ADVERTORIAL
Υπάρχουν κάποια ζητήματα που δεν λύνονται με μία «σωστή συμβουλή» ή μια αυστηρή οδηγία, όπως «φάε πιο σωστά» ή «κάνε περισσότερη άσκηση». Γιατί στην πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετα από αυτό· αφορούν το σπίτι, το σχολείο, την ψυχική υγεία, την καθημερινότητα, τις συνήθειες που χτίζονται από μικρή ηλικία αλλά και το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί.
Και ίσως γι’ αυτό είχε τόσο ενδιαφέρον το γεγονός ότι πριν λίγες ημέρες, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, η συζήτηση γύρω από την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας δεν έμοιαζε με ένα ακόμη τυπικό συνέδριο δημόσιας υγείας, αλλά περισσότερο με μια μεγάλη συλλογική προσπάθεια να ξανασκεφτούμε πώς μεγαλώνουν σήμερα τα παιδιά – τι τρώνε, πώς κινούνται, πώς νιώθουν και τι περιβάλλον δημιουργούμε γύρω τους.
Από τις αρνητικές πρωτιές σε μια νέα προσέγγιση
Η Υψηλού Επιπέδου Εκδήλωση Ολοκλήρωσης της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, που συνδιοργανώθηκε από το Υπουργείο Υγείας και τη UNICEF, έφερε στην Αθήνα υπουργούς, επιστήμονες, ακαδημαϊκούς, διεθνείς οργανισμούς, αθλητικούς φορείς αλλά και νέους από πολλές χώρες, με κοινό στόχο να μιλήσουν ουσιαστικά για την πρόληψη.
Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Δρ. Ειρήνη Αγαπηδάκη, η οποία πραγματοποίησε την έναρξη της εκδήλωσης, στάθηκε στη στρατηγική σημασία της Εθνικής Δράσης αλλά και στη μετάβαση της χώρας από τις αρνητικές ευρωπαϊκές πρωτιές σε μια διαφορετική προσέγγιση γύρω από την πρόληψη και την προαγωγή της υγείας των παιδιών.
Ο Διπλωματικός Εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα, Dr. Ghassan Khalil, από την άλλη, έδωσε μια ακόμη πιο ουσιαστική διάσταση στη συζήτηση, εξηγώντας ότι η παιδική παχυσαρκία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς σαν μια μεμονωμένη καμπάνια δημόσιας υγείας αλλά ως ζήτημα δικαιωμάτων του παιδιού. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα υλοποίησε μία από τις πιο ολοκληρωμένες εθνικές πρωτοβουλίες πρόληψης παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη σήμερα.
Και ίσως αυτό να ήταν και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της διοργάνωσης: ότι η χώρα παρουσιάστηκε ως παράδειγμα για το πώς μια εθνική στρατηγική μπορεί να μεταφραστεί σε πρακτικές δράσεις με πραγματικό κοινωνικό αποτύπωμα.
Τι σημαίνει τελικά «πρόληψη»;
Η πρόληψη δεν αφορά μόνο το «τι τρώμε». Αφορά το αν υπάρχουν ασφαλείς χώροι για παιχνίδι, αν τα σχολεία ενθαρρύνουν πιο υγιεινές συνήθειες, αν οι γονείς έχουν στήριξη και ενημέρωση, αν τα παιδιά μεγαλώνουν σε περιβάλλοντα που τα βοηθούν να νιώθουν καλά, σωματικά και ψυχικά. Ως εκ τούτου, οι θεματικές κινήθηκαν γύρω από κάτι πολύ ουσιαστικό: το πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε συνθήκες που βοηθούν πραγματικά τα παιδιά να μεγαλώνουν πιο υγιή.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι διεθνείς πολιτικές πρόληψης και οι βιώσιμες εθνικές στρατηγικές, η σύνδεση της σωματικής με την ψυχική υγεία αλλά και η επίδραση που έχουν πλέον τα ψηφιακά περιβάλλοντα και οι εμπορικοί παράγοντες στις καθημερινές συνήθειες των παιδιών.
Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο που μπορούν να παίξουν τα σχολεία, οι κοινότητες και οι οικογένειες, ενώ τονίστηκε η ανάγκη για μια συνολική προσέγγιση, όπου κράτος, κοινωνία, εκπαιδευτικοί, ειδικοί και γονείς λειτουργούν μαζί και όχι αποσπασματικά, ενώ αναδείχθηκε επίσης η σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης, της κοινωνικής και συμπεριφορικής αλλαγής αλλά και της διαγενεακής πρόληψης, δηλαδή της ανάγκης να δημιουργούνται πιο υγιείς συνήθειες που περνούν από γενιά σε γενιά.
Και επειδή η υγεία δεν είναι μόνο αριθμοί ή δείκτες, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη φυσική δραστηριότητα και τον αθλητισμό ως εργαλεία πρόληψης, στην ψυχική ανθεκτικότητα παιδιών και εφήβων αλλά και στις κοινωνικές ανισότητες που επηρεάζουν τις συμπεριφορές υγείας.
