Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Πώς το TikTok βγάζει λεφτά από διαφημίσεις για κοκαΐνη, οπιοειδή και Xanax


Το πώς το TikTok έχει κατακλυστεί και, στην ουσία, «πλουτίζει» από διαφημίσεις, οι οποίες προωθούν ναρκωτικά -που μπορεί να βρει κανείς σε πιάτσες- ή συνταγογραφούμενα χάπια, όπως κωδεΐνη, βενζοδιαζεπίνες και Adderall, αναδεικνύει με έρευνά του ο συντάκτης του Forbes, Iain Martin.

Η έρευνα ξεκινά τον περασμένο Ιούλιο, όταν το TikTok, όπως αναφέρει ο συντάκτης του Forbes, άρχισε να «τρέχει» μία διαφήμιση η οποία σε διαφορετική περίπτωση θα οδηγούσε σε έφοδο των αρχών. Στο σχετικό βίντεο, φαίνεται ένα χέρι να κουνά στην κάμερα ένα μικρό μπουκάλι με λευκά χάπια, με μουσικό «χαλί» το «Is it a crime?» της Sade.

Η ετικέτα ήταν καλυμμένη, όπως αναφέρει το Forbes, αλλά τα χάπια έφεραν τον κωδικό του ισχυρού παυσιπόνου, Percocet. Την ίδια ώρα, άλλα βίντεο από τον ίδιο λογαριασμό διαφήμιζαν το φάρμακο Vyvanse για το ΔΕΠΥ, καθώς και σακούλες σκουπιδιών γεμάτες κουτιά με παράγωγα οπιοειδών όπως η κωδεΐνη, μέχρι και Xanax.

TikTok: Σε ποιες χώρες «έτρεχε η διαφήμιση»

Ο ίδιος λογαριασμός, συνεχίζει το Forbes, έτρεξε 27 παρόμοιες διαφημίσεις μέσα στον Ιούλιο, στοχεύοντας χρήστες που είχαν βάλει ως πρώτη κατηγορία προτίμησης βίντεο την «υγεία και την ευεξία»,

Οι περισσότεροι εξ’ αυτών ήταν στη Γερμανία, την Ολλανδία και την Ιρλανδία, χώρες στις οποίες η πώληση τέτοιων σκευασμάτων –χωρίς συνταγή γιατρού– είναι παράνομη.

Παράλληλα, τον τελευταίο μήνα, σύμφωνα πάντα με το Forbes, το TikTok έχει φιλοξενήσει σειρά διαφημίσεων από λογαριασμούς που προωθούν παράνομα ναρκωτικά όπως κοκαΐνη, μεθαμφεταμίνη και ινδική κάνναβη, αλλά και ελεγχόμενες ουσίες όπως Adderall, Xanax και Valium.

Πρόκειται για μέρος ενός, όπως το χαρακτηρίζει γλαφυρά το δημοσίευμα, «οργίου διαφημίσεων της μαύρης αγοράς στην πλατφόρμα, όπου έμποροι, πωλούν πλέον από πλαστά ενέσιμα αδυνατίσματος τύπου GLP-1 και πειραματικά κινεζικά πεπτίδια, μέχρι απομιμήσεις high luxury τσαντών και αθλητικών παπουτσιών».

Το πείραμα του Forbes στο TikTok

Προκειμένου να διαπιστώσει τι ακριβώς γίνεται στη δημοφιλή εφαρμογή βίντεο, το Forbes και ο συντάκτης του έκαναν ένα πείραμα. Κατά τη διάρκεια αυτού διαπίστωσαν, μεταξύ άλλων, πως παρότι οι κανόνες του TikTok απαγορεύουν ρητά την προώθηση ή πώληση παράνομων ναρκωτικών, φαρμάκων και αξεσουάρ χρήσης, η πραγματικότητα διαφέρει και, μάλιστα, αρκετά.

Συγκεκριμένα, τις τελευταίες δύο εβδομάδες ένας δοκιμαστικός λογαριασμός που διατηρεί το Forbes, δέχτηκε διαφημίσεις από 21 διαφορετικούς λογαριασμούς που πουλούσαν κοκαΐνη και συνταγογραφούμενα φάρμακα όπως το Xanax, επιβεβαιώνοντας τον αρχικό ισχυρισμό του πρακτορείου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, σημειώνει το Forbes, αποτελεί ο διαφημιζόμενος με το όνομα ScarfaceWorldwide (αναφορά στη γνωστή γκάνγκστερ ταινία). Όπως προέκυψε, αγόραζε διαφημίσεις στοχεύοντας χρήστες στη Βρετανία, τη Γερμανία και την Ολλανδία, τους οποίους το TikTok είχε κατηγοριοποιήσει ως άτομα που ενδιαφέρονται για θέματα όπως η εκπαίδευση, τα βρέφη και οι αγορές εν γένει.

