Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις σταμάτησαν προσωρινά τις αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν, έπειτα από σχεδόν δύο εβδομάδες κλιμάκωσης, την ώρα που μεσολαβητές προσπαθούν να αποτρέψουν την επιστροφή σε γενικευμένο πόλεμο.
Η παύση ακολούθησε 13 συνεχόμενες νύχτες αμερικανικών πληγμάτων. Παράλληλα, το Ιράν δεν εξαπέλυσε νέες επιθέσεις κατά γειτονικών χωρών στις οποίες σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις, εξέλιξη που αξιωματούχος με γνώση των διαπραγματεύσεων χαρακτήρισε θετικό μήνυμα για την αποκλιμάκωση.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν πρόκειται για ουσιαστική αλλαγή πορείας ή απλώς για μια επιχειρησιακή παύση. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό τόσο το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων όσο και εκείνο μιας συμφωνίας με την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με το Associated Press, οι διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται στη διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Η υπό συζήτηση συμβιβαστική λύση προβλέπει ότι το Ιράν θα εξακολουθήσει να ελέγχει τη θαλάσσια κυκλοφορία, αλλά θα επιβάλει λιγότερους περιορισμούς στα εμπορικά πλοία.
Το Ομάν, το οποίο έχει αναλάβει μεσολαβητικό ρόλο, πραγματοποίησε σειρά τεχνικών συνομιλιών με την ιρανική πλευρά στην Τεχεράνη. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι σημειώθηκε πρόοδος και ότι οι επαφές συνεχίζονται.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως, καθώς από εκεί περνά υπό κανονικές συνθήκες περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Οι περιορισμοί που επέβαλε το Ιράν και οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου και εντείνει τις πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης
Η παύση των αμερικανικών επιθέσεων δεν σημαίνει ότι η κρίση έχει λήξει. Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ μπορούν είτε να συνεχίσουν να πλήττουν σταδιακά τις ιρανικές υποδομές είτε να επιδιώξουν συμφωνία μέσω διαπραγματεύσεων.
Όπως είπε, η Τεχεράνη δεν είναι ακόμη έτοιμη να καταλήξει σε συμφωνία, αλλά εμφανίζεται ολοένα πιο πρόθυμη να συζητήσει. Την Παρασκευή συναντήθηκε με τους βασικούς συμβούλους εθνικής ασφάλειας, προκειμένου να εξετάσουν αν η Ουάσιγκτον θα διατηρήσει τη σημερινή στάση ή θα εντείνει ξανά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η επικείμενη επίσκεψη του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ουάσιγκτον προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας. Το Ισραήλ, το οποίο συμμετείχε στην έναρξη του πολέμου μαζί με τις ΗΠΑ, δεν έχει εμπλακεί άμεσα στο τελευταίο κύμα αμερικανικών πληγμάτων κατά του Ιράν.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απουσία του Ισραήλ μπορεί να δείχνει πως η Ουάσιγκτον επιχειρεί να περιορίσει τη σύγκρουση. Από την άλλη πλευρά, η πιθανότητα ισραηλινής εμπλοκής θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση προς την Τεχεράνη.
Ιράν: Δεξαμενόπλοιο εξερράγη στα στενά του Ορμούζ
Την αβεβαιότητα εντείνει και η σημερινή αναφορά ιρανικών μέσων ότι δεξαμενόπλοιο εξερράγη στα Στενά του Ορμούζ, αφού φέρεται να προσέκρουσε σε θαλάσσια νάρκη. Το περιστατικό δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη πηγή και μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επίσημες πληροφορίες για το πλοίο, τις ζημιές ή τυχόν θύματα.
Ο αναλυτής άμυνας και απόστρατος αξιωματικός του ρουμανικού Πολεμικού Ναυτικού Αλεξάντρου Χουντιστεάνου δήλωσε στην Al Jazeera ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να διαπιστωθεί αν επρόκειτο για ατύχημα ή για σκόπιμη ενέργεια. Όπως εξήγησε, οι θαλάσσιες νάρκες μπορεί να αποκολληθούν και να παραμείνουν λίγο κάτω από την επιφάνεια, με αποτέλεσμα να είναι δύσκολο να εντοπιστούν.
Κατά την εκτίμησή του, η Τεχεράνη ενδέχεται να επιχειρεί να δείξει ότι οι προσπάθειες εκκαθάρισης των Στενών από νάρκες δεν είναι αποτελεσματικές και ότι ασφαλής είναι μόνο η διαδρομή που έχει καθορίσει το Ιράν. Παράλληλα, το περιστατικό θα μπορούσε να δοκιμάζει κατά πόσο η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να επαναλάβει τα πλήγματα, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι διπλωματικές επαφές.
Ιράν: Συνεχίζεται ο ναυτικός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ
Οι ΗΠΑ έχουν πλήξει ιρανικές παράκτιες εγκαταστάσεις και υποδομές με στόχο να περιορίσουν τη δυνατότητα της Τεχεράνης να επιτίθεται σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ. Στη συνέχεια διεύρυναν τους στόχους τους, χτυπώντας γέφυρες και άλλες υποδομές στο νότιο και κεντρικό Ιράν.
Την ίδια ώρα, το αμερικανικό ναυτικό συνεχίζει τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών. Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, την Παρασκευή ακινητοποιήθηκε πλοίο με σημαία Μοζαμβίκης στον Κόλπο του Ομάν, αφού αγνόησε προειδοποιήσεις και επιχείρησε να παραβιάσει τον αποκλεισμό.
Η ένταση παραμένει υψηλή και στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά της Σαουδικής Αραβίας, ως απάντηση σε σαουδαραβικούς βομβαρδισμούς.
Με πληροφορίες από Associated Press