Με λίγα λόγια, το μήνυμα ήταν αρκετά ξεκάθαρο: δεν μπορούμε να μιλάμε για παιδική υγεία σαν να είναι αποκλειστικά ευθύνη του παιδιού ή της οικογένειας. Αντιθέτως χρειάζεται να μετακινηθούμε από τη λογική της «ατομικής ευθύνης» προς τη δημιουργία πιο υποστηρικτικών και υγιών περιβαλλόντων για τα παιδιά.
Οι αριθμοί που δείχνουν ότι κάτι αλλάζει
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν και τα αποτελέσματα της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, τα οποία δείχνουν πώς μια οργανωμένη προσπάθεια μπορεί να φτάσει στην πραγματική ζωή των οικογενειών.
Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 13.000 εξατομικευμένες συνεδρίες διατροφικής συμβουλευτικής σε όλη τη χώρα, πάνω από 130.000 υγιεινά γεύματα και φρέσκα φρούτα διανεμήθηκαν σε σχολεία και σχεδόν 100.000 έφηβοι συμμετείχαν στο πρόγραμμα «Το Ταξίδι της Τροφής».
Παράλληλα, μέσω του προγράμματος Healthy Hoops 4 All υλοποιήθηκαν περισσότερες από 237.000 δωρεάν προπονήσεις μπάσκετ, επιβεβαιώνοντας πόσο σημαντικό ρόλο μπορεί να παίξει ο αθλητισμός όχι μόνο στη φυσική υγεία αλλά και στην αυτοπεποίθηση, την κοινωνικοποίηση και την ψυχική ενδυνάμωση των παιδιών.
Τέλος, χιλιάδες παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικοί και επαγγελματίες υγείας συμμετείχαν σε εργαστήρια, δράσεις κοινότητας και σχολικά προγράμματα σε ολόκληρη τη χώρα και ίσως αυτό να ήταν τελικά το πιο αισιόδοξο κομμάτι της όλης προσπάθειας: ότι η πρόληψη παρουσιάστηκε όχι σαν «υποχρέωση», αλλά σαν τρόπος ζωής που μπορεί να γίνει πιο προσιτός, πιο ανθρώπινος και πιο βιώσιμος για όλους.
Η διεθνής κοινότητα έστρεψε το βλέμμα της στην Ελλάδα
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, που παρουσίασαν οι δημοσιογράφοι Απόστολος Μαγγηριάδης και Σία Κοσιώνη, βρέθηκαν στην Αθήνα μερικές από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της διεθνούς επιστημονικής και πολιτικής κοινότητας γύρω από τη δημόσια υγεία και την παιδική παχυσαρκία, κάτι που από μόνο του έδειξε και τη βαρύτητα που έχει αποκτήσει πλέον η ελληνική πρωτοβουλία σε διεθνές επίπεδο.
Ανάμεσα στους συμμετέχοντες ήταν η Υπουργός Υγείας της Πορτογαλίας Ana Paula Martins, ο Επικεφαλής του ΠΟΥ στην Ελλάδα Dr. João Breda, ο Πρόεδρος της World Obesity Federation Dr. Simon Barquera και ο Joan Matji, Global Lead Nutrition της UNICEF, ενώ το «παρών» έδωσαν επίσης κορυφαίοι ακαδημαϊκοί από διεθνώς αναγνωρισμένα πανεπιστήμια, όπως η Professor Niyati Parekh από το New York University, ο Professor Lee M. Sanders από το Stanford University, η Professor Paulina Nowicka από το Uppsala University και το Karolinska Institutet και η Dr. Jill Landsbaugh Kaar από το University of Colorado, μαζί με εκπροσώπους πανεπιστημίων και οργανισμών από την Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Μέση Ανατολή και την Αυστραλία.
Ξεχωριστή στιγμή της διοργάνωσης αποτέλεσε και το ειδικό βιντεοσκοπημένο μήνυμα του Pau Gasol, Παγκόσμιου Πρεσβευτή της UNICEF για τη Διατροφή και την Εξάλειψη της Παιδικής Παχυσαρκίας και θρύλου του παγκόσμιου μπάσκετ, ο οποίος απηύθυνε ένα διεθνές κάλεσμα για συλλογική δράση και αλλαγή νοοτροπίας γύρω από τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και συνολικά την υγεία των παιδιών, ενώ ιδιαίτερα συγκινητική ήταν και η παρουσίαση της «Διακήρυξης των Νέων για την Παιδική Παχυσαρκία» από τη Συμβουλευτική Ομάδα Παιδιών και Νέων της UNICEF, υπενθυμίζοντας κάτι πολύ βασικό: ότι όταν μιλάμε για το μέλλον των παιδιών, τα ίδια τα παιδιά πρέπει να έχουν λόγο στη συζήτηση.
Αυτή είναι, άλλωστε, και η ουσία όλης της προσπάθειας, όχι απλώς να ενημερωθούμε καλύτερα, αλλά να δημιουργήσουμε μια καθημερινότητα όπου τα παιδιά θα έχουν περισσότερες ευκαιρίες να μεγαλώνουν πιο υγιή, πιο ενεργά και με μεγαλύτερη φροντίδα γύρω τους.
