Ανησυχείτε διαρκώς για όσα συμβαίνουν στον κόσμο; Σκέφτεστε λογαριασμούς, δουλειές του σπιτιού και εκκρεμότητες; Παρατηρείτε κάθε αίσθηση και ενόχληση στο σώμα σας; Ή το μυαλό σας κινείται συνεχώς ανάμεσα στη δουλειά και τη διασκέδαση;
Νέα μελέτη κατέγραψε τις καθημερινές σκέψεις εκατοντάδων ανθρώπων και εντόπισε τέσσερα βασικά μοτίβα: τους ανήσυχους, τους πρακτικούς του σπιτιού, όσους επικεντρώνονται στο σώμα και στην ψυχική τους κατάσταση, και εκείνους που συνδυάζουν έντονη εργασία με εξίσου έντονη διασκέδαση.
Οι κατηγορίες δεν είναι απόλυτες και οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι ένας άνθρωπος μπορεί να περνά από τη μία στην άλλη. Δείχνουν, όμως, πόσο διαφορετικά κατευθύνεται η προσοχή μας ακόμη και όταν κάνουμε παρόμοιες δραστηριότητες.
Στην έρευνα συμμετείχαν 258 εθελοντές ηλικίας 19 έως 71 ετών. Για δύο εβδομάδες, μια εφαρμογή τούς ειδοποιούσε οκτώ φορές την ημέρα σε τυχαίες στιγμές. Κάθε φορά κατέγραφαν τι σκέφτονταν, τι έκαναν και πόσο ευτυχισμένοι ένιωθαν.
Από περισσότερες από 23.000 απαντήσεις, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι σκέψεις μας ακολουθούν τον ρυθμό της ημέρας. Η δουλειά κυριαρχεί τις πρωινές και απογευματινές ώρες, ενώ το βράδυ το μυαλό στρέφεται περισσότερο στην ψυχαγωγία.
Περίπου οι μισές σκέψεις ήταν σκόπιμες. Οι υπόλοιπες εμφανίζονταν αυθόρμητα, καθώς το μυαλό περιπλανιόταν ή θυμόταν ξαφνικά κάποια υποχρέωση.
Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι το περιεχόμενο των σκέψεων προέβλεπε καλύτερα το επίπεδο ευτυχίας των συμμετεχόντων από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα εξέτασαν οι επιστήμονες.
Οι τέσσερις τύποι σκέψης
Η πρώτη κατηγορία είναι οι «ανήσυχοι». Σκέφτονται πολύ περισσότερο από τον μέσο άνθρωπο τις πολιτικές εξελίξεις, τους πολέμους, την κοινωνία και την προσωπική τους ασφάλεια. Στις καταγραφές τους εμφανίζονταν συχνά λέξεις που συνδέονταν με τη μοναξιά, τον πόνο, την πείνα και την κόπωση. Παράλληλα, σκέφτονταν τη μουσική σχεδόν δύο φορές συχνότερα, πιθανώς ως τρόπο εκτόνωσης.
Η δεύτερη ομάδα είναι οι «πρακτικοί του σπιτιού». Το μυαλό τους επιστρέφει συχνότερα στις δουλειές, στα οικονομικά, στις καθημερινές εκκρεμότητες και στα προβλήματα που πρέπει να λύσουν. Σκέφτονται επίσης περισσότερο ιστορίες από βιβλία, ταινίες και τηλεοπτικές σειρές.
Ακολουθούν όσοι επικεντρώνονται κυρίως στο σώμα και στην ψυχική τους κατάσταση. Παρατηρούν περισσότερο τις αισθήσεις, τις ενοχλήσεις, τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις τους. Ήταν η νεότερη ομάδα, με μέση ηλικία τα 32 έτη, και σχεδόν τα δύο τρίτα ήταν γυναίκες. Κατέγραψαν επίσης το υψηλότερο ποσοστό ανεπιθύμητων ή επίμονων σκέψεων.
Η τέταρτη κατηγορία είναι όσοι ακολουθούν τη λογική «πολλή δουλειά, πολλή διασκέδαση». Σκέφτονται την εργασία περίπου 50% περισσότερο από τον μέσο όρο, αλλά ταυτόχρονα αφιερώνουν περισσότερη προσοχή σε χόμπι, παιχνίδια, τέχνη και άσκηση. Η ομάδα αυτή είχε τα υψηλότερα εισοδήματα και δήλωνε τα μεγαλύτερα επίπεδα ευτυχίας.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι οι τέσσερις κατηγορίες δεν αποτελούν σταθερούς τύπους προσωπικότητας. Οι άνθρωποι μπορούν να μετακινούνται από το ένα μοτίβο στο άλλο, ανάλογα με τη φάση της ζωής τους, την υγεία τους και όσα συμβαίνουν γύρω τους.
Τι απασχολεί περισσότερο το μυαλό μας
Σχεδόν το ένα πέμπτο των καταγραφών αφορούσε αισθήσεις και σωματικές καταστάσεις, όπως η κούραση και η υπνηλία. Η εργασία αντιστοιχούσε στο 17% των σκέψεων και το φαγητό στο 14%, ενώ περίπου μία στις δέκα σχετιζόταν με χόμπι, παιχνίδια, τέχνη ή ανθρώπινες σχέσεις.
Όταν οι συμμετέχοντες κατέγραφαν κάτι που επιθυμούσαν, σχεδόν οι μισές απαντήσεις αφορούσαν φαγητό ή ποτό, με τον καφέ να εμφανίζεται ιδιαίτερα συχνά. Από όσους σκέφτονταν κάτι που χρειάζονταν, το 29% ανέφερε ξεκούραση ή έναν σύντομο ύπνο.
Το μυαλό, πάντως, φαίνεται ότι μένει πραγματικά κενό εξαιρετικά σπάνια. Μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των συμμετεχόντων δήλωσε ότι δεν σκεφτόταν τίποτα. Ακόμη λιγότερες ήταν οι αναφορές στο σεξ, κάτι που οι ερευνητές αποδίδουν πιθανώς στην αμηχανία ή στην απροθυμία των εθελοντών να καταγράψουν πιο προσωπικές σκέψεις.
Η μελέτη εξέτασε επίσης τη γνωστή φράση του Μάρκου Αυρηλίου ότι «η ευτυχία της ζωής εξαρτάται από την ποιότητα των σκέψεων». Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το περιεχόμενο της σκέψης συνδεόταν περισσότερο με το επίπεδο ευτυχίας από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα που μέτρησαν.
Τα συμπεράσματα, ωστόσο, χρειάζονται προσοχή. Η έρευνα δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί σε επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από άλλους ειδικούς, ενώ οι συμμετέχοντες προέρχονταν κυρίως από δυτικές, μορφωμένες και οικονομικά ανεπτυγμένες κοινωνίες. Οι ίδιοι οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτείται μεγαλύτερη και πιο αντιπροσωπευτική μελέτη για να επιβεβαιωθούν οι τέσσερις τύποι.
Με πληροφορίες από Guardian
