Οι παραγωγοί σαμπάνιας στη Γαλλία έχουν ξεκινήσει τον πρωιμότερο τρύγο που έχει καταγραφεί ποτέ, καθώς η ακραία ζέστη και η ξηρασία επιτάχυναν την ωρίμανση των σταφυλιών.
Στη γαλλική περιοχή της Champagne, από την οποία πήρε το όνομά του το διάσημο αφρώδες κρασί, η συγκομιδή άρχισε φέτος από τις 12 έως τις 17 Αυγούστου, ανάλογα με την περιοχή και την ποικιλία των σταφυλιών. Πρόκειται για περίπου έναν μήνα νωρίτερα από ό,τι ήταν συνηθισμένο στο παρελθόν.
Στους αμπελώνες γύρω από το Hautvillers, οι εργάτες ξεκινούν τον τρύγο από τις 6.30 το πρωί. Για τον Αλεξάντρ Γκομπιγιάρ, τέταρτης γενιάς παραγωγό σαμπάνιας, το να αρχίζει η συγκομιδή στα μέσα Αυγούστου θα φαινόταν πριν από μερικές δεκαετίες σχεδόν αδιανόητο.
«Όταν ξεκίνησα πριν από 30 χρόνια, ο πατέρας μου μού έλεγε “στις 15 Αυγούστου πήγαινε διακοπές”. Τώρα είναι 18 Αυγούστου και βρισκόμαστε στη μέση του τρύγου. Δεν έχουμε ξαναδεί κάτι τέτοιο», ανέφερε.
Η φετινή χρονιά ήταν ιδιαίτερα δύσκολη για τους αμπελουργούς. Παγετός στα τέλη Μαρτίου έπληξε τα αμπέλια λίγο μετά την πρώιμη εμφάνιση των βλαστών, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν τέσσερα κύματα καύσωνα. Τον Ιούνιο, η θερμοκρασία έφτασε σε ορισμένα σημεία της Champagne τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Η παρατεταμένη ζέστη και η έλλειψη νερού έκαναν τα σταφύλια να ωριμάσουν πολύ γρηγορότερα. Καθώς έχαναν νερό, αυξανόταν η συγκέντρωση σακχάρων τους και μαζί της η πιθανή περιεκτικότητα του κρασιού σε αλκοόλ.
Για τους παραγωγούς σαμπάνιας αυτό σημαίνει ότι πρέπει να πετύχουν πολύ πιο στενό χρονικό παράθυρο για τον τρύγο. «Η σαμπάνια δεν πρέπει να έχει υπερβολικά πολύ αλκοόλ. Αυτό που αναζητούμε είναι η λεπτότητα», εξήγησε ο Γκομπιγιάρ.
Μικρότερη παραγωγή μετά τον παγετό και την ξηρασία
Οι ακραίες καιρικές συνθήκες αναμένεται να μειώσουν αισθητά τη φετινή παραγωγή. Ο Νταβίντ Σατιγιόν, πρόεδρος της Ένωσης Οίκων Σαμπάνιας, ανέφερε ότι ο ανοιξιάτικος παγετός είχε ήδη καταστρέψει περίπου το 43% της δυνητικής παραγωγής και ότι η ξηρασία επιδείνωσε τις απώλειες.
Σε ορισμένους αμπελώνες, σταφύλια που κάηκαν από τον ήλιο απέκτησαν καφέ χρώμα. Ο Γκομπιγιάρ εκτιμά ότι οι απώλειες μπορεί να φτάσουν περίπου το 10%, αλλά θεωρεί ότι το πρόβλημα αφορά κυρίως την ποσότητα και όχι την ποιότητα του κρασιού.
Οι ολοένα και πιο πρώιμοι τρύγοι έχουν γίνει συχνότερο φαινόμενο στη Champagne καθώς αυξάνονται οι θερμοκρασίες. Ο Γκομπιγιάρ περιγράφει την αλλαγή μέσα από την εμπειρία τριών γενεών της οικογένειάς του.
«Η γενιά του παππού μου τρυγούσε 100 ημέρες μετά την ανθοφορία, του πατέρα μου 90 ημέρες μετά, κι εμείς τώρα έχουμε φτάσει στις 80», είπε. «Θα πρέπει να αλλάξουμε συνήθειες».
Ο κλάδος προσπαθεί ήδη να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Τα τελευταία 25 χρόνια επενδύει σε έρευνα για ποικιλίες σταφυλιών που είναι πιο ανθεκτικές στις ασθένειες και ωριμάζουν αργότερα.
Ο πρόωρος τρύγος δυσκολεύει και την εξεύρεση εργατών
Η αλλαγή του κλίματος δεν επηρεάζει μόνο τα σταφύλια, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η συγκομιδή. Στη Champagne ο τρύγος γίνεται παραδοσιακά με το χέρι και απαιτεί δεκάδες χιλιάδες εποχικούς εργάτες κάθε χρόνο.
Η φετινή έναρξη μέσα στον Αύγουστο βρήκε ορισμένους εργάτες ακόμη σε διακοπές, ενώ δημιούργησε πρόσθετες δυσκολίες στη μεταφορά και τη στέγασή τους.
Στο κτήμα Gobillard & Fils, όπου καλλιεργούνται περίπου 40 εκτάρια αμπελώνων, χρειάζονται περίπου 120 εργάτες ώστε ο τρύγος να ολοκληρωθεί μέσα σε εννέα ημέρες.
Ο Ζοφρέ Μπονέ-Γκομπιγιάρ, εμπορικός διευθυντής της οικογενειακής επιχείρησης, λέει ότι οι όλο και πιο πρώιμες συγκομιδές μπορεί κάποια στιγμή να αναγκάσουν τον κλάδο να επανεξετάσει ακόμη και ορισμένες από τις παραδοσιακές μεθόδους του, καθώς τα γεωργικά μηχανήματα γίνονται πιο εξελιγμένα.
Το διακύβευμα είναι μεγάλο για έναν κλάδο με ισχυρό εξαγωγικό αποτύπωμα. Σύμφωνα με το Comité Champagne, το 2025 διακινήθηκαν 266,1 εκατ. φιάλες στη Γαλλία και στο εξωτερικό, με συνολικές πωλήσεις 5,7 δισ. ευρώ.
Οι εξαγωγές αντιστοιχούσαν στο 56,5% των αποστολών. Η σαμπάνια αποτελεί περίπου το 8% της παγκόσμιας κατανάλωσης αφρωδών οίνων σε όγκο, αλλά το 31% σε αξία.
Ο κλάδος απασχολεί περίπου 30.000 εργαζομένους σε μόνιμη βάση και χρειάζεται περίπου 100.000 εποχικούς εργάτες για τον τρύγο.
Παρά τις δύσκολες συνθήκες, ο Γκομπιγιάρ δηλώνει ικανοποιημένος από όσα βλέπει μέχρι στιγμής στα αμπέλια. Όπως είπε, παρά τους φόβους ότι η ξηρασία θα άφηνε πολύ ελαφριά τσαμπιά, η ποσότητα φαίνεται επαρκής και η ποιότητα καλή.
Το κρίσιμο τώρα είναι να μην χαθεί χρόνος. «Πρέπει να τα κόψουμε τώρα. Θα χρειαστεί να κινηθούμε γρήγορα», είπε.
Με πληροφορίες από Associated Press
