Το όνομά του ακούγεται ελληνικό, αλλά η ιστορία του είναι απολύτως γαλλική: τηλεόραση, stand-up, autofiction, θέατρο, κατάθλιψη, οικογένεια, ομοφυλοφιλία, sold-out παραστάσεις και μια γενιά που αναγνωρίζει τον εαυτό της σε καλλιτέχνες που δεν φοβούνται να δείξουν τις ρωγμές τους.
Ο Panayotis Pascot είναι σήμερα ένα από τα πιο ενδιαφέροντα νέα πρόσωπα της γαλλικής κωμωδίας. Στα 27 του, έχει ήδη περάσει από την τηλεόραση, έχει γνωρίσει μεγάλη επιτυχία στη σκηνή, έχει γράψει ένα best seller και στις 5 Ιουνίου θα παρουσιάσει το δεύτερο one-man show του, Entre les deux, στην Όπερα Γκαρνιέ στο Παρίσι.
Η διαδρομή του μοιάζει σχεδόν υπερβολικά πυκνή για την ηλικία του. Πριν ακόμη ενηλικιωθεί, είχε ήδη εμφανιστεί στην τηλεόραση, στο Le Petit Journal και αργότερα στο Quotidien, δίπλα στον Yann Barthès. Ήταν το παιδί με το θράσος, την αυτοειρωνεία και την περίεργη άνεση απέναντι στους μεγάλους ένας έφηβος που έμοιαζε να έχει βρει τρόπο να μπαίνει από νωρίς στο δωμάτιο των ενηλίκων.
Μόνο που, όπως αποδείχθηκε, αυτό το δωμάτιο δεν ήταν ποτέ τόσο ανάλαφρο όσο φαινόταν. Ο Pascot μεγάλωσε ως το μικρότερο από έξι παιδιά, σε μια οικογένεια όπου η ανάγκη να ακουστεί, να τον προσέξουν και να τον πάρουν στα σοβαρά έγινε από νωρίς σχεδόν δεύτερη φύση. Δεν ήταν ένα ανέμελο παιδί. Φοβόταν τον θάνατο, σηκωνόταν τη νύχτα για να βεβαιωθεί ότι οι γονείς του ανέπνεαν ακόμη και έψαχνε διαρκώς έναν τρόπο να βρει θέση στο τραπέζι των μεγάλων.
Στην αρχή, ο τρόπος ήταν το χιούμορ. Ως έφηβος έστελνε μηνύματα σε κωμικούς, ζητούσε προσκλήσεις, κυνηγούσε συνεντεύξεις, πήγαινε στο Παρίσι για να συναντήσει ανθρώπους που θαύμαζε και ανέβαζε βίντεο στο YouTube. Δεν τον ενδιέφερε μόνο να γίνει γνωστός. Ήθελε να μάθει πώς λειτουργεί η κωμωδία: πώς χτίζεται μια ατάκα, πώς κρατιέται η προσοχή, πώς μετατρέπεται μια αμηχανία σε ρυθμό.
Η τηλεοπτική αναγνωρισιμότητα ήρθε γρήγορα, αλλά δεν τον κράτησε. Πριν κλείσει τα 20, απομακρύνθηκε από την τηλεόραση και αποφάσισε να ανέβει στη σκηνή. Όχι για να κάνει απλώς τον κόσμο να γελάσει, αλλά για να δει αν αυτό που είχε μέσα του μπορούσε να βρει αντίλαλο. Το πρώτο του show, Presque, μιλούσε για σχέσεις, οικογένεια, αποδοχή, την ανάγκη να βρει κανείς τη φωνή του χωρίς να προδώσει όσα τον πληγώνουν.
Από εκεί και μετά, η ευαλωτότητα έγινε το πραγματικό του υλικό. Ο Pascot ανήκει σε εκείνη τη νέα γενιά κωμικών που δεν αντιμετωπίζουν το stand-up ως μηχανή αστείων, αλλά ως τρόπο να οργανώσουν το τραύμα, την ντροπή, την επιθυμία και την αμηχανία της ενηλικίωσης. Το γέλιο δεν λειτουργεί σαν απόδραση από τη σκοτεινή ύλη της ζωής του, αλλά σαν ο μόνος τρόπος να την πλησιάσει χωρίς να τον καταπιεί.
