Μια από τις σοβαρότερες πολιτικές προκλήσεις της προεδρίας του Βολοντίμιρ Ζελένσκι από την έναρξη της ρωσικής εισβολής εκδηλώνεται στην Ουκρανία, καθώς ο δημοφιλής πρώην υπουργός Άμυνας Μιχαΐλο Φεντόροφ ζήτησε τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών ακόμη και υπό συνθήκες πολέμου.
Ο 35χρονος πολιτικός, ο οποίος αποπέμφθηκε αιφνιδιαστικά τον Ιούλιο, υποστήριξε σε εννιάλεπτο βιντεοσκοπημένο μήνυμά του ότι η χώρα πρέπει να βρει τρόπο να «αποκαταστήσει μια πλήρη δημοκρατική διαδικασία ακόμη και εν μέσω ενός παρατεταμένου πολέμου».
Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς μέχρι σήμερα δεν είχε διατυπωθεί αντίστοιχο αίτημα από πολιτικό με τόσο μεγάλη επιρροή. «Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι όμηρος της Ρωσίας. Πολεμάμε ακριβώς επειδή θέλουμε να παραμείνουμε ένα ελεύθερο, ευρωπαϊκό κράτος», τόνισε ο Φεντόροφ.
Η ουκρανική νομοθεσία δεν επιτρέπει τη διεξαγωγή εκλογών όσο βρίσκεται σε ισχύ ο στρατιωτικός νόμος, ο οποίος επιβλήθηκε μετά τη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου του 2022. Η πενταετής θητεία του Ζελένσκι έληξε τυπικά τον Μάιο του 2024, ωστόσο οι εκλογές έχουν ανασταλεί λόγω του πολέμου.
Ο Φεντόροφ αναγνώρισε τις τεράστιες πρακτικές δυσκολίες μιας εκλογικής διαδικασίας. Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ουκρανοί υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις, εκατομμύρια πολίτες έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους, ενώ περίπου το ένα πέμπτο της χώρας βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή. Παρόλα αυτά, υποστήριξε ότι η δυσκολία δεν καθιστά τη διαδικασία αδύνατη.
Μάλιστα, προφανώς απευθυνόμενος στον Ζελένσκι, ο Φεντόροφ εκτίμησε ότι η Ουκρανία είναι αντιμέτωπη με «συστημική κρίση διακυβέρνησης». «Το παλιό σύστημα ζει πολύ συχνά με τους δικούς του κανόνες. Προστατεύει τον εαυτό του. Φοβάται την αλλαγή», σχολίασε. Και χωρίς να αναφερθεί σε ονόματα, ο Φεντόροφ καταδίκασε τη διαφθορά αξιωματούχων, η οποία, όπως κατήγγειλε, βλάπτει τις πολεμικές προσπάθειες της χώρας.
Ο πρώην υπουργός δήλωσε πρόσφατα ότι πιστεύει πως η μεταρρύθμιση που προωθούσε στις διαδικασίες προμηθειών του υπουργείου Άμυνας, οι οποίες αφορούν την αγορά εξοπλισμού αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, συνέβαλε στην απόλυσή του. «Ο λαός μας είναι εδώ και καιρό έτοιμος για μια διαφορετική χώρα», υπογράμμισε ο Φεντόροφ. «Τώρα το κράτος μας πρέπει να φανεί αντάξιο των πολιτών του».
Μιχαΐλο Φεντόροφ: Από σύμμαχος, αντίπαλος του Ζελένσκι
Ο Φεντόροφ υπήρξε για χρόνια στενός συνεργάτης του Ζελένσκι. Από το 2019 ήταν υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού και συνδέθηκε ιδιαίτερα με την ανάπτυξη του ουκρανικού προγράμματος drones. Τον Ιανουάριο ανέλαβε το υπουργείο Άμυνας, όμως απομακρύνθηκε τον Ιούλιο μετά τη σύγκρουσή του με τον τότε αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι.
Η αποπομπή του πυροδότησε διαδηλώσεις στο Κίεβο, οι οποίες τελικά συνέβαλαν στην απομάκρυνση και του Σίρσκι. Οι κινητοποιήσεις υπέρ του πρώην υπουργού συνεχίστηκαν, ενώ σε συγκέντρωση την Κυριακή συμμετείχαν περίπου 2.000 άνθρωποι, με τους διαδηλωτές να φωνάζουν το όνομά του.
Στο μήνυμά του ο Φεντόροφ δεν ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να διεκδικήσει την προεδρία. Εξαπέλυσε, ωστόσο, σαφείς αιχμές για τον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας, κάνοντας λόγο για έλλειψη διαφάνειας, καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις και ένα σύστημα στο οποίο, όπως υποστήριξε, η προσωπική αφοσίωση κινδυνεύει να υπερισχύσει της αξιοκρατίας.
Η παρέμβασή του αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία λόγω των δημοσκοπήσεων. Πρόσφατη μέτρηση της Socis τον φέρνει στην τρίτη θέση του πρώτου γύρου με 13,1%, πίσω από τον Ζελένσκι με 22,3% και τον πρώην αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων Βαλέρι Ζαλούζνι με 21,4%. Ωστόσο, η ίδια έρευνα δείχνει ότι τόσο ο Φεντόροφ όσο και ο Ζαλούζνι θα μπορούσαν να επικρατήσουν του Ζελένσκι σε έναν δεύτερο γύρο.
Μάλιστα, η κίνηση του πρώην υπουργού έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή, καθώς ο Ζελένσκι έχει προτείνει τον Γεβγένι Χμάρα για τη θέση του υπουργού Άμυνας, με το κοινοβούλιο να καλείται να εγκρίνει τον διορισμό του. Την ίδια ώρα, νέες έρευνες των ουκρανικών αρχών κατά της διαφθοράς αυξάνουν ακόμη περισσότερο την πολιτική πίεση στην κυβέρνηση.
Με πληροφορίες από Guardian, BBC
