Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Πέντε απρόσμενοι τρόποι να αυξήσετε τον σίδηρο στον οργανισμό σας χωρίς να τρώτε κρέας


Η ζύμωση, το βράσιμο ή η προσθήκη λεμονιού στο φαγητό μπορούν να ενισχύσουν την απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό. Όταν πρόκειται για τον σίδηρο, σημασία δεν έχει μόνο τι τρώμε, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο προετοιμάζουμε και καταναλώνουμε τις τροφές.

Καθώς περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους παρουσιάζει έλλειψη σιδήρου, αξίζει να γνωρίζουμε ότι δεν έχει σημασία μόνο τι τρώμε, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο καταναλώνουμε και προετοιμάζουμε τα τρόφιμα. Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη πρόσληψη της ποσότητας σιδήρου που χρειάζεται ο οργανισμός.

Η συχνότερη διατροφική έλλειψη

Η έλλειψη σιδήρου είναι η συχνότερη διατροφική ανεπάρκεια παγκοσμίως, ιδιαίτερα στα παιδιά και στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.

Η κόπωση, η αδυναμία και η δύσπνοια αποτελούν ενδείξεις ότι ενδέχεται να έχουμε χαμηλά επίπεδα σιδήρου. Το συγκεκριμένο μέταλλο είναι απαραίτητο για την παραγωγή της αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης που μεταφέρει οξυγόνο σχεδόν σε κάθε σημείο του σώματός μας.

«Είναι προτιμότερο να προσπαθούμε να προλαμβάνουμε την αναιμία ακολουθώντας τη σωστή διατροφή», λέει η Σούζαν Φέργουεδερ-Τέιτ, καθηγήτρια Μεταβολισμού Μετάλλων στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας.

Ωστόσο, δεν απορροφώνται όλες οι τροφές που είναι πλούσιες σε σίδηρο με τον ίδιο τρόπο από τον οργανισμό.

Οι χορτοφαγικές δίαιτες χρειάζονται περισσότερη προσοχή

Υπάρχουν δύο μορφές σιδήρου: ο αιμικός σίδηρος, που βρίσκεται στο κρέας και στα θαλασσινά, και ο μη αιμικός σίδηρος, που προέρχεται από φυτικές τροφές.

Ο οργανισμός μας απορροφά ευκολότερα τον πρώτο σε σχέση με τον δεύτερο. Συγκεκριμένα, απορροφά περίπου το 15-30% του αιμικού σιδήρου, ενώ το ποσοστό είναι χαμηλότερο για τις διάφορες μορφές μη αιμικού σιδήρου: περίπου 2% από τα αποξηραμένα όσπρια και 7-9% από τα φυλλώδη λαχανικά.

Ωστόσο, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για το κόστος, αλλά και για τις επιπτώσεις της κατανάλωσης κόκκινου κρέατος στην υγεία και στο περιβάλλον, αρκετοί άνθρωποι περιορίζουν την κατανάλωσή του.

Αυτή η αλλαγή μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση έλλειψης σιδήρου, εάν το κρέας δεν αντικατασταθεί από άλλες πηγές του μετάλλου, επισημαίνει η Γεμισί Λατούντε-Ντάντα, ανώτερη λέκτορας Διατροφικών Επιστημών στο King’s College του Λονδίνου. Ευτυχώς, υπάρχουν πολλές φυτικές τροφές που μπορούν να καλύψουν τις ημερήσιες ανάγκες σε σίδηρο.

Παρότι ο μη αιμικός σίδηρος απορροφάται λιγότερο αποτελεσματικά, υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να ενισχύσουμε την απορρόφησή του από τις φυτικές τροφές.

1. Βράστε ορισμένα πράσινα λαχανικά, αλλά μαγειρέψτε άλλα στον ατμό

Ο τρόπος προετοιμασίας των τροφίμων μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα σιδήρου που είναι διαθέσιμη για απορρόφηση από τον οργανισμό.

Το σπανάκι, για παράδειγμα, περιέχει ενώσεις που ονομάζονται οξαλικά άλατα. Οι ουσίες αυτές μπορούν να δεσμεύσουν τον σίδηρο και να εμποδίσουν την απορρόφησή του από τον οργανισμό. Όταν, όμως, βράζουμε το σπανάκι, μέρος των οξαλικών απελευθερώνεται στο νερό και έτσι μπορεί να απορροφηθεί μεγαλύτερη ποσότητα σιδήρου.

Αυτό ισχύει μόνο για τα φυλλώδη λαχανικά με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά, όπως το σπανάκι, το σέσκουλο και τα φύλλα των παντζαριών.

Αντίθετα, άλλα λαχανικά, όπως το μαρούλι, το λάχανο και το κινέζικο λάχανο μποκ τσόι, δεν χρειάζεται να υποβληθούν σε αυτή τη διαδικασία. Μάλιστα, η κατανάλωσή τους ωμών ή μαγειρεμένων στον ατμό βοηθά στη διατήρηση μεγαλύτερης ποσότητας βιταμίνης C, η οποία ενισχύει την απορρόφηση του σιδήρου.

2. Συνδυάστε τροφές πλούσιες σε σίδηρο με βιταμίνη C

Όταν προσθέτουμε βιταμίνη C στη διατροφή μας, ο οργανισμός απορροφά μεγαλύτερη ποσότητα σιδήρου, όπως έχει δείξει η επιστημονική έρευνα.

«Η βιταμίνη C ενισχύει σημαντικά την απορρόφηση του σιδήρου που προέρχεται από φυτικές τροφές», αναφέρει η Λατούντε-Ντάντα.

