Ο χυμός κράνμπερι ενδέχεται να προσφέρει ένα απρόσμενο όφελος για τα δόντια, καθώς νέα έρευνα δείχνει ότι ο καθαρός χυμός κράνμπερι χωρίς προσθήκη ζάχαρης μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη της οδοντικής πλάκας και να μειώσει την παραγωγή οξέων που συμβάλλουν στην εμφάνιση τερηδόνας.
Τα κράνμπερι αποτελούν συνηθισμένο μέρος των εορταστικών γευμάτων. Χρησιμοποιούνται σε σάλτσες, σαλάτες και κοκτέιλ, ενώ συχνά αξιοποιούνται και ως πολύχρωμα εποχικά διακοσμητικά. Πέρα, όμως, από την ξινή γεύση τους και τη σύνδεσή τους με τις γιορτές, αυτοί οι μικροί κόκκινοι καρποί περιέχουν φυσικές ενώσεις που ενδέχεται να συμβάλλουν στη διατήρηση της στοματικής υγείας.
Η Κριστίν Γου, ερευνήτρια στο Κολέγιο Οδοντιατρικής του Πανεπιστημίου του Ιλινόι στο Σικάγο, μελετά κατά πόσο ο χυμός κράνμπερι μπορεί να συμβάλει στην προστασία των δοντιών από επιβλαβή βακτήρια. Τα ευρήματά της υποδηλώνουν ότι το δημοφιλές ρόφημα ενδέχεται να έχει οφέλη πέρα από τη γνωστή σύνδεσή του με την υγεία του ουροποιητικού συστήματος.
Πώς επηρεάζει ο χυμός κράνμπερι τα επιβλαβή βακτήρια
Ο χυμός κράνμπερι χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια για την πρόληψη των ουρολοιμώξεων. Ένας από τους λόγους είναι ότι τα κράνμπερι περιέχουν ενώσεις που ονομάζονται προανθοκυανιδίνες, οι οποίες διαθέτουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και μπορούν να εμποδίσουν ορισμένα βακτήρια, μεταξύ των οποίων το E. coli, να προσκολληθούν στα κύτταρα.
Η Γου θέλησε να διαπιστώσει αν οι ίδιες ενώσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν και τα βακτήρια που βρίσκονται στην οδοντική πλάκα. Αυτοί οι μικροοργανισμοί τρέφονται με τα σάκχαρα που περιέχονται σε τρόφιμα και ποτά, παράγοντας οξέα τα οποία αποδυναμώνουν σταδιακά το σμάλτο των δοντιών και συμβάλλουν στη δημιουργία τερηδόνας.
Αντί να εξετάσει μεμονωμένες ενώσεις του κράνμπερι, η Γου επέλεξε να μελετήσει τον καθαρό χυμό του, ένα προϊόν που οι καταναλωτές μπορούν να αγοράσουν και να καταναλώσουν εύκολα.
«Όπως η φθορά που προκαλεί η ζάχαρη συνδέεται με τη διατροφή, έτσι με ενδιαφέρει να κατανοήσω πώς τα τρόφιμα και τα ποτά που καταναλώνουμε μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των επιβλαβών βακτηρίων και να ωφελήσουν τη στοματική μας υγεία», δήλωσε η Γου.
Πώς δοκιμάστηκε ο χυμός κράνμπερι στην οδοντική πλάκα
Για να διερευνήσουν τις πιθανές επιδράσεις του χυμού, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μία μικρής κλίμακας μελέτη σε ανθρώπους, στην οποία συμμετείχαν 22 άτομα: 14 παιδιά και οκτώ ενήλικες.
Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία σε τρεις ομάδες, ανάλογα με το ρόφημα που θα κατανάλωναν: καθαρό χυμό κράνμπερι 100% χωρίς προσθήκη ζάχαρης, κοκτέιλ χυμού κράνμπερι που περιείχε 27% χυμό και πρόσθετη ζάχαρη ή απλό νερό.
«Ήταν σημαντικό για εμάς να πραγματοποιήσουμε αυτές τις δοκιμές με τη συμμετοχή ανθρώπων και να χρησιμοποιήσουμε προϊόντα που διατίθενται στην αγορά. Οι περισσότερες μελέτες για τον χυμό κράνμπερι έχουν πραγματοποιηθεί με εκχύλισμα κράνμπερι που παρασκευάζεται στο εργαστήριο. Επιπλέον, οι μελέτες που έχουν διεξαχθεί σε παιδιά είναι περιορισμένες», δήλωσε η Γου, καθηγήτρια παιδοδοντιατρικής.
Το πρωί της πειραματικής διαδικασίας, οι συμμετέχοντες προσήλθαν με οδοντική πλάκα που είχε συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αρχικά, οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα πλάκας από τη μία πλευρά του στόματος κάθε συμμετέχοντα, χρησιμοποιώντας βαμβακοφόρους στυλεούς.