Το καθηλωμένο βίντεο στο προφίλ του ScarfaceWorldwide έδειχνε μια συμπαγή πλάκα λευκής σκόνης με την επιγραφή «Coke», την εικόνα μιας χιονονιφάδας και ένα βέλος που έδειχνε το εικονίδιο ενός κινητού τηλεφώνου. Το βιογραφικό παρέπεμπε στο Telegram, όπου υπήρχε κατάλογος για κοκαΐνη με διαθέσιμες ποσότητες έως και ενός κιλού. Ο λογαριασμός προσέφερε επίσης φάρμακα όπως οξυκωδόνη και κάνναβη, με πληρωμή μέσω κρυπτονομισμάτων.

Παρότι η βιβλιοθήκη διαφημίσεων του TikTok δεν εμφανίζει τις διαφημίσεις που προβάλλονται στις ΗΠΑ, ο συγκεκριμένος λογαριασμός αποδεικνύει ότι ορισμένοι έμποροι στοχεύουν και Αμερικανούς χρήστες. Στο προφίλ αναφερόταν: «Από το 2018 | Εξουσιοδοτημένη Διανομή | Αποστολή στις 50 πολιτείες & διεθνώς. Στείλτε προσωπικό, άμεσο μήνυμα για τον κατάλογο στο Telegram». Αρκετά βίντεο έδειχναν δέματα συσκευασμένης κάνναβης με αναγραφές όπως «Biggest in Cali» (Η μεγαλύτερη ποσότητα στην Καλιφόρνια) και «Trap101» (όρος της αργκό για τη διακίνηση ναρκωτικών). Ο λογαριασμός υποστήριζε ότι στέλνει δέματα σε όλες τις πολιτείες κρύβοντας τις ουσίες μέσα σε κουτιά με έπιπλα.

Το TikTok αποκλείει εκ των υστέρων

Όταν το Forbes ζήτησε σχόλιο από το TikTok, η εταιρεία απέκλεισε τους περισσότερους από τους διαφημιζόμενους και τις σελίδες που επισημάνθηκαν. Ωστόσο, νέες διαφημίσεις από άλλους λογαριασμούς συνεχίζουν να εμφανίζονται στην πλατφόρμα.

Αξίζει, δε, να επισημανθεί πως το TikTok χρεώνει κάθε διαφήμιση που προβάλλεται στην εφαρμογή του. Τα έσοδα της μητρικής εταιρείας ByteDance άγγιξαν τα 186 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025. Τα εταιρικά στοιχεία για τις δραστηριότητές της σε Βρετανία, Ευρώπη και Λατινική Αμερική δείχνουν έσοδα 9,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις περιοχές αυτές, καταγράφοντας κέρδη για πρώτη φορά πέρυσι.

Η εταιρεία υποστηρίζει ότι από όλα τα βίντεο που αφαιρέθηκαν το πρώτο τρίμηνο λόγω παραβίασης της πολιτικής για ελεγχόμενα προϊόντα, το 99,8% διαγράφηκε πριν αναφερθεί από χρήστες, ενώ αποκλείστηκαν συνολικά 16 εκατομμύρια διαφημιζόμενοι στο ίδιο διάστημα. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι από τους λογαριασμούς που εντόπισε το Forbes ήταν ενεργοί τουλάχιστον από τον Απρίλιο.

Ταυτόχρονα, δημοσιεύματα σε Βρετανία, Καναδά και ΗΠΑ έχουν επισημάνει και στο παρελθόν ότι το TikTok φιλοξενεί περιεχόμενο που προωθεί τη χρήση ναρκωτικών. Τον Απρίλιο, η ιστοσελίδα Glasgow Live ανέφερε ότι διαφημίσεις στο TikTok προωθούσαν φάρμακα όπως το Xanax και το Valium, τα οποία είναι εθιστικά. Το TikTok κατέβασε και σε εκείνη την περίπτωση τους λογαριασμούς που επισημάνθηκαν.

