Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ανακοίνωσε τη Δευτέρα σχέδια για ένα νέο κύμα κυρώσεων με στόχο την απομόνωση του Ιράν, αφού είχε προειδοποιήσει την Ισλαμική Δημοκρατία για μία «οικονομική D-Day».
Οι κυρώσεις θα στοχεύσουν διεθνείς οντότητες που διευκολύνουν το εμπόριο με το Ιράν στους τομείς της ναυτιλίας, του πετρελαίου, των κρυπτονομισμάτων, του χρυσού και των αερομεταφορών.
Ο Μπέσεντ δήλωσε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επικοινωνεί τηλεφωνικά με ηγέτες χωρών σε όλο τον κόσμο, διατυπώνοντας «συγκεκριμένα αιτήματα» για τον τερματισμό των εμπορικών συναλλαγών με το ιρανικό καθεστώς.
Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ εξαπολύουν «οικονομική επίθεση» εναντίον των χρηματοοικονομικών διασυνδέσεων του Ιράν «σε ολόκληρο τον κόσμο», με στόχο να «κόψουν κάθε οικονομικό αγωγό» που χρησιμοποιεί η χώρα «μέχρι η Τεχεράνη να μείνει μόνη».
Σκοτ Μπέσεντ: Οι ΗΠΑ διεξάγουν «ήσυχη διπλωματία» με τους εμπορικούς εταίρους του Ιράν
Ο Μπέσεντ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ διεξάγουν «ήσυχη διπλωματία» με τους εμπορικούς εταίρους του Ιράν, προειδοποιώντας τους για τις συνέπειες που θα έχουν εάν συνεχίσουν να συναλλάσσονται με την Τεχεράνη. Όπως είπε, οποιαδήποτε οντότητα διευκολύνει το ξέπλυμα χρήματος για λογαριασμό του Ιράν θα αποκλείεται από το σύστημα του αμερικανικού δολαρίου.
«Κανείς δεν βρίσκεται εκτός της εμβέλειας των αμερικανικών κυρώσεων», δήλωσε ο Μπέσεντ, προσθέτοντας ότι πλέον υπάρχει μια «περίοδος συμμόρφωσης», κατά την οποία οι χώρες θα πρέπει να τερματίσουν τις στοχευμένες σχέσεις τους με το Ιράν.
Ωστόσο, ο Μπέσεντ δεν παρουσίασε συγκεκριμένα άμεσα μέτρα. Οι αγορές παρουσίασαν ελάχιστη αντίδραση στις δηλώσεις του.
Οι ΗΠΑ επιβάλλουν εδώ και δεκαετίες άμεσες κυρώσεις στο Ιράν, καθώς και σε επιχειρήσεις που εμπλέκονται σε απαγορευμένες δραστηριότητες, όπως η προμήθεια όπλων. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις το Ιράν έχει καταφέρει να παρακάμψει τις κυρώσεις, δημιουργώντας νέες εταιρείες-βιτρίνες.
Ο Μπέσεντ είχε δεσμευτεί την Κυριακή να εξαπολύσει «τη μεγαλύτερη οικονομική επίθεση στην ιστορία», σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στους Financial Times.
«Ο κόσμος πρέπει να κατανοήσει ότι στόχος μας είναι να κόψουμε κάθε οικονομική γραμμή ζωής που στηρίζει το τυραννικό καθεστώς, έως ότου η Τεχεράνη μείνει μόνη», έγραψε, προσθέτοντας ότι οποιαδήποτε χώρα συνεργάζεται με το Ιράν θα βρεθεί επίσης αντιμέτωπη με οικονομική απομόνωση.
Σκοτ Μπέσεντ: Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι τερματίζουν όλες τις εμπορικές σχέσεις με το Ιράν
Τα μέτρα της Δευτέρας έχουν σχεδιαστεί ώστε να στοχεύσουν «δευτερογενείς» χώρες, των οποίων οι εμπορικές και επιχειρηματικές σχέσεις εξακολουθούν να ωφελούν το Ιράν. Λίγο πριν από την ανακοίνωση, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στενός σύμμαχος των ΗΠΑ, η ηγεσία των οποίων έχει αναπτύξει στενές σχέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ, ανακοίνωσαν ότι τερματίζουν όλες τις εμπορικές σχέσεις με το Ιράν.
Ειδικοί εκτιμούν ότι η αποτελεσματικότητα της ανακοίνωσης του Μπέσεντ θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι ισχυρότεροι εμπορικοί εταίροι του Ιράν, η Κίνα, η Ινδία και η Ρωσία, θα θεωρήσουν αξιόπιστες τις αμερικανικές απειλές.
«Εάν είσαι μια χώρα όπως η Ρωσία ή η Κίνα, βλέπεις το Ιράν ως σύμμαχο και δεν πρόκειται ξαφνικά να σταματήσεις να συναλλάσσεσαι μαζί του, κάτι τέτοιο θα έπληττε την αξιοπιστία της Μόσχας στα μάτια των φίλων της σε όλο τον κόσμο», δήλωσε ο Άντριου Γκάουθροπ, πανεπιστημιακός λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Λέιντεν, με ειδίκευση στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. «Απλώς δεν υπάρχουν πολλά που μπορούν να κάνουν οι ΗΠΑ σε αυτές τις χώρες για να τις κάνουν να συμμορφωθούν».
