορούν παράλληλα με τη νέα σειρά. Δεν θα χάσουν την αξία τους ούτε θα χρειαστεί να ανταλλαγούν άμεσα.
Η νέα γενιά χαρτονομισμάτων θα διαθέτει πιο εξελιγμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας, ώστε να είναι δυσκολότερη η παραχάραξή τους και ευκολότερος ο έλεγχος της γνησιότητάς τους. Η ΕΚΤ σχεδιάζει επίσης αλλαγές που θα διευκολύνουν τα άτομα με προβλήματα όρασης.
Παράλληλα, επιδιώκει να αυξήσει τη διάρκεια ζωής των τραπεζογραμματίων και να περιορίσει τις επιπτώσεις της παραγωγής τους στο περιβάλλον, χρησιμοποιώντας πιο βιώσιμα υλικά και μεθόδους.
Ο επανασχεδιασμός προχωρά την ίδια περίοδο που η ΕΚΤ προετοιμάζει και το ψηφιακό ευρώ. Ωστόσο, η κεντρική τράπεζα επιμένει ότι τα μετρητά θα συνεχίσουν να αποτελούν βασικό μέσο πληρωμής και ότι οι πολίτες πρέπει να διατηρούν το δικαίωμα να επιλέγουν πώς θα πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους.
Με πληροφορίες από Bloomberg