Αντίστοιχο έλεγχο έχουν υποστεί κι άλλα κοινωνικά δίκτυα. Το 2024, η Meta βρέθηκε υπό ομοσπονδιακή έρευνα για δημοσίευση διαφημίσεων παράνομων ουσιών και φαρμάκων, ενώ η Google πλήρωσε πρόστιμο 500 εκατομμυρίων δολαρίων το 2011 για να διευθετήσει έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ σχετικά με διαφημίσεις καναδικών φαρμακείων που στοχοποιούσαν Αμερικανούς.

Από το 2023, το TikTok διατηρεί Εμπορική Βιβλιοθήκη Περιεχομένου που εμφανίζει τις διαφημίσεις που δημοσιεύονται σε Βρετανία και Ευρώπη. Ωστόσο, είναι αδύνατο να υπολογιστεί πόσες διαφημίσεις έχουν αγοραστεί για την προώθηση παράνομων προϊόντων, καθώς οι βασικοί όροι αναζήτησης για ναρκωτικά δεν επιστρέφουν αποτελέσματα. Επιπλέον, το TikTok μπλόκαρε προσωρινά τους δημοσιογράφους του Forbes μετά από ελάχιστες αναζητήσεις με την αιτιολογία «υποψίας spam ή κατάχρησης», χωρίς να δώσει εξηγήσεις για το περιστατικό.

Όταν το TikTok αφαιρεί διαφημίσεις λόγω παραβιάσεων, συχνά αφήνει ίχνος στη βιβλιοθήκη, υπογραμμίζει το Forbes. Όμως πολλοί από τους λογαριασμούς που προώθησαν διαφημίσεις ναρκωτικών στον λογαριασμό του πρακτορείου δεν εμφανίζονται καν εκεί. Άλλοι είδαν βίντεο να διαγράφονται για αόριστες «παραβιάσεις περιεχομένου», αλλά συνέχισαν να αγοράζουν νέες διαφημίσεις.

Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε προκαταρκτική απόφαση τον Μάιο του 2025, κρίνοντας ότι η ByteDance παραβίασε την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), καθώς η βιβλιοθήκη διαφημίσεων δεν επέτρεπε πλήρη αναζήτηση και δεν παρείχε επαρκή στοιχεία για τους διαφημιζόμενους. Τον Δεκέμβριο, το TikTok συμφώνησε να αναβαθμίσει τη βιβλιοθήκη του εντός 24ώρου από την προβολή κάθε διαφήμισης και να προσθέσει νέες δυνατότητες αναζήτησης.

Παράλληλα, φαίνεται πως στην πλατφόρμα δραστηριοποιούνται πολλοί ακόμη έμποροι που δεν έχουν αγοράσει διαφημίσεις. Έρευνα αποκάλυψε περισσότερους από 30 λογαριασμούς με αναφορές σε παράνομες ναρκωτικές ουσίες στο κύριο όνομα, το βιογραφικό ή τα βίντεό τους. Οι περισσότεροι καλούν τους χρήστες να στείλουν μήνυμα για «προμήθειες πάρτι», κοινοποιώντας τηλέφωνα ή συνδέσμους για το Telegram. Το Forbes επικοινώνησε με ορισμένους από αυτούς και έλαβε καταλόγους με διαθέσιμα ναρκωτικά και φάρμακα.

Λογαριασμοί όπως οι @LONDON.COKE.PLUG και @london_plug_coke_bud_ket συνέχισαν να λειτουργούν κανονικά μέχρι που το Forbes τούς υπέδειξε στο TikTok, παρά το γεγονός ότι η εταιρεία διαθέτει έναν τεράστιο αλγοριθμικό μηχανισμό ελέγχου και απασχολεί 4.596 ανθρώπους για το φιλτράρισμα περιεχομένου μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πάντως, καταλήγει το Forbes, η αποτυχία του TikTok να αποσύρει αυτούς τους λογαριασμούς, ενώ παράλληλα εισπράττει χρήματα από εμπόρους για τη διαφήμιση ναρκωτικών, ενδέχεται να φέρει τη μητρική ByteDance εκ νέου στο στόχαστρο των ρυθμιστικών αρχών σε ΗΠΑ και Ευρώπη.

Με πληροφορίες από Forbes





Πηγή: www.lifo.gr