Έχουν περάσει σχεδόν έξι μήνες από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν, με το επιχείρημα ότι στόχος ήταν να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης επωμιστεί σημαντικό κόστος. Ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι ο πόλεμος έχει κοστίσει στις ΗΠΑ 37,5 δισεκατομμύρια δολάρια, αν και εκτιμήσεις ανεβάζουν το συνολικό οικονομικό κόστος ακόμη και στα 150 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics, Μαρκ Ζάντι, δήλωσε τον περασμένο μήνα στο NBC News ότι εκτιμά πως ο πόλεμος έχει κοστίσει στο μέσο αμερικανικό νοικοκυριό περισσότερα από 1.200 δολάρια, μόνο από την αύξηση του κόστους ενέργειας και τροφίμων.
Σκοτ Μπέσεντ: O πόλεμος έχει συμβάλει και στην τρέχουσα αναταραχή της αγοράς ομολόγων
Ο πόλεμος έχει επίσης εξελιχθεί σε πολιτικό βάρος για τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς το ποσοστό δημοτικότητάς του έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο και των δύο προεδρικών θητειών του. Οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι, πέρα από τις υψηλότερες τιμές της βενζίνης, ο πόλεμος έχει συμβάλει και στην τρέχουσα αναταραχή στην αγορά ομολόγων, η οποία έχει οδηγήσει το υπουργείο Οικονομικών σε πρωτοφανείς παρεμβάσεις.
Την ώρα που ο Μπέσεντ μιλούσε, ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, ο οποίος μέχρι πρόσφατα ηγούνταν της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας για τον τερματισμό του πολέμου, έκανε ανάρτηση στην πλατφόρμα X.
«Οι Αμερικανοί γνωρίζουν ότι κανείς δεν πιστεύει τις μεγαλοστομίες τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν βρίσκονται σε οικονομική θέση που να τους επιτρέπει να περιορίσουν περαιτέρω τις σχέσεις τους με άλλες χώρες», έγραψε. «Οι εμπορικοί εταίροι του Ιράν, τόσο μέσω των μέσων ενημέρωσης όσο και μέσω μηνυμάτων που μας έχουν στείλει, έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν λαμβάνουν υπόψη αυτές τις δηλώσεις».
Λίγο πριν από την ομιλία, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, είχε επίσης αναρτήσει μήνυμα στην πλατφόρμα X, διερωτώμενος εάν το σχέδιο του Μπέσεντ αποτελεί «ομολογία της ήττας της Αμερικής;». Αναφερόμενος σε προηγούμενους αμερικανικούς ισχυρισμούς ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν είχαν καταστραφεί, δήλωσε ότι «η αντιμετώπιση αυτού του ίδιου του Ιράν απαίτησε τημεγαλύτερη οικονομική επίθεση στην ιστορία και την κινητοποίηση όλων των θεσμών και των αρχών της Αμερικής».
Οι αρχές του Ιράν ανησυχούν για νέο κύμα διαδηλώσεων
Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνασέρ Χεματί, δήλωσε στο ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim ότι οι ΗΠΑ έχουν «κάνει μέχρι τώρα ό,τι μπορούσαν σε επίπεδο κυρώσεων και οι πρόσφατες δηλώσεις δεν εισάγουν νέους περιορισμούς ή πρόσθετη πίεση».
Το Ιράν ανέμενε «δύσκολες συνθήκες» από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο «και άρχισε να αποθεματοποιεί ξένο νόμισμα», δήλωσε, σύμφωνα με σχόλια που δημοσιεύθηκαν πριν από την ανακοίνωση του Μπέσεντ. Αυτό είχε επιτρέψει στη χώρα «να δεσμευτεί με βεβαιότητα ότι θα παρέχει το απαραίτητο ξένο νόμισμα για βασικά αγαθά και φάρμακα», πρόσθεσε.
Στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης, που αποτελεί εδώ και χρόνια κέντρο του συντηρητισμού στην ιρανική πολιτική και εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική οικονομική δύναμη στη χώρα, υπήρχε έντονη παρουσία της αστυνομίας, ενώ ορισμένοι εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για την αξία του ιρανικού νομίσματος, του ριάλ.
Καθώς οι τιμές των καυσίμων αυξάνονται και αναφέρονται μεγάλες ουρές σε ορισμένα πρατήρια βενζίνης, οι αρχές της χώρας εμφανίζονταν ανήσυχες για το ενδεχόμενο να ξεσπάσουν διαδηλώσεις.
Ο Αχμάντρεζα Ραντάν, αρχηγός της ιρανικής αστυνομίας, δήλωσε στο Tasnim ότι οι ΗΠΑ «επιδιώκουν να δημιουργήσουν αναταραχή σε ένα μέρος της χώρας ή σε ολόκληρη τη χώρα και υπάρχουν πολλές πιθανές αφορμές, μεταξύ άλλων ζητήματα που σχετίζονται με τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων, τη βενζίνη, την οικονομία και την ανεργία».
Διαδηλώσεις με ξεσπάσματα βίας άφησαν χιλιάδες νεκρούς τον Ιανουάριο, ενώ χιλιάδες ακόμη άνθρωποι συνελήφθησαν από το σκληροπυρηνικό καθεστώς της χώρας, αφού βγήκαν στους δρόμους ζητώντας τον τερματισμό της θεοκρατικής διακυβέρνησης του Ιράν.
Ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ήλπιζε αρχικά, κατά τη διάρκεια του πολέμου, ότι ο ιρανικός λαός θα εξεγειρόταν εναντίον των σκληροπυρηνικών ηγετών της χώρας, η κυβέρνηση του Ιράν φαίνεται πως έχει ενισχύσει τον έλεγχό της στην εξουσία από την έναρξη του πολέμου.
Με πληροφορίες από NBC News