Το 2023 κυκλοφόρησε το La prochaine fois que tu mordras la poussière, ένα αυτομυθοπλαστικό βιβλίο που έγινε εκδοτικό φαινόμενο στη Γαλλία. Σε αυτό επιστρέφει στη σχέση με τον πατέρα του, στη δυσκολία της επικοινωνίας, στην ομοφυλοφιλία του, στη μελαγχολία και στην απόπειρα αυτοκτονίας του. Δεν γράφει σαν celebrity που εξομολογείται. Γράφει σαν κάποιος που προσπαθεί να καταλάβει από τι φτιάχτηκε.
Το βιβλίο πούλησε εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα και μεταφέρθηκε στο θέατρο από τον αδελφό του, Paul Pascot, γνωρίζοντας επίσης μεγάλη επιτυχία. Η σκηνική εκδοχή θα παρουσιαστεί ξανά το καλοκαίρι στο Φεστιβάλ της Αβινιόν, επιβεβαιώνοντας ότι το προσωπικό υλικό του Pascot έχει πια ξεφύγει από τα όρια του stand-up και έχει γίνει μέρος της γαλλικής θεατρικής και λογοτεχνικής συζήτησης.
Στο νέο του show, Entre les deux, ο Pascot επιστρέφει σε αυτή την ενδιάμεση ζώνη όπου κάποιος δεν είναι πια παιδί, αλλά δεν έχει γίνει ακόμη γονιός. Μιλά για ενηλικίωση, οικογένεια, πατρότητα, σεξουαλικότητα, επιθυμία, διάρκεια. Για εκείνο το σημείο της ζωής όπου δεν έχεις πια το άλλοθι της νεότητας, αλλά δεν έχεις ακόμη βρει τη σταθερότητα που υποτίθεται ότι υπόσχεται η ωριμότητα.
Η εμφάνισή του στην Όπερα Γκαρνιέ έχει, έτσι, έναν συμβολισμό που ξεπερνά την προσωπική του επιτυχία. Το stand-up, ένα είδος που για χρόνια θεωρούνταν πιο ελαφρύ ή λιγότερο θεσμικό από το θέατρο, μπαίνει σε έναν από τους πιο εμβληματικούς χώρους της γαλλικής σκηνής. Ο Pascot είχε ήδη περάσει από το Odéon-Théâtre de l’Europe, ανοίγοντας πόρτες που μέχρι πρόσφατα έμοιαζαν σχεδόν αδιανόητες για έναν stand-up κωμικό.
Δεν θέλει, πάντως, να οριστεί μόνο από την ομοφυλοφιλία του. Ούτε από την κατάθλιψη, ούτε από την απόπειρα αυτοκτονίας, ούτε από το πρόωρο πέρασμά του στην επιτυχία. Αυτά είναι κομμάτια του υλικού του, όχι η ταμπέλα του. Η δύναμή του βρίσκεται αλλού: στον τρόπο με τον οποίο μετατρέπει την προσωπική ευθραυστότητα σε κοινό χώρο, χωρίς να τη γλυκαίνει και χωρίς να τη χρησιμοποιεί σαν εύκολο δράμα.
Κάπως έτσι, ο Panayotis Pascot γίνεται ένα πρόσωπο που αξίζει να προσέξουμε. Όχι επειδή έχει ελληνικό όνομα, αλλά επειδή ανήκει σε μια νέα ευρωπαϊκή σκηνή όπου η κωμωδία δεν είναι πια απέναντι από την πληγή. Είναι ο τρόπος να την κοιτάξεις αρκετά κοντά, μέχρι να αρχίσει, έστω και αμήχανα, να γίνεται αφήγηση.
Με στοιχεία από Le Monde