Αφού ξέπλυναν το στόμα τους με νερό, οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν τρεις μικρές ποσότητες από το ρόφημα που τους είχε ανατεθεί. Κάθε φορά, έκαναν αρκετές πλύσεις του στόματος με το υγρό πριν το καταπιούν.
Τριάντα λεπτά αργότερα, οι ερευνητές συνέλεξαν νέα δείγματα οδοντικής πλάκας, αυτή τη φορά από δόντια που δεν είχαν υποβληθεί προηγουμένως σε δειγματοληψία. Η σύγκριση των δειγμάτων επέτρεψε στην ερευνητική ομάδα να εξετάσει πώς επηρέασε κάθε ρόφημα τη δραστηριότητα της οδοντικής πλάκας κατά τη διάρκεια της σύντομης περιόδου δοκιμής.
Τα απρόσμενα ευρήματα για την οδοντική πλάκα και την τερηδόνα
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν μια ενθαρρυντική επίδραση του καθαρού χυμού κράνμπερι. Η οδοντική πλάκα που εκτέθηκε στο ρόφημα χωρίς προσθήκη ζάχαρης παρουσίασε βραδύτερη επανασυσσώρευση σε σύγκριση με δείγματα πλάκας που δεν είχαν εκτεθεί σε αυτό.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι πλύσεις του στόματος με καθαρό χυμό κράνμπερι μείωσαν την παραγωγή οξέων στην οδοντική πλάκα τόσο των παιδιών όσο και των ενηλίκων. Το εύρημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς τα οξέα που παράγονται από τα βακτήρια του στόματος μπορούν σταδιακά να διαβρώσουν το σμάλτο των δοντιών, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης τερηδόνας.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ο χυμός κράνμπερι μπορεί να επηρεάζει δύο σημαντικές διεργασίες που σχετίζονται με την εμφάνιση τερηδόνας: τη συσσώρευση βακτηριακής πλάκας και την παραγωγή επιβλαβών οξέων.
Η Γου εκτιμά ότι τα αποτελέσματα θα μπορούσαν μελλοντικά να συμβάλουν στην ανάπτυξη του χυμού κράνμπερι ως «λειτουργικού ροφήματος», δηλαδή ενός προϊόντος που προσφέρει πρόσθετα οφέλη για τη στοματική υγεία. Τα ευρήματα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς άλλοι χυμοί φρούτων που καταναλώνονται ευρέως, όπως ο χυμός πορτοκαλιού και ο χυμός μήλου, δεν έχουν παρουσιάσει αντίστοιχα ενθαρρυντικά αποτελέσματα στο πλαίσιο της συγκεκριμένης ερευνητικής προσέγγισης.
«Οι περισσότεροι θεωρούν ότι ο χυμός κράνμπερι είναι πολύ ξινός, πολύ όξινος και περιέχει πολλή ζάχαρη και, επομένως, ότι δεν μπορεί να συμβάλει θετικά στη στοματική υγεία. Η συγκεκριμένη μελέτη έδειξε το αντίθετο: ότι ο χυμός κράνμπερι επηρέασε την επανασυσσώρευση της οδοντικής πλάκας και την παραγωγή οξέων, γεγονός που ενδέχεται να αντισταθμίζει μέρος της βλάβης που προκαλεί η ζάχαρη», δήλωσε.
Θα μπορούσε ο χυμός κράνμπερι να ενταχθεί στη στοματική φροντίδα;
Παρότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση. Καθώς στη μελέτη συμμετείχαν μόλις 22 άτομα και η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε μέσα σε διάστημα μόλις 30 λεπτών από την κατανάλωση του ροφήματος, δεν είναι δυνατόν να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η συστηματική κατανάλωση χυμού κράνμπερι προλαμβάνει την τερηδόνα ή επιφέρει μακροχρόνιες βελτιώσεις στην οδοντική υγεία.
Θα χρειαστούν μεγαλύτερες μελέτες, με μεγαλύτερη διάρκεια παρακολούθησης, προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν στην οδοντική πλάκα μεταφράζονται σε ουσιαστική προστασία από την τερηδόνα.
Ωστόσο, η Γου θεωρεί ότι υπάρχει προοπτική για την περιστασιακή χρήση καθαρού χυμού κράνμπερι ως στοματικού διαλύματος. Μία από τις προκλήσεις είναι η ιδιαίτερα ξινή γεύση του, η οποία ενδέχεται να είναι δυσάρεστη για ορισμένους ανθρώπους χωρίς την προσθήκη γλυκαντικών.
«Ίσως, όμως, με την προσθήκη ενός κατάλληλου υποκατάστατου ζάχαρης», είπε, «ώστε να γίνει λίγο πιο ευχάριστος στη γεύση».
Η εν λόγω έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports.
Με πληροφορίες από Science Daily
