Οι μνημειώδεις φτερωτοί ταύροι της Ασσυρίας, οι πήλινες πινακίδες με σφηνοειδή γραφή και τα ανάγλυφα των αρχαίων βασιλιάδων θα βρίσκονται ανάμεσα στα εκθέματα που θα αντικρίσουν οι επισκέπτες του Εθνικού Μουσείου του Ιράκ, όταν ανοίξει ξανά την 1η Δεκεμβρίου 2026. Το ιστορικό μουσείο της Βαγδάτης, που φιλοξενεί μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές συλλογές της Μέσης Ανατολής, ετοιμάζεται να επαναλειτουργήσει έπειτα από περίπου δύο χρόνια εργασιών ανακαίνισης και αναδιοργάνωσης των εκθέσεών του. Οι ιρακινές αρχές έχουν ανακοινώσει τη δημιουργία νέων αιθουσών και την προετοιμασία σημαντικών αρχαιοτήτων για την επανέκθεσή τους στο κοινό.
Ξεχωριστή θέση στις ανανεωμένες συλλογές θα έχουν τα ασσυριακά γλυπτά και τα μεγάλα πέτρινα ανάγλυφα. Ανάμεσά τους βρίσκονται οι ανθρωποκέφαλοι φτερωτοί ταύροι, γνωστοί ως λαμασού, που στην αρχαία Ασσυρία τοποθετούνταν στις μνημειακές εισόδους των βασιλικών ανακτόρων και των πόλεων. Με ανθρώπινο κεφάλι, σώμα ταύρου και μεγάλα φτερά, οι επιβλητικές μορφές θεωρούνταν προστάτες των χώρων και συμβόλιζαν τη βασιλική εξουσία. Τα ανάγλυφα που κοσμούσαν τα ασσυριακά ανάκτορα αποτύπωναν στρατιωτικές εκστρατείες, βασιλικές τελετές και σκηνές της καθημερινής ζωής, διατηρώντας εικόνες ενός πολιτισμού που κυριάρχησε σε μεγάλο μέρος της Εγγύς Ανατολής κατά την πρώτη χιλιετία π.Χ.
Στις αίθουσες που ετοιμάζονται περιλαμβάνονται επίσης συλλογές σφηνοειδών επιγραφών, με πήλινες πινακίδες και πρίσματα που διασώζουν νομικά κείμενα, διοικητικά έγγραφα και ιστορικές αφηγήσεις της Μεσοποταμίας. Η σφηνοειδής γραφή αναπτύχθηκε από τους Σουμέριους στα τέλη της τέταρτης χιλιετίας π.Χ. και χρησιμοποιήθηκε επί χιλιάδες χρόνια από διαφορετικούς λαούς της περιοχής. Χάρη σε αυτά τα κείμενα γνωρίζουμε σήμερα λεπτομέρειες για την οργάνωση των αρχαίων πόλεων, τις εμπορικές συναλλαγές, τη θρησκεία και τη ζωή των κατοίκων τους.
Σημαντικό μέρος της ανακαίνισης αφορά τις νέες ενότητες για την εποχή των Αββασιδών και την ισλαμική τέχνη. Εκεί πρόκειται να παρουσιαστούν ξυλόγλυπτα μιχράμπ, οι διακοσμημένες κόγχες που δείχνουν την κατεύθυνση της Μέκκας στα τεμένη, καθώς και μεγάλα αρχιτεκτονικά διακοσμητικά στοιχεία με αραβικές καλλιγραφικές επιγραφές, ψηφιδωτά και λίθινα κατάλοιπα. Η Βαγδάτη υπήρξε πρωτεύουσα του χαλιφάτου των Αββασιδών και ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά και εμπορικά κέντρα του μεσαιωνικού κόσμου. Οι νέες αίθουσες θα αναδείξουν αυτή την περίοδο δίπλα στους αρχαιότερους πολιτισμούς των Σουμερίων, των Ακκαδίων, των Βαβυλωνίων και των Ασσυρίων.
Το μουσείο ιδρύθηκε το 1926, με τη συμβολή της Βρετανίδας αρχαιολόγου Γερτρούδης Μπελ, και συμπληρώνει φέτος έναν αιώνα ιστορίας. Η πορεία του συνδέθηκε με τις μεγάλες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στη Μεσοποταμία, γνώρισε όμως και μία από τις μεγαλύτερες καταστροφές πολιτιστικής κληρονομιάς της σύγχρονης εποχής. Τον Απρίλιο του 2003, κατά τη διάρκεια της αμερικανικής εισβολής στο Ιράκ, το μουσείο λεηλατήθηκε. Περίπου 15.000 αρχαιότητες αφαιρέθηκαν από τις συλλογές του, ανάμεσά τους γλυπτά, κοσμήματα, σφραγιδοκύλινδροι και αντικείμενα ηλικίας χιλιάδων ετών. Παρά τις έρευνες που ακολούθησαν και τον επαναπατρισμό πολλών αντικειμένων, χιλιάδες αρχαιότητες εξακολουθούν να αγνοούνται.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, το προσωπικό του μουσείου, Ιρακινοί αρχαιολόγοι και διεθνείς οργανισμοί εργάστηκαν για τη διάσωση, την καταγραφή και τη συντήρηση των συλλογών. Το μουσείο επαναλειτούργησε το 2015, ύστερα από δώδεκα χρόνια, ενώ άνοιξε ξανά το 2022 έπειτα από νέα περίοδο αναστολής της λειτουργίας του. Η σημερινή ανακαίνιση αποτελεί ακόμη ένα στάδιο αυτής της μακράς προσπάθειας. Ο υπουργός Τουρισμού και Αρχαιοτήτων του Ιράκ, Αλί αλ Νταχίλι, έχει ανακοινώσει επίσης σχέδια για ένα νέο κτίριο, το οποίο θα ανταποκρίνεται καλύτερα στο μέγεθος και στην ιστορική σημασία των συλλογών.
Η επαναλειτουργία του μουσείου εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αποκατάστασης της πολιτιστικής κληρονομιάς του Ιράκ. Στις 15 Νοεμβρίου άνοιξε ξανά το ιστορικό Αββασιδικό Ανάκτορο στη Βαγδάτη, ενώ στα τέλη Οκτωβρίου εγκαινιάστηκε το πρώτο μουσείο αφιερωμένο στην εβραϊκή ιστορία της χώρας, στο ανακαινισμένο σχολείο Σαμάς του 1928.
Για την άνοιξη του 2027 προγραμματίζεται και η επαναλειτουργία του Μουσείου της Μοσούλης, που υπέστη εκτεταμένες καταστροφές από το Ισλαμικό Κράτος το 2015. Παράλληλα, έχουν ανακοινωθεί νέα μουσεία στις επαρχίες Νινευή, Ντιγιάλα και Ντιουανίγια, καθώς και σχέδιο για τη δημιουργία μουσείου στο πρώην προεδρικό ανάκτορο του Σαντάμ Χουσεΐν, στον αρχαιολογικό χώρο της Βαβυλώνας.
Με στοιχεία από The Art Newspaper, Iraqi News, State Board of Antiquities and Heritage, University of Sydney