Έτσι, μπορούμε να προσθέσουμε λίγο χυμό λεμονιού σε ένα γεύμα που περιέχει σίδηρο ή να συνοδεύσουμε το πρωινό μας, όπως μια φέτα ψωμί με προζύμι, με ένα μικρό ποτήρι χυμό πορτοκαλιού.

3. Επιλέξτε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση

Η ζύμωση μπορεί επίσης να βοηθήσει τον οργανισμό να απορροφήσει περισσότερο σίδηρο. Αυτό συμβαίνει επειδή διασπά το φυτικό οξύ, μια φυσική ένωση που βρίσκεται στα δημητριακά, στους ξηρούς καρπούς και στους σπόρους και δυσκολεύει την απορρόφηση του σιδήρου από τις τροφές.

Για τον λόγο αυτό, θα μπορούσατε να αντικαταστήσετε το συνηθισμένο ψωμί με ψωμί από προζύμι.

4. Μην βασίζεστε αποκλειστικά στα εμπλουτισμένα τρόφιμα

Πολλά βασικά τρόφιμα, μεταξύ των οποίων το ψωμί και τα δημητριακά πρωινού, εμπλουτίζονται με σίδηρο.

Ωστόσο, οι παρασκευαστές χρησιμοποιούν συνήθως μορφές σιδήρου που απορροφώνται δυσκολότερα από τον οργανισμό. Πρόκειται για ενώσεις που δεν αντιδρούν εύκολα με άλλα συστατικά και, επομένως, δεν επηρεάζουν τη γεύση, το χρώμα ή τη διάρκεια ζωής των τροφίμων.

«Δεν απορροφούμε πολύ καλά τον σίδηρο από τα περισσότερα εμπλουτισμένα προϊόντα», επισημαίνει η Φέργουεδερ-Τέιτ.

Σε μελέτη που εξέτασε την απορρόφηση σιδήρου από εμπλουτισμένα τρόφιμα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ποσοστό απορρόφησης από τα βρεφικά δημητριακά ήταν πολύ χαμηλό, κυμαινόμενο από 0,6% έως 2,2%.

Αντίθετα, στην ίδια μελέτη διαπιστώθηκε ότι η απορρόφηση σιδήρου ήταν υψηλότερη από ψωμάκια που παρασκευάζονται με λευκό αλεύρι, από το οποίο έχει αφαιρεθεί μέρος των συστατικών του σιταριού κατά την επεξεργασία.

Μάλιστα, άλλη μελέτη έδειξε ότι η απορρόφηση σιδήρου από ψωμί που παρασκευάστηκε με επεξεργασμένο αλεύρι έφτασε το 13,6%.

5. Προσέξτε τι πίνετε μαζί με το φαγητό

Τα ροφήματα που καταναλώνουμε την ώρα του γεύματος μπορούν επίσης να επηρεάσουν την ποσότητα σιδήρου που απορροφά ο οργανισμός.

Όπως συμβαίνει με τα οξαλικά, η απορρόφηση του σιδήρου μπορεί να μειωθεί από ενώσεις όπως οι πολυφαινόλες, οι τανίνες, οι φυτικές ίνες και τα φυτικά οξέα, εξηγεί η Λατούντε-Ντάντα.

Ο καφές και το τσάι περιέχουν τανίνες και πολυφαινόλες. Αυτό σημαίνει ότι, εάν καταναλώνουμε ένα πρωινό πλούσιο σε σίδηρο, όπως δημητριακά, μαζί με ένα από αυτά τα ροφήματα, ο οργανισμός μας δεν θα απορροφήσει εξίσου αποτελεσματικά το μέταλλο.

Εάν θέλετε να πιείτε ένα φλιτζάνι τσάι, η Φέργουεδερ-Τέιτ συμβουλεύει να περιμένετε τουλάχιστον δύο ώρες μετά το γεύμα.

Αρκετός σίδηρος, αλλά όχι υπερβολική ποσότητα

Οι ημερήσιες συνιστώμενες ποσότητες σιδήρου λαμβάνουν επίσης υπόψη το γεγονός ότι ο οργανισμός απορροφά τελικά ένα σχετικά μικρό μέρος του.

Ακόμη και αν καλύπτουμε τις ημερήσιες ανάγκες μας, είναι πιθανό να απορροφούμε μόλις ένα έως δύο χιλιοστόγραμμα σιδήρου την ημέρα, αναφέρει η Φέργουεδερ-Τέιτ.

Αυτή είναι περίπου η ποσότητα που χάνει καθημερινά ο οργανισμός, μέσω διαδικασιών όπως η εφίδρωση ή η έμμηνος ρύση, εξηγεί.

Η ίδια προτείνει να καταναλώνουμε τακτικά μικρές ποσότητες τροφίμων πλούσιων σε σίδηρο, κατανεμημένες μέσα στην ημέρα, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.

Αυτό συμβαίνει επειδή, παραδόξως, όταν προσλαμβάνουμε υπερβολικά μεγάλη ποσότητα σιδήρου σε ένα μόνο γεύμα, μπορεί να απορροφήσουμε μικρότερο ποσοστό του. Ο λόγος είναι ότι ο οργανισμός διαθέτει αποτελεσματικούς μηχανισμούς για να ρυθμίζει την ποσότητα σιδήρου που απορροφά.

Τέλος, εάν σκέφτεστε να πάρετε συμπλήρωμα σιδήρου, οι ειδικοί συνιστούν να συμβουλευτείτε πρώτα γιατρό.

«Ο οργανισμός προσπαθεί να διατηρεί την ισορροπία και δεν θέλει να προσλαμβάνει υπερβολική ποσότητα σιδήρου».

Με πληροφορίες από BBC

 



Πηγή: www.lifo.gr