Την έναρξη των προετοιμασιών για την υποβολή αίτησης ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε τη Δευτέρα ο Αρμένιος πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιά ενώπιον του κοινοβουλίου. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια ιστορική γεωπολιτική στροφή για μια χώρα που παραδοσιακά βρισκόταν στη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας.
Στην ομιλία του προς το κοινοβούλιο, ο Πασινιάν ξεκαθάρισε ότι το μέλλον της Αρμενίας θα κριθεί σε εθνικό δημοψήφισμα μόνο αφού υποβληθεί επίσημα το αίτημα προς τις Βρυξέλλες, μια εξέλιξη που τοποθέτησε στο «αμέσως επόμενο διάστημα».
Περιγράφοντας τον σχεδιασμό της κυβέρνησής του, ο Αρμένιος πρωθυπουργός εξήγησε ότι το Ερεβάν θα περιμένει πρώτα την απάντηση της ΕΕ, στη συνέχεια θα διαπραγματευτεί τον οδικό χάρτη της ενταξιακής πορείας και, μόλις ολοκληρωθούν αυτά τα στάδια, θα προσφύγει στη λαϊκή ετυμηγορία.
Η Αρμενία παραμένει προς το παρόν μέλος του Οργανισμού Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO), της στρατιωτικής συμμαχίας υπό τη Ρωσία. Πριν από λίγους μήνες, τα υπόλοιπα μέλη του οργανισμού της είχαν απευθύνει τελεσίγραφο: είτε θα παρέμενε στη συμμαχία είτε θα ξεκινούσε τη δική της πορεία προς την ΕΕ μέσω δημοψηφίσματος.
Τότε, ο Πασινιάν είχε θεωρήσει πρόωρη μια τέτοια απόφαση. Η Μόσχα είχε ήδη εξαπολύσει κύμα οικονομικών πιέσεων κατά της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας επειδή τόλμησε να αμφισβητήσει την επιρροή της, ενώ ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν απειλούσε ευθέως το Ερεβάν με ένα «ουκρανικό σενάριο», ξεκαθαρίζοντας ότι για το Κρεμλίνο η ιδιότητα μέλους στον CSTO και την ΕΕ είναι δύο πράγματα απολύτως ασύμβατα.
Η Αρμενία επέλεξε την ΕΕ
Στην ιστορική ομιλία του τη Δευτέρα, ωστόσο, ο Πασινιάν άλλαξε γραμμή: «Θα χαιρόμουν ιδιαίτερα αν ο οργανισμός αποφάσιζε να αποβάλει την Αρμενία από τον CSTO», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «τουλάχιστον αυτό θα μας απάλλασσε από το δίλημμα αν πρέπει να αποχωρήσουμε ή όχι».
Παρά ταύτα, διευκρίνισε ότι η Αρμενία θα παραμείνει προσωρινά στη ρωσική συμμαχία, μέχρι η επιλογή ανάμεσα στη Μόσχα και τις Βρυξέλλες να «καταστεί αναπόφευκτη».
«Επί δύο αιώνες, οι σχέσεις Αρμενίας και Ρωσίας βασίζονταν στην παραδοχή ότι η Ρωσία αποτελεί τον εγγυητή της ασφάλειας του αρμενικού λαού και του αρμενικού κράτους», ανέφερε ο Πασινιάν, περιγράφοντας την αναθεωρημένη ματιά του για τον ρόλο της Μόσχας.
«Τα γεγονότα του 2021, του 2022 και του 2023 έδειξαν ότι, λόγω των δικών της προκλήσεων ασφαλείας, η Ρωσική Ομοσπονδία αδυνατεί ορισμένες φορές να εκπληρώσει αυτόν τον ρόλο», πρόσθεσε, αναφερόμενος στους πολέμους με το Αζερμπαϊτζάν για το Ναγκόρνο Καραμπάχ, οι οποίοι έκτοτε οδήγησαν σε μια ιστορική ειρηνευτική διαδικασία μεταξύ των δύο πλευρών.
«Ήρθαμε για άλλη μια φορά αντιμέτωποι με το γεγονός ότι δεν καταφέραμε να διδαχθούμε από τα μαθήματα της ιστορίας μας», σημείωσε ο Αρμένιος πρωθυπουργός — μια αναφορά στην οποία έχει προβετεί επανειλημμένα, αφήνοντας σαφείς αιχμές κατά του Κρεμλίνου ότι εγκατέλειψε την Αρμενία στην τελευταία της σύγκρουση με το Αζερμπαϊτζάν.
Μετά την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας τον Αύγουστο του 2025, Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν επιχειρούν να χτίσουν μια νέα πραγματικότητα οικονομικής συνεργασίας και σταθερότητας, προχωρώντας αυτόνομα αλλά με τη δραστήρια στήριξη της ΕΕ και των ΗΠΑ.
Μεγαλώνει το χάσμα με τη Ρωσία
Αν και η αρμενική οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται από τη ρωσική ενέργεια και τις υποδομές της, ο Πασινιάν προέβη τη Δευτέρα σε ακόμη μία αιφνιδιαστική κίνηση: ζήτησε από τη Μόσχα να σπάσει το μονοπώλιο διαχείρισης των αρμενικών σιδηροδρόμων που κατέχει έως το 2038. Στόχος του Ερεβάν είναι να εντάξει το δίκτυό του σε διεθνείς διαδρομές, αναζητώντας επενδυτές σε χώρες όπως το Καζακστάν ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η αντίδραση της Ρωσίας στις δηλώσεις Πασινιάν ήταν άμεση. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, προειδοποίησε ότι η ενδεχόμενη αποχώρηση της Αρμενίας από τον CSTO μπορεί να προκαλέσει «σοβαρές εμπορικές αναταράξεις, οι οποίες θα πλήξουν πρώτα απ’ όλα την ίδια την Αρμενία».
«Αν το Ερεβάν κρίνει ότι τα εθνικά του συμφέροντα δεν απαιτούν πλέον τη συμμετοχή του σε έναν τόσο σημαντικό οργανισμό για την περιφερειακή ασφάλεια, είναι ελεύθερο να λάβει την απόφασή του και να αποχωρήσει», δήλωσε ο Πεσκόφ, δίνοντας το στίγμα ότι το Κρεμλίνο προετοιμάζεται για μια ανώμαλη προσγείωση στις σχέσεις του με τον άλλοτε στενό του σύμμαχο.
Με πληροφορίες από Euronews
