Mία από τις σοβαρότερες απειλές για την ακοή είναι η «καλωδιωμένη ζωή» με τα ακουστικά στ’ αυτιά και τον ήχο σε υψηλή ένταση. Η ακοή χρειάζεται τακτική εξέταση με ακοόγραμμα, το οποίο είναι σημαντικό σε κάθε ηλικία. Όταν γεννιέται ένα παιδί, γίνεται στο μαιευτήριο νεογνικός ακοολογικός έλεγχος, ενώ τα παιδιά που κάνουν σπορ στη θάλασσα ή σε πισίνα θα πρέπει να εξετάζονται πολύ συστηματικά γιατί οι χρόνιες ωτίτιδες μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση της ακοής μακροπρόθεσμα. Το χαρακτηριστικό σύμπτωμα που πρέπει να μας κινητοποιήσει είναι αν το παιδί ή ο ενήλικας μιλά πολύ δυνατά, καθώς τότε είναι πιθανό να μην ακούει καλά.
Ο ακοολογικός έλεγχος γίνεται αμέσως μετά τη γέννηση (από τις πρώτες ημέρες στο μαιευτήριο) με ωτοακουστικές εκπομπές. Στα παιδιά συνιστάται έλεγχος κάθε 1-2 χρόνια ή όταν υπάρχουν ενδείξεις (καθυστέρηση ομιλίας, συχνές ωτίτιδες, δυσκολίες στο σχολείο). Στους ενήλικες έως 40 ετών χωρίς ιδιαίτερους παράγοντες κινδύνου αρκεί ένας βασικός έλεγχος ή ο έλεγχος όταν παρουσιαστούν συμπτώματα. Στους ενήλικες άνω των 40 ετών συνιστάται προληπτικός έλεγχος κάθε 1 έως 3 χρόνια, καθώς από τα 40 έτη ξεκινά σταδιακά η φυσιολογική γήρανση της ακοής. Στα άτομα με υψηλό κίνδυνο βαρηκοΐας (έκθεση σε δυνατούς θορύβους λόγω εργασίας, ιστορικό βαρηκοΐας στην οικογένεια, λήψη ωτοτοξικών φαρμάκων) πρέπει να γίνεται ετήσιος έλεγχος.
Ο ρόλος της ηχορύπανσης
Σημαντικός παράγοντας κινδύνου είναι και η διαρκής έκθεση σε ηχορύπανση, η οποία έχει μακροπρόθεσμα επίπτωση όχι μόνο στην ίδια την ακοή αλλά και σε άλλα χρόνια νοσήματα. Η έκθεση σε δυνατούς επαναλαμβανόμενους ήχους, όπως είναι τα τρυπάνια ή άλλα εργαλεία, και στην ηχορύπανση της πόλης δημιουργεί παρατεταμένη έκκριση κορτιζόλης (όχι μόνο τις πρωινές ώρες, που είναι φυσιολογική, αλλά και το απόγευμα και το βράδυ), η οποία προκαλεί αυξημένη αρτηριακή πίεση, αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκία, ενώ παράλληλα αυξάνεται η συχνότητα των κεφαλαλγιών και των διαταραχών ύπνου. Συνεπώς, δεν πρέπει να αφήνουμε την ακοή μας στην τύχη της, καθώς η μείωσή της είναι μορφή αναπηρίας. Δεν χρειάζεται να φτάσουμε σε σημαντική μείωση της ακοής για να κατανοήσουμε τους κινδύνους που κρύβει κάτι τέτοιο: στους μαθητές η μείωση της ακοής προκαλεί μαθησιακά προβλήματα και μειωμένη απόδοση στο σχολείο, ενώ σε έναν ενήλικα μπορεί να αποτελεί αιτία κινδύνου κατά τη βάδιση ή την οδήγηση.
Οι παράπλευρες συνέπειες της διαρκούς «καλωδίωσης» με ακουστικά
Παράλληλα, πρέπει να θυμίσουμε ότι το να είμαστε διαρκώς «καλωδιωμένοι» με ακουστικά, ασύρματα ή ενσύρματα, για να ακούμε στο κινητό την αγαπημένη μας μουσική ή να κάνουμε binge watching την αγαπημένη μας σειρά, μπορεί να μας προκαλέσει πονοκέφαλο ή υπερένταση, ειδικά τις βραδινές ώρες. Αν εξαιτίας της διαρκούς «καλωδίωσης» ο ύπνος διακόπτεται ή μειώνεται η ποιότητά του, τα παιδιά αντιμετωπίζουν προβλήματα ανάπτυξης (γιατί η αυξητική ορμόνη εκκρίνεται στον βαθύ ύπνο) και όλοι ξυπνάμε κουρασμένοι και εκνευρισμένοι χωρίς να ξέρουμε γιατί. Συνεπώς, μετά τις ώρες εργασίας, τους κουραστικούς ήχους της πόλης και τη μόνιμη «καλωδίωση», θα πρέπει να προσπαθούμε να εξισορροπούμε τις βλαβερές επιπτώσεις αυτών των παραγόντων, ερχόμενοι σε επαφή με τη φύση και τους χαλαρωτικούς ήχους της.